Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ14-HNKH Hội Hóa sinh Y học Việt Nam 19/09/2026

TÌNH TRẠNG HẠ PHOSPHO MÁU Ở BỆNH NHÂN CẤP CỨU HỒI SỨC CÓ THỞ MÁY XÂM NHẬP TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA XANH PÔN

Vũ Thị Thùy Trang, Hoàng Thu Hà, Tạ Văn Thạo
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD14.6460
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu nghiên cứu: Tìm hiểu đặc điểm hạ phospho máu và phân tích mối liên quan giữa nồng độ phospho với các rối loạn điện giải, thời gian thở máy, kết quả cai máy và tử vong ở bệnh nhân thở máy xâm nhập

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả, tiến cứu trên bệnh nhân cấp cứu và hồi sức tích cực có thở máy từ tháng 7 năm 2025 đến tháng 3 năm 2026. Thu thập dữ liệu về nồng độ phospho, điện giải đồ, đặc điểm lâm sàng, thời gian thở máy, thất bại cai máy và tử vong trong 28 ngày

Kết quả: Trong 130 bệnh nhân nghiên cứu, tỷ lệ hạ phospho trong 24 giờ đầu cấp cứu hồi sức là 23,1%. Tỉ lệ  hạ phospho trong quá trình thở máy là 51,7%. Nhóm hạ phospho có nồng độ kali và magie thấp hơn nhóm không hạ phospho (p= 0,003 và p= 0,004); Nồng độ phospho tương quan thuận với kali (rs = 0,354; p < 0,001) và magie (rs = 0,389; p < 0,001), nhưng không liên quan với canxi và natri. Thời gian thở máy ở nhóm hạ phospho dài hơn (200 giờ so với 146,5 giờ) nhưng khác biệt chưa có ý nghĩa thống kê. Hạ phospho không liên quan có ý nghĩa với thất bại cai máy, thời gian điều trị hồi sức hoặc tử vong.

Kết luận: Hạ phospho máu là rối loạn điện giải thường gặp ở bệnh nhân hồi sức thở máy. Nồng độ phospho thấp thường đi kèm giảm kali, magie, gợi ý cần theo dõi đồng thời các điện giải này trong quản lý bệnh nhân nặng.

Từ khóa
hạ phospho máu, bệnh nhân hồi sức tích cực, thở máy.
Tài liệu tham khảo
[1]
1. Reintam Blaser A, Gunst J, Ichai C, et al. Hypophosphatemia in critically ill adults and children - A systematic review. Clin Nutr. Apr 2021;40(4):1744-1754. doi:10.1016/j.clnu.2020.09.045 Google Scholar
[2]
2. Lusteau A, Valla F, Javouhey E, Baudin F. Hypophosphatemia in infants with severe bronchiolitis and association with length of mechanical ventilation. Pediatr Pulmonol. Sep 2023;58(9):2513-2519. doi:10.1002/ppul.26538 Google Scholar
[3]
3. Hồ Ngọc Phát, Trần Quốc Việt, Bùi Đức Thành, & Nguyễn Trường An. Mối liên quan giữa hạ Phosphat máu và cai thở máy thất bại ở bệnh nhân thở máy. Tạp Chí Y học Quân sự. 2023;365 Google Scholar
[4]
4. Statlender L, Raphaeli O, Bendavid I, et al. Correlations between First 72 h Hypophosphatemia, Energy Deficit, Length of Ventilation, and Mortality-A Retrospective Cohort Study. Nutrients. Mar 23 2022;14(7)doi:10.3390/nu14071332 Google Scholar
[5]
5. Wang H, Bai ZH, Lv JH, et al. The relationship and threshold of serum phosphate with regard to the 28-day mortality risk in sepsis patients undergoing continuous renal replacement therapy. J Int Med Res. Jan 2020;48(1):300060519831896. doi:10.1177/0300060519831896 Google Scholar
[6]
6. Wozniak H, Dos Santos Rocha A, Beckmann TS, et al. Hypophosphatemia on ICU Admission Is Associated with an Increased Length of Stay in the ICU and Time under Mechanical Ventilation. J Clin Med. Jan 24 2022;11(3)doi:10.3390/jcm11030581 Google Scholar
[7]
7. Federspiel CK, Itenov TS, Thormar K, Liu KD, Bestle MH. Hypophosphatemia and duration of respiratory failure and mortality in critically ill patients. Acta Anaesthesiol Scand. Sep 2018;62(8):1098-1104. doi:10.1111/aas.13136 Google Scholar
[8]
8. Võ Thúy Vân, Huỳnh Văn Ân, Trần Ngọc Trung. Tỷ lệ mắc, đặc điểm hạ phosphate máu ở bệnh nhân thông khí cơ học xâm nhập và mối liên quan tới tử vong tại ICU. Tạp chí Y học Việt NM. 2024;540. Google Scholar
[9]
9. Portales-Castillo I, Rieg T, Khalid SB, Nigwekar SU, Neyra JA. Physiopathology of Phosphate Disorders. Adv Kidney Dis Health. Mar 2023;30(2):177-188. doi:10.1053/j.akdh.2022.12.011 Google Scholar
[10]
10. Bùi Tấn Dũng và cộng sự. Đánh giá tình trạng hạ phospho máu ở bệnh nhân thở máy. Tạp chí Y học TP Hồ Chí Minh. 2015;19(1):442. Google Scholar