Bài báo khoa học Tập 67 Số 9 24/09/2026

TỔNG QUAN VỀ TUÂN THỦ DÙNG THUỐC Ở NGƯỜI BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP CAO TUỔI VÀ YẾU TỐ LIÊN QUAN

Đàm Thị Thu Hằng
DOI: 10.52163/yhc.v67i9.6651
4 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Tăng huyết áp là rối loạn tim mạch mạn tính gặp nhiều nhất ở người cao tuổi và là căn nguyên hàng đầu của đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim cùng tử vong sớm. Việc đưa huyết áp về mục tiêu phụ thuộc lớn vào uống thuốc đều và lâu dài; song ở người cao tuổi, hành vi này thường thiếu ổn định và giảm dần theo thời gian. Bài tổng quan đề cập 3 vấn đề: thực trạng và hệ quả của dùng thuốc không đều; các yếu tố chi phối mức tuân thủ theo khung 5 nhóm của Tổ chức Y tế Thế giới; và các giải pháp can thiệp. Đối chiếu y văn trong và ngoài nước, tỷ lệ tuân thủ ở người cao tuổi tăng huyết áp trải từ khoảng 55% tới hơn 90%, chênh lệch chủ yếu do công cụ đo và bối cảnh nghiên cứu. 5 nhóm yếu tố theo Tổ chức Y tế Thế giới (bệnh lý, người bệnh, phác đồ, kinh tế - xã hội và hệ thống y tế) có thể tách thành phần thay đổi được và không thay đổi được. Với phần thay đổi được, các biện pháp đã kiểm chứng gồm giáo dục - tư vấn người bệnh, rút gọn phác đồ và viên phối hợp liều cố định, nhắc nhở qua điện thoại - tin nhắn - ứng dụng, dụng cụ chia liều, cùng vai trò của dược sĩ lâm sàng và người chăm sóc. Phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và cá thể hóa can thiệp là điểm mấu chốt để nâng cao hiệu quả điều trị ở người lớn tuổi.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Kario K, Okura A, Hoshide S, Mogi M. The WHO global report 2023 on hypertension warning the emerging hypertension burden in globe and its treatment strategy. Hypertension Research, 2024, 47 (5): 1099-1102. doi: 10.1038/s41440-024-01622-w Google Scholar
[2]
[2] Burnier M, Polychronopoulou E, Wuerzner G. Hypertension and drug adherence in the elderly. Frontiers in Cardiovascular Medicine, 2020, 7: 49. doi: 10.3389/fcvm.2020.00049 Google Scholar
[3]
[3] World Health Organization. Adherence to long-term therapies: evidence for action. Geneva, 2003. Google Scholar
[4]
[4] Uchmanowicz B, Jankowska E.A, Uchmanowicz I, Morisky D.E. Self-reported medication adherence measured with Morisky medication adherence scales and its determinants in hypertensive patients aged ≥ 60 years: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Pharmacology, 2019, 10: 168. doi: 10.3389/fphar.2019.00168 Google Scholar
[5]
[5] Lương Thị Thu Giang, Hoàng Thị Oanh, Đỗ Thị Ninh, Nguyễn Thanh Xuân, Đỗ Thị Từ, Nguyễn Thúy Hằng. Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ở người cao tuổi bị tăng huyết áp tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Hải Phòng, năm 2021. Tạp chí Y học Dự phòng, 2022, 32 (5): 30-36. doi: 10.51403/0868-2836/2022/744 Google Scholar
[6]
[6] Trần Thị Thúy Hường, Trần Thị Phương Thảo, Nguyễn Hải Phương, Nguyễn Lan Hương, Khúc Thị Hồng Anh, Lê Thị Hằng, Nguyễn Thị Sơn. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc và một số yếu tố liên quan ở người bệnh tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa Đống Đa năm 2025. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2025, 197 (12): 680-691. doi: 10.52852/tcncyh.v197i12.4212 Google Scholar
[7]
[7] Hồ Thị Kim Thanh, Nguyễn Thị Thanh, Đỗ Nguyên Vũ, Nguyễn Thị Phương Anh. Tuân thủ sử dụng thuốc và các yếu tố liên quan ở người bệnh tăng huyết áp điều trị ngoại trú tại Hoàng Mai, Nghệ An năm 2025. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2026, 201 (4): 672-680. doi: 10.52852/tcncyh.v201i4.5001 Google Scholar
[8]
[8] Huỳnh Ngọc Linh, Hồ Thanh Tùng. Phân tích tổng hợp tuân thủ điều trị bằng thuốc ở người bệnh tăng huyết áp ngoại trú tại Việt Nam. Tạp chí Y học Cộng đồng, 2025, 66 (2): 18-23. doi: 10.52163/yhc.v66i2.2038 Google Scholar
[9]
[9] Peng X, Wan L, Yu B et al. The link between adherence to antihypertensive medications and mortality rates in patients with hypertension: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. BMC Cardiovascular Disorders, 2025, 25 (1): 145. doi: 10.1186/s12872-025-04538-6 Google Scholar
[10]
[10] Ruksakulpiwat S, Schiltz N.K, Irani E, Josephson R.A, Adams J, Still C.H. Medication adherence of older adults with hypertension: a systematic review. Patient Preference and Adherence, 2024, 18: 957-975. doi: 10.2147/PPA.S459678 Google Scholar