Công tác giám sát lao tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các hệ thống giám sát dịch tễ truyền thống, chủ yếu dựa trên dữ liệu lâm sàng, do đó chưa phản ánh đầy đủ tình hình lưu hành thực tế của bệnh lao trong cộng đồng. Dịch tễ học dựa trên nước thải (WBE) ngày càng được ghi nhận như là một phương pháp giám sát có nhiều triển vọng, cho phép đánh giá sự hiện diện và xu hướng lưu hành mầm bệnh ở quy mô cộng đồng một cách hiệu quả. Nghiên cứu tổng quan tường thuật này được thực hiện nhằm khảo sát tính khả thi của WBE trong giám sát bệnh lao tại Việt Nam. Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện vi khuẩn lao trong nước thải và tín hiệu vi khuẩn trong nước thải có mối liên hệ với gánh nặng bệnh lao trong cộng đồng. Tuy nhiên, việc triển khai WBE trong giám sát bệnh lao vẫn gặp phải nhiều trở ngại liên quan đến kỹ thuật, bao gồm nồng độ vi khuẩn thấp, hạn chế của các phương pháp thu hồi hiện nay, cũng như những rào cản về hạ tầng thoát nước tại Việt Nam. WBE được xem là một giải pháp giám sát bổ sung tiềm năng, có thể hỗ trợ hiệu quả công tác phòng, chống bệnh lao.
DỊCH TỄ HỌC NƯỚC THẢI (WBE) TRONG GIÁM SÁT BỆNH LAO TẠI VIỆT NAM: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG
57
Lượt xem
0
Lượt tải xuống
Từ khóa
Dịch tễ học dựa trên nước thải (WBE), vi khuẩn lao, nước thải, Việt Nam
Tóm tắt
Tài liệu tham khảo
[1]
WHO. Vietnam TB profile 2023. https://worldhealthorg.shinyapps.io/tb_profiles/?_inputs_&tab=%22charts%22&lan=%22EN%22&iso2=%22VN%22&entity_type=%22country%22 (accessed January 30, 2025).
Google Scholar
[2]
Haramoto E, Malla B, Thakali O, Kitajima M. First environmental surveillance for the presence of SARS-CoV-2 RNA in wastewater and river water in Japan. Science of the Total Environment 2020;737:140405. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.140405.
Google Scholar
[3]
Lee AJ, Carson S, Reyne MI, Marshall A, Moody D, Allen DM, et al. Wastewater monitoring of human and avian influenza A viruses in Northern Ireland: a genomic surveillance study. Lancet Microbe 2024;5. https://doi.org/10.1016/S2666-5247(24)00175-7.
Google Scholar
[4]
Kay A, Vasiliu A, Carratala-Castro L, Mtafya B, Mendez Reyes JE, Maphalala N, et al. Performance of a stool-based quantitative PCR assay for the diagnosis of tuberculosis in adolescents and adults: a multinational, prospective diagnostic accuracy study. Lancet Microbe 2024;5:e433–41. https://doi.org/10.1016/S2666-5247(23)00391-9.
Google Scholar
[5]
Mtetwa HN, Amoah ID, Kumari S, Bux F, Reddy P. Molecular surveillance of tuberculosis-causing mycobacteria in wastewater. Heliyon 2022;8. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e08910.
Google Scholar
[6]
Nguyen T, Mercier E, Wong CH, Hegazy N, Kabir MP, Tomalty E, et al. Partitioning and probe-based quantitative PCR assays for the wastewater monitoring of Mycobacterium tuberculosis complex, M. tuberculosis, and M. bovis. J Water Health 2025;23:1163–79. https://doi.org/10.2166/wh.2025.102.
Google Scholar
[7]
Mtetwa HN, Amoah ID, Kumari S, Bux F, Reddy P. Exploring the role of wastewater-based epidemiology in understanding tuberculosis burdens in Africa. Environ Res 2023;231. https://doi.org/10.1016/j.envres.2023.115911.
Google Scholar
[8]
Ahmed W, Bertsch PM, Bivins A, Bibby K, Farkas K, Gathercole A, et al. Comparison of virus concentration methods for the RT-qPCR-based recovery of murine hepatitis virus, a surrogate for SARS-CoV-2 from untreated wastewater. Science of the Total Environment 2020;739:139960. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.139960.
Google Scholar