Bài báo khoa học Tập 67 Số 7 26/07/2026

PHÁT HIỆN NGẪU NHIÊN: BẤT THƯỜNG NGUỒN GỐC ĐỘNG MẠCH THÂN TẠNG

Nguyễn Trường Đức1,2, Nguyễn Thanh Hải1,3, Lưu Thị Bích Ngọc2,4, Nguyễn Hồng Hải2,4, Đinh Văn Thuyết5,6
1 Center for Diagnostic Imaging and Interventional Radiology, Vinmec Times City Hospital, Vinmec Healthcare System, Hanoi, Vietnam.
2 1.Trung tâm chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.
3 1.rung tâm chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.
4 Center for Diagnostic Imaging and Interventional Radiology, Vinmec Times City Hospital, Vinmec Healthcare System, Hanoi, Vietnam.Center for Diagnostic Imaging and Interventional Radiology, Vinmec Times City Hospital, Vinmec Healthcare System, Hanoi, Vietnam.
5 Nuclear Medicine Center, Vinmec Times City Hospital, Vinmec Healthcare System, Hanoi, Vietnam.
6 Trung tâm y học hạt nhân, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.
DOI: 10.52163/yhc.v67i7.5940
35 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
Động mạch thân tạng, biến thể giải phẫu, động mạch chủ ngực, dây chằng cung giữa, CT đa dãy.
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Động mạch thân tạng (Celiac Axis – CA) thường xuất phát từ động mạch chủ bụng tại mức đốt sống thắt lưng thứ nhất. Sự xuất phát của CA từ động mạch chủ ngực là một biến thể giải phẫu hiếm gặp. Việc phát hiện biến thể này có ý nghĩa quan trọng trong lập kế hoạch phẫu thuật và can thiệp mạch.

Ca lâm sàng: Bệnh nhân nam, 62 tuổi, được chụp CT đa dãy đầu dò vùng bụng – tiểu khung do thoát vị bẹn trái. Hình ảnh tình cờ phát hiện CA xuất phát từ động mạch chủ ngực, phía trên lỗ động mạch chủ cơ hoành, cao hơn vị trí điển hình khoảng 13 mm. Không ghi nhận chèn ép hay triệu chứng lâm sàng gợi ý thiếu máu tạng.

Kết luận: Nguồn gốc cao của động mạch thân tạng là biến thể hiếm gặp, cần phân biệt với hội chứng dây chằng cung giữa. Chụp CT đa dãy với tái tạo 3D giúp mô tả chính xác giải phẫu mạch máu, hỗ trợ quan trọng trong chẩn đoán và lập kế hoạch phẫu thuật.

Tài liệu tham khảo
[1]
George R. Topography of the arteries of the abdomen. Anat Rec. 1934;59:375–80. Google Scholar
[2]
Cauldwell EW, Anson BJ. The visceral branches of the abdominal aorta: topographical relations. Am J Anat. 1943;73(1):27–57. DOI: 10.1002/aja.1000730103 Google Scholar
[3]
Paz B, et al. The anatomy of the diaphragmatic crura in relation to the median arcuate ligament. Clin Anat. 1991;4(3):167–72. DOI: 10.1002/ca.980040304 Google Scholar
[4]
Loukas M, et al. Median arcuate ligament: classification and clinical relevance. Clin Anat. 2007;20(7):663–9. DOI: 10.1002/ca.20453 Google Scholar
[5]
Iezzi R, et al. Celiac trunk and hepatic artery variants: angiographic study. Surg Radiol Anat. 2008;30(6):509–15. DOI: 10.1007/s00276-008-0344-8 Google Scholar
[6]
Song SY, et al. Anatomic variations of the celiac trunk: angiographic findings and clinical implications. Clin Anat. 2010;23(6):660–7. DOI: 10.1002/ca.20989 Google Scholar
[7]
Rouvière H. Anatomie humaine descriptive et topographique. Paris: Masson; 1959. Google Scholar
[8]
Rouvière H. Anatomie humaine: Le tronc, les viscères. Paris: Masson; 1959. Google Scholar
[9]
Lee JH, et al. Celiac axis originating from the thoracic aorta: a case report. Korean J Radiol. 2010;11(1):115–8. DOI: 10.3348/kjr.2010.11.1.115 Google Scholar
[10]
Lacout A, et al. High origin of the celiac trunk: anatomic variant. Surg Radiol Anat. 2011;33(10):949–52. DOI: 10.1007/s00276-011-0812-9 Google Scholar
[11]
Matusz P, et al. High origin of the celiac trunk and superior mesenteric artery. Rom J Morphol Embryol. 2013;54(3):645–9. Google Scholar
[12]
Wolak A, et al. Normal aortic diameters in adults. J Am Coll Cardiol. 2008;52(10):849–56. DOI: 10.1016/j.jacc.2008.04.056 Google Scholar
[13]
Manghat NE, et al. The median arcuate ligament syndrome: imaging features. Clin Radiol. 2008;63(7):738–43. DOI: 10.1016/j.crad.2007.10.012 Google Scholar
[14]
Greer JJ. The embryology of the diaphragm. Semin Pediatr Surg. 1999;8(4):245–54. Google Scholar
[15]
Haligur A, Dulzer C. Comparative anatomy of the celiac trunk in birds. Anat Histol Embryol. 2010;39(3):208–14. DOI: 10.1111/j.1439-0264.2009.00979.x Google Scholar
[16]
Karahan OI, et al. Compression of the celiac trunk by the median arcuate ligament: imaging findings. Eur J Radiol. 2007;61(3):455–61. DOI: 10.1016/j.ejrad.2006.10.021 Google Scholar
[17]
Song SY, et al. Collateral pathways in celiac artery stenosis: MDCT angiography findings. Eur Radiol. 2002;12(11):2758–64. DOI: 10.1007/s00330-002-1469-3 Google Scholar
[18]
Karahan OI, et al. Blood steal phenomenon in celiac axis compression syndrome. Clin Imaging. 2007;31(4):236–9. DOI: 10.1016/j.clinimag.2007.01.006 Google Scholar