Mục tiêu: Đánh giá bước đầu kết quả và tính an toàn của liệu pháp thay huyết tương (TPE) ở bệnh nhân viêm tụy cấp (VTC) do tăng triglyceride (TG) máu, có chỉ định thay huyết tương.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, hồi cứu kết hợp tiến cứu, trên các bệnh nhân VTC do tăng TG có chỉ định TPE (theo ASFA 2019: chỉ định nhóm III, chứng cứ 1C), được điều trị bằng TPE, và đối chiếu với nhóm dùng insulin truyền tĩnh mạch (ITTM) tại Bệnh viện Quân y 175.
Kết quả: Thời gian trung vị từ khi nhập viện đến khi tiến hành TPE là 9 giờ. Đa số bệnh nhân (93,1%) chỉ cần 1 lần thay huyết tương với dịch thay thế chủ yếu là Albumin 5% (96,6%). Sau một lần TPE, nồng độ TG trung vị giảm mạnh từ 52 mmol/L xuống còn 5,5 mmol/L (giảm 88,6%, p = 0,001). TPE cũng giúp giảm nồng độ Lipase (giảm 50%) và điều chỉnh tình trạng hạ Natri máu giả tạo. So với nhóm ITTM sau 24 giờ, nhóm TPE có nồng độ TG trung vị thấp hơn rõ rệt (5,5 so với 15,2 mmol/L, p < 0,001). Biến chứng thường gặp nhất là tiểu cầu giảm nhẹ thoáng qua so với trước TPE (96,6%), hạ điện giải mức độ nhẹ (Kali 62,1% và Canxi 48,3%), nhưng đều được kiểm soát tốt. Tỷ lệ ổn định và ra viện đạt 100%, không có trường hợp tử vong, thời gian nằm viện trung vị 6,0 ngày không có sự khác biệt giữa 2 nhóm (p > 0,05).
Kết luận: Thay huyết tương là phương pháp an toàn, có hiệu quả trong việc hạ nhanh triglyceride và điều chỉnh các rối loạn nội môi ở bệnh nhân VTC nặng trong 24 giờ đầu.