Đặt vấn đề: Bệnh võng mạc đái tháo đường (VMĐTĐ) là biến chứng vi mạch thường gặp của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) và là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực có thể phòng tránh ở người trưởng thành. Việc xác định tỷ lệ hiện mắc và đặc điểm lâm sàng của VMĐTĐ tại tuyến y tế cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng các chương trình sàng lọc và quản lý người bệnh.
Mục tiêu: Mô tả thực trạng bệnh võng mạc đái tháo đường ở người bệnh đái tháo đường đang được quản lý tại tuyến y tế cơ sở tỉnh Nghệ An.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 360 người bệnh đái tháo đường típ 2 từ 40 tuổi trở lên đang được quản lý tại ba huyện của tỉnh Nghệ An trong năm 2023. Tất cả người bệnh được khám mắt toàn diện, đo thị lực chỉnh kính tối ưu và soi đáy mắt sau giãn đồng tử bằng sinh hiển vi với kính Volk 90D. Bệnh võng mạc đái tháo đường được phân loại theo thang phân loại quốc tế bệnh võng mạc đái tháo đường (International Clinical Diabetic Retinopathy Disease Severity Scale - ICDR).
Kết quả: Tỷ lệ VMĐTĐ là 28,6% (103/360). Theo phân loại ICDR, VMĐTĐ không tăng sinh nhẹ chiếm 10,3%, không tăng sinh vừa 8,3%, không tăng sinh nặng 5,0% và VMĐTĐ tăng sinh 5,0%. Tỷ lệ nghi ngờ phù hoàng điểm đái tháo đường là 6,1%, trong khi bệnh võng mạc đái tháo đường đe dọa thị lực chiếm 10,3%. Tỷ lệ VMĐTĐ tăng theo tuổi, thời gian mắc bệnh và mức HbA1c. Người bệnh có HbA1c ≥7,0% có tỷ lệ VMĐTĐ cao hơn nhóm HbA1c <7,0% (33,8% so với 20,0%); tỷ lệ VMĐTĐ ở nhóm mắc bệnh ≥10 năm là 36,1%, cao hơn nhóm mắc bệnh dưới 5 năm (16,7%).
Kết luận: Bệnh võng mạc đái tháo đường là biến chứng thường gặp ở người bệnh đái tháo đường được quản lý tại tuyến y tế cơ sở tỉnh Nghệ An, với tỷ lệ đáng kể các trường hợp đã có phù hoàng điểm hoặc tổn thương đe dọa thị lực. Kết quả nghiên cứu phản ánh thực trạng VMĐTĐ tại địa phương và cung cấp cơ sở dịch tễ học cho việc xây dựng các chương trình sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý liên tục người bệnh đái tháo đường.