Bài báo khoa học Tập 67 Số 8 28/08/2026

ĐÁNH GIÁ MỐI LIÊN QUAN GIỮA THỂ TÍCH THÙY ĐỈNH VÀ THANG ĐIỂM KOEDAM TRÊN CỘNG HƯỞNG TỪ Ở BỆNH NHÂN SA SÚT TRÍ TUỆ

Nguyễn Thị Vân Anh1,2, Chu Đức Anh1,2, Phạm Ngọc Lân3,4, Hoàng Đình Âu1,2,3,4,5,6,7,8
1 University of Medicine and Pharmacy, Vietnam National University, Hanoi
2 Trường Đại học Y dược, Đại học Quốc Gia Hà nội
3 National Geriatric Hospital
4 Bệnh viện Lão khoa Trung Ương
5 Hanoi Medical University Hospital
6 Hanoi Medical University
7 Bệnh viện Đại học Y Hà nội
8 Trường Đại học Y Hà Nội
DOI: 10.52163/yhc.v67i8.6347
25 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
Sa sút trí tuệ; thể tích não; thùy đỉnh; thang điểm Koedam; cộng hưởng từ.
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá mối liên quan giữa thể tích thùy đỉnh và thang điểm Koedam trên cộng hưởng từ (MRI) ở bệnh nhân sa sút trí tuệ. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 20 bệnh nhân sa sút trí tuệ được chụp MRI não với chuỗi xung 3D T1-weighted. Thể tích thùy đỉnh được đo bằng phương pháp phân đoạn bán tự động. So sánh giữa các nhóm được thực hiện bằng kiểm định t độc lập; mối tương quan giữa thể tích thùy đỉnh với tuổi, thang điểm Koedam và MMSE được đánh giá bằng hệ số tương quan Spearman (p < 0,05). Kết quả: Thể tích thùy đỉnh bên trái cao hơn nhẹ so với bên phải (88,51 ± 12,26 so với 86,01 ± 11,22 cm³). Thể tích thùy đỉnh có xu hướng cao hơn ở nam giới, với sự khác biệt có ý nghĩa ở bán cầu trái (p < 0,05). Tuổi có tương quan nghịch mức trung bình với thể tích thùy đỉnh trái (r = -0,484; p = 0,030). Đáng chú ý, thang điểm Koedam có tương quan nghịch mạnh với thể tích thùy đỉnh ở cả hai bên (r = -0,619; p = 0,004). Không ghi nhận mối tương quan có ý nghĩa giữa điểm MMSE và thể tích thùy đỉnh. Kết luận: Thể tích thùy đỉnh có mối tương quan nghịch chặt chẽ với thang điểm Koedam, cho thấy sự nhất quán giữa đánh giá định tính và định lượng trên MRI. Kết quả này gợi ý giá trị của việc kết hợp hai phương pháp trong chẩn đoán và đánh giá mức độ sa sút trí tuệ.

Tài liệu tham khảo
[1]
World Health Organization. Dementia. Geneva: WHO; 2021. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia Google Scholar
[2]
Jacobs HIL, Van Boxtel MPJ, Uylings HBM, Gronenschild EHBM, Verhey FR, Jolles J. Atrophy of the parietal lobe in preclinical dementia. Brain Cogn. 2011;75(2):154–163. doi:10.1016/j.bandc.2010.11.003 Google Scholar
[3]
Susianti NA, Prodjohardjono A, Vidyanti AN, et al. The impact of medial temporal and parietal atrophy on cognitive function in dementia. Sci Rep. 2024;14(1):5281. doi:10.1038/s41598-024-56023-3 Google Scholar
[4]
Lu F, Ma Q, Shi C, et al. Changes in the parietal lobe subregion volume at various stages of Alzheimer’s disease and the role in cognitively normal and mild cognitive impairment conversion. J Integr Neurosci. 2025;24(1). doi:10.31083/JIN25991 Google Scholar
[5]
Mosconi L, Berti V, Quinn C, et al. Sex differences in Alzheimer risk: brain imaging of endocrine vs chronologic aging. Neurology. 2017;89(13):1382–1390. doi:10.1212/WNL.0000000000004425 Google Scholar
[6]
Livingston G, Huntley J, Sommerlad A, et al. Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission. Lancet. 2020;396(10248):413–446. doi:10.1016/S0140-6736(20)30367-6 Google Scholar
[7]
Korbmacher M, van der Meer D, Beck D, et al. Brain asymmetries from mid- to late life and hemispheric brain age. Nat Commun. 2024;15(1):956. doi:10.1038/s41467-024-45282-3 Google Scholar
[8]
Koscik T, O’Leary D, Moser DJ, Andreasen NC, Nopoulos P. Sex differences in parietal lobe morphology: relationship to mental rotation performance. Brain Cogn. 2009;69(3):451–459. doi:10.1016/j.bandc.2008.09.004 Google Scholar
[9]
Salinas J, Mills ED, Conrad AL, Koscik T, Andreasen NC, Nopoulos P. Sex differences in parietal lobe structure and development. Gend Med. 2012;9(1):44–55. doi:10.1016/j.genm.2012.01.003 Google Scholar
[10]
Frost JA, Binder JR, Springer JA, et al. Language processing is strongly left lateralized in both sexes: evidence from functional MRI. Brain. 1999;122(Pt 2):199–208. doi:10.1093/brain/122.2.199 Google Scholar
[11]
Kansaku K, Yamaura A, Kitazawa S. Sex differences in lateralization revealed in the posterior language areas. Cereb Cortex. 2000;10(9):866–872. doi:10.1093/cercor/10.9.866 Google Scholar
[12]
Raji CA, Meysami S, Porter VR, Merrill DA, Mendez MF. Diagnostic utility of brain MRI volumetry in comparing traumatic brain injury, Alzheimer disease and behavioral variant frontotemporal dementia. BMC Neurol. 2024;24(1):337. doi:10.1186/s12883-024-03844-4 Google Scholar
[13]
Singh AD, Kumar M, Swathi BH, Bhargavi P, Godbole A, Khushu S. Age-related cortical changes and cognitive performance in healthy adults. Brain Cogn. 2025;187:106306. doi:10.1016/j.bandc.2025.106306 Google Scholar