Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả đặc điểm lâm sàng, hình ảnh nội soi siêu âm (NSSA) và nhận xét kết quả kỹ thuật sinh thiết qua NSSA trong chẩn đoán ung thư bóng Vater tại bệnh viện K. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu trên 46 bệnh nhân nghi ngờ ung thư bóng Vater (UTBV) phát hiện qua siêu âm ổ bụng hoặc chụp cắt lớp vi tính được sinh thiết bằng kim nhỏ qua NSSA tại bệnh viện K. Kết quả mô bệnh học sau sinh thiết sẽ được đối chiếu lại với kết quả sau phẫu thuật từ tháng 01/2021 đến 06/2025. Kết quả: Trong 46 bệnh nhân được sinh thiết chẩn đoán, kết quả cuối cùng có 43 bệnh nhân chẩn đoán chính xác là UTBV chiếm tỉ lệ 93,5%. Tuổi trung bình của bệnh nhân là 62.91(9.33) năm với triệu chứng lâm sàng chính hay gặp là vàng da (chiếm tỉ lệ 90,7%). Trung bình số lần sinh thiết là 1,32 lần/ 1 bệnh nhân (BN) số lần ra vào kim tương ứng với mỗi lần sinh thiết là 6.72 lần. Mẫu bệnh phẩm sau sinh thiết đạt hiệu quả (MOSE dương tính) với tỉ lệ 76,1%. Trong quá trình theo dõi chỉ có 01 trường hợp có xuất huyết tại chỗ sau sinh thiết, không có biến chứng nặng nào được phát hiện. Độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương tính, tiên đoán âm tính và độ chẩn đoán chính xác của phương pháp sinh thiết qua nội soi siêu âm trong chẩn đoán ung thư bóng Vater lần lượt là: 93%;66,7%; 97,6%; 40% và 91,3%.
Kết luận: Kết quả của kỹ thuật NSSA có sinh thiết trong chẩn đoán UTBV cho thấy đây là một kỹ thuật an toàn với độ nhạy cũng như giá trị dự đoán dương tính cao ở những bệnh nhân nghi ngờ UT trên lâm sàng và cận lâm sàng. Tuy nhiên, giá trị dự đoán âm tính còn thấp nên trong trường hợp kết quả sinh thiết âm tính hoặc ít tế bào nghi ngờ không loại trừ được ung thư và cần phối hợp thêm lâm sàng - cận lâm sàng hoặc sinh thiết lại để khẳng định chẩn đoán.