Bài báo khoa học Tập 67 Số 8 28/08/2026

TÌNH HÌNH MÙ LÒA, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC YẾU TỐ NHÂN KHẨU - XÃ HỘI LIÊN QUAN Ở NGƯỜI TỪ 50 TUỔI TRỞ LÊN TẠI BÀ RỊA - VŨNG TÀU

Dương Thanh1,2, Trần Minh Ngọc1,2
1 Eastern Eye Hospital
2 Bệnh viện Mắt Miền Đông
DOI: 10.52163/yhc.v67i8.6309
11 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: (1) Xác định tỉ lệ và nguyên nhân mù lòa; (2) Phân tích các yếu tố nhân khẩu - xã hội liên quan đến tình trạng mù lòa ở người từ 50 tuổi trở lên tại Bà Rịa - Vũng Tàu.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 1407 người ≥ 50 tuổi tại Bà Rịa - Vũng Tàu, từ tháng 2/2025 đến tháng 2/2026, chọn mẫu chùm hai giai đoạn.

Kết quả: Mù 2 mắt theo định nghĩa của WHO (thị lực mắt tốt hơn < đếm ngón tay 3m) chiếm 1,8% (n = 26); tỉ lệ thị lực thấp (8,5%); tỉ lệ mù bất kỳ mắt nào (chỉ số mô tả bổ sung) là 8,4%. Đục thể thủy tinh là nguyên nhân hàng đầu (81,5% người mù), tiếp đến là đục bao sau (12,6%) và tật khúc xạ chưa chỉnh kính (10,1%); 93,3% người mù mang ít nhất một nguyên nhân có thể phòng tránh hoặc điều trị được. Tỉ lệ mù tăng theo tuổi (50-59 tuổi: 2,0%; 60-69 tuổi: 6,8%; ≥ 70 tuổi: 17,9% với p < 0,001) và giảm theo trình độ học vấn (mù chữ 12,6% so với trung cấp trở lên 1,9% với p < 0,01). Tỉ lệ mù cũng khác biệt theo nghề nghiệp (p < 0,05), cao nhất ở nhóm lao động ngoài trời và hưu trí.

Kết luận: Mù lòa ở người ≥ 50 tuổi tại Bà Rịa - Vũng Tàu còn cao, đục thể thủy tinh là nguyên nhân chủ yếu và có thể điều trị; tuổi cao và học vấn thấp là các yếu tố liên quan chính.

Tài liệu tham khảo
[1]
World Health Organization. World report on vision. Geneva, 2019. ISBN 978-92-4-151657-0. Google Scholar
[2]
GBD 2019 Blindness and Vision Impairment Collaborators, Vision Loss Expert Group of the Global Burden of Disease Study. Causes of blindness and vision impairment in 2020 and trends over 30 years, and prevalence of avoidable blindness in relation to VISION 2020: The right to sight. Lancet Glob Health, 2021, 9 (2): e144-e160. doi: 10.1016/S2214-109X(20)30489-7. Google Scholar
[3]
Flaxman S.R, Bourne R.R.A, Resnikoff S et al. Global causes of blindness and distance vision impairment 1990-2020: A systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health, 2017, 5 (12): e1221-e1234. doi: 10.1016/S2214-109X(17)30393-5. Google Scholar
[4]
Bệnh viện Mắt Trung ương. Kết quả điều tra nhanh về mù lòa có thể tránh được (RAAB) tại 16 tỉnh, thành Việt Nam năm 2007. Báo cáo kỹ thuật, Bộ Y tế, 2007. Google Scholar
[5]
Thủ tướng Chính phủ. Quyết định số 2560/QĐ-TTg, ngày 31/12/2016, phê duyệt Chiến lược Quốc gia Phòng chống mù lòa đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Google Scholar
[6]
Lwanga S.K, Lemeshow S. Sample size determination in health studies: A practical manual. Journal of the American Statistical Association, 1991, 15 (416). doi: 10.2307/2290547 Google Scholar
[7]
Kuper H, Polack S, Limburg H. Rapid assessment of avoidable blindness. Community Eye Health Journal, 2006, 19 (60): 68-69. Google Scholar
[8]
World Health Organization. The prevention of blindness: report of a WHO Study Group. WHO Technical Report Series No. 518, 1973. Google Scholar