Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ8-NCKH 06/07/2026

NHẬN XÉT VỊ TRÍ ĐƯỜNG HẦM XƯƠNG ĐÙI VÀ XƯƠNG CHÀY SAU TÁI TẠO DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC BẰNG CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH 3D

Nguyễn Bá Sơn1,2,3,4, Ngô Xuân Tuấn1,2,3,4, Nguyễn Anh Quân1,3, Nguyễn Tuấn Anh1,3
1 Phenikaa University Hospital
2 School of Medicine and Pharmacy, Phenikaa University
3 Bệnh viện Đại học Phenikaa
4 Trường Y Dược, Đại học Phenikaa
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD8.5658
29 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
Tái tạo ACL, CT 3D, vị trí đường hầm, xương đùi, xương chày, vùng bám giải phẫu.
Tóm tắt

Mục tiêu: Nhận xét vị trí đường hầm xương đùi và xương chày sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước (ACL) bằng chụp cắt lớp vi tính dựng hình 3 chiều (CT 3D).

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 34 bệnh nhân được phẫu thuật tái tạo ACL lần đầu bằng kỹ thuật All-inside. Hình ảnh CT 3D sau mổ được sử dụng để xác định vị trí trung tâm đường hầm. Vị trí đường hầm xương đùi được đo theo phương pháp Quadrant với tọa độ độ sâu (t%) và chiều cao (h%), trong khi đường hầm xương chày được đánh giá theo tọa độ trước-sau (AP%) và trong-ngoài (ML%). Các giá trị đo được được so sánh với vùng bám giải phẫu đã được công bố.

Kết quả: Vị trí trung bình của đường hầm xương đùi là 31,1 ± 0,7% (t%) và 35,5 ± 1,4% (h%), đều nằm trong vùng giải phẫu, nhưng khác biệt có ý nghĩa thống kê so với giá trị tham chiếu (p < 0,05). Vị trí trung bình của đường hầm xương chày là 41,4 ± 1,2% (AP) và 47,9 ± 0,5% (ML), cũng nằm trong vùng giải phẫu, trong đó chỉ số AP không khác biệt có ý nghĩa thống kê (p = 0,393), trong khi ML có khác biệt (p < 0,001). Tỷ lệ đường hầm nằm đúng vị trí giải phẫu là 52,9% đối với xương đùi và 82,4% đối với xương chày. Sai lệch ở đường hầm xương đùi chủ yếu theo hướng ra trước (23,5%) và xuống dưới (23,5%), trong khi sai lệch đường hầm xương chày chủ yếu theo hướng vào trong (11,8%) và ra sau (5,9%).

Kết luận: Mặc dù phần lớn các đường hầm nằm trong vùng bám giải phẫu, vẫn tồn tại một tỷ lệ đáng kể, đặc biệt ở xương đùi chưa đạt vị trí tối ưu. Kết quả này cho thấy việc chỉ dựa vào các mốc giải phẫu trong phẫu thuật có thể chưa đủ để đảm bảo độ chính xác, và cần có sự điều chỉnh trong kỹ thuật định vị đường hầm. CT 3D là công cụ có giá trị trong đánh giá định lượng và có thể góp phần cải thiện độ chính xác trong tái tạo ACL theo giải phẫu.

Tài liệu tham khảo
[1]
Burnham J.M, Malempati C.S, Carpiaux A et al. Anatomic femoral and tibial tunnel placement during anterior cruciate ligament reconstruction: anteromedial portal all-inside and outside-in techniques. Arthroscopy Techniques, 2017, 6 (2): e275-282. doi: 10.1016/j.eats.2016.09.035. Google Scholar
[2]
Ducouret E, Loriaut P, Boyer P et al. Tunnel positioning assessment after anterior cruciate ligament reconstruction at 12months: comparison between 3D CT and 3D MRI. A pilot study. Orthop Traumatol Surg Res, 2017, 103 (6): 937-42. doi: 10.1016/j.otsr.2017.06.005. Google Scholar
[3]
Min-Jeong Kim, Sung-Gyu Moon et al. Usefulness of 3-Dimensional computed tomography assessment of femoral tunnel after anterior cruciate ligament reconstruction. Medicina (Kaunas, Lithuania), 2023, 59 (10): 1716. doi: 10.3390/medicina59101716. Google Scholar
[4]
McConkey M.O, Amendola A, Ramme A.J et al. Arthroscopic agreement among surgeons on anterior cruciate ligament tunnel placement. Am J Sports Med, 2012, 40 (12): 2737-46. doi: 10.1177/0363546512461740. Google Scholar
[5]
Śmigielski R, Zdanowicz U, Drwięga M et al. The anatomy of the anterior cruciate ligament and its relevance to the technique of reconstruction. Bone Joint J, 2016, 98-B (8): 1020-6. doi: 10.1302/0301-620X.98B8.37117. Google Scholar
[6]
Xu H, Zhang C, Zhang Q et al. A systematic review of anterior cruciate ligament femoral footprint location evaluated by quadrant method for single-bundle and double-bundle anatomic reconstruction. Arthroscopy, 2016, 32 (8): 1724-34. doi: 10.1016/j.arthro.2016.01.065. Google Scholar
[7]
Lee S.S, Kim I.S, Shin T.S et al. Femoral tunnel position affects postoperative femoral tunnel widening after anterior cruciate ligament reconstruction with tibialis anterior allograft. J Clin Med, 2023, 12 (5): 1966. doi: 10.3390/jcm12051966. Google Scholar
[8]
Chen T, Chen J, Li X et al. A comparative study on 3D printingassisted arthroscopic IDEAL point femoral tunnel positioning for anterior cruciate ligament reconstruction versus conventional arthroscopic positioning. BMC Musculoskeletal Disorders, 2024, 25: 481. doi: 10.1186/s12891-024-07591-y. Google Scholar
[9]
Youm Y.S, Cho S.D, Eo J et al. 3D CT analysis of femoral and tibial tunnel positions after modified transtibial single bundle ACL reconstruction with varus and internal rotation of the tibia. The Knee, 2013, 20 (4): 272-6. doi: 10.1016/j.knee.2012.10.024. Google Scholar
[10]
de Padua V.B.C, Saithna A, Chagas E.F.B et al. Rate of tibial tunnel malposition is not changed by drilling entirely within the stump of preserved remnants during acl reconstruction: a prospective comparative 3D-CT study. Orthop J Sports Med, 2021, 9 (10): 23259671211037324. doi: 10.1177/23259671211037324. Google Scholar