Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ11-NCKH 31/07/2026

ANTI-GAD VÀ C-PEPTIDE Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 KHỞI PHÁT SỚM KHÔNG THỪA CÂN BÉO PHÌ: GỢI Ý TẦM SOÁT LADA

Đặng Đăng Khoa1,2, Ngô Văn Truyền1,2, Huỳnh Văn Tấn1,2, Nguyễn Bảo Toàn3,4
1 Can Tho University of Medicine and Pharmacy
2 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
3 Hoa Hao Medical Company Limited
4 Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Y tế Hòa Hảo
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD11.6038
29 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát tỷ lệ Anti-GAD dương tính, nồng độ C-peptide lúc đói và các yếu tố liên quan nhằm gợi ý tầm soát đái tháo đường tự miễn tiềm ẩn ở người lớn (LADA).

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 76 bệnh nhân đái tháo đường. Các đối tượng được định lượng Anti-GAD, C-peptide lúc đói, glucose máu, HbA1c và lipid máu. So sánh hai nhóm được thực hiện bằng kiểm định Fisher exact test và Mann-Whitney U. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến nồng độ C-peptide.

Kết quả: Tỷ lệ Anti-GAD dương tính là 5,3% và tỷ lệ C-peptide lúc đói thấp là 13,2%. Nhóm Anti-GAD dương tính có xu hướng giảm chức năng tế bào β nhiều hơn so với nhóm âm tính. Bệnh nhân có C-peptide thấp có glucose máu lúc đói và HbA1c cao hơn có ý nghĩa thống kê (p < 0,05). Mô hình hồi quy đa biến có ý nghĩa thống kê (p = 0,007), trong đó glucose và HDL-c ghi nhận có mối liên quan nghịch và độc lập với nồng độ C-peptide.

Kết luận: Suy giảm chức năng tế bào β được ghi nhận có liên quan chặt chẽ với mức độ tăng đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường khởi phát sớm. Yếu tố tự miễn có thể hiện diện ở một phân nhóm nhỏ bệnh nhân. Định lượng C-peptide và Anti-GAD có giá trị trong phân tầng và định hướng điều trị.

Tài liệu tham khảo
[1]
American Diabetes Association. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes-2023. Diabetes Care, 2023, 46(1): S19-S40. https://doi.org/10.2337/dc23-S002. Google Scholar
[2]
Rajkumar V, Levine SN. Latent Autoimmune Diabetes. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2024. Available from link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557897/. Google Scholar
[3]
Buzzetti R, Zampetti S, Maddaloni E. Adult-onset autoimmune diabetes: current knowledge and implications. Nat Rev Endocrinol, 2017, 13(11): 674-686. doi: 10.1038/nrendo.2017.99. Google Scholar
[4]
Naik RG, Brooks-Worrell BM, Palmer JP. Latent autoimmune diabetes in adults. J Clin Endocrinol Metab, 2017, 94(12): 4635-4644. doi: 10.1210/jc.2009-1120. Google Scholar
[5]
Jones AG, Hattersley AT. The clinical utility of C-peptide measurement in the care of patients with diabetes. Diabet Med, 2013, 30(7): 803-17. doi: 10.1111/dme.12159. Google Scholar
[6]
Guglielmi C, Palermo A, Pozzilli P. Latent autoimmune diabetes in the adults (LADA) in Asia: from pathogenesis and epidemiology to therapy. Diabetes Metab Res Rev, 2012, 28(2): 40-46. doi: 10.1002/dmrr.2345. Google Scholar
[7]
Hwangbo Y et al. Prevalence and clinical characteristics of recently diagnosed type 2 diabetes patients with positive anti-glutamic Acid decarboxylase antibody. Diabetes Metab J, 2012, 36(2): 136-43. doi: 10.4093/dmj.2012.36.2.136. Google Scholar
[8]
Fourlanos S, Dotta F, Greenbaum CJ, et al. Latent autoimmune diabetes in adults (LADA) should be less latent. Diabetologia, 2005, 48: 2206-2212. https://doi.org/10.1007/s00125-005-1960-7. Google Scholar
[9]
Tam AA, Ozdemir D, Bestepe N, et al. Low rate of latent autoimmune diabetes in adults (LADA) in patients followed for type 2 diabetes: A single center's experience in Turkey. Arch Endocrinol Metab, 2021, 64(5): 584-590. doi: 10.20945/2359-3997000000268. Google Scholar
[10]
Unger RH, Scherer PE. Gluttony, sloth and the metabolic syndrome: a roadmap to lipotoxicity, Trends Endocrinol Metab, 2010, 21(6): 345-52. doi: 10.1016/j.tem.2010.01.009. Google Scholar
[11]
Al-Zubairi T, Al-Habori M, Saif-Ali R. Latent Autoimmune Diabetes in Adults (LADA) and its Metabolic Characteristics among Yemeni Type 2 Diabetes; Mellitus Patients. Diabetes Metab Syndr Obes, 2021, 14: 4223-4232. doi: 10.2147/DMSO.S332416. Google Scholar
[12]
Guglielmi C, Palermo A, Pozzilli P. Latent autoimmune diabetes in the adults (LADA) in Asia: from pathogenesis and epidemiology to therapy. Diabetes Metab Res Rev, 2012, 28(2): 40-46. doi: 10.1002/dmrr.2345. Google Scholar