Mục tiêu: Mô tả xu hướng thay đổi chất lượng cuộc sống (CLCS) theo thang điểm OQLQ ở bệnh nhân sai hình xương hạng III điều trị theo phác đồ chỉnh nha trước (OFA) và phẫu thuật trước (SFA).
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu mô tả trên 40 bệnh nhân sai hình xương hạng III (OFA n = 20, SFA n = 20). Nhóm OFA được đánh giá tại 4 thời điểm: trước chỉnh nha (T0), trước phẫu thuật (T1), sau phẫu thuật 3 tháng (T2) và 6 tháng (T3). Nhóm SFA được đánh giá tại T1, T2 và T3.
Kết quả: Hai nhóm tương đồng về tuổi, giới tính và các chỉ số sọ mặt nền (p > 0,05). Nhóm OFA: tổng điểm OQLQ tăng từ 34,12 ± 11,05 (T0) lên 48,23 ± 12,34 (T1), phản ánh suy giảm CLCS trong giai đoạn chỉnh nha giải bù trừ. Tại T1, tổng điểm OQLQ của nhóm OFA cao hơn nhóm SFA có ý nghĩa thống kê, lần lượt là 48,23 ± 12,34 và 33,23 ± 10,32, với p < 0,001. Tại T2 và T3, điểm OQLQ cả hai nhóm đều giảm mạnh và không còn khác biệt có ý nghĩa (p > 0,05).
Kết luận: Phương pháp truyền thống (OFA) và phẫu thuật trước (SFA) đều cho thấy sự cải thiện chất lượng cuộc sống dài hạn trên bệnh nhân sai hình xương Hạng III. Tuy nhiên, phát đồ SFA có thể giúp rút ngắn thời gian chờ đợi chỉnh nha trước phẫu thuật và vẫn mang đến những cải thiện trong chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau điều trị.