Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ6-NCKH 16/06/2026

ĐẶC ĐIỂM RỐI LOẠN KHOÁNG XƯƠNG, MẬT ĐỘ XƯƠNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN TÍNH

Vũ Quỳnh Trang1,2, Lưu Thị Bình3,4, Miêu Thị Vân1,2
1 Hung Vuong General Hospital
2 Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương
3 Thai Nguyen provincial Department of Health
4 Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD6.5320
29 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá rối loạn khoáng xương, tình trạng mật độ xương và các yếu tố liên quan ở 54 bệnh nhân bệnh thận mạn tính điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ từ tháng 4/2024 đến tháng 9/2025.

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, xác định các biến số tuổi, giới, BMI; và xét nghiệm sinh hóa máu (canxi toàn phần, phospho, hormon tuyến cận giáp), đo mật độ xương. Ngưỡng giới hạn bình thường cần đạt theo KIOGO (2017).

Kết quả: Tuổi trung bình là 66 ± 16 tuổi, trong đó có 64,8% trên 60 tuổi. Có 70,3% bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 3. Rối loạn khoáng bao gồm tăng hormon tuyến cận giáp, hạ canxi máu toàn phần, hạ phospho máu lần lượt là 14,8%, 20,4% và 13%. Tỷ lệ thiểu xương là 38,9%, loãng xương là 33,3%. Mật độ xương trung bình của bệnh nhân tại cột sống thắt lưng, cổ xương đùi và toàn bộ xương đùi lần lượt là 0,98 ± 0,24 g/cm2, 0,82 ± 0,21 g/cm2 và 0,85 ± 0,21 g/cm2. Loãng xương có liên quan đáng kể đến tuổi cao, BMI thấp và phospho máu giảm với p < 0,05. Mức lọc cầu thận có tương quan thuận với mật độ xương toàn bộ xương đùi. Hồi quy logistic đa biến xác định tuổi (OR = 1,067), BMI (OR = 0,717) và nồng độ canxi máu (OR = 0,010) là các yếu tố độc lập liên quan đến loãng xương.

Kết luận: Tầm soát mật độ xương và theo dõi tình trạng rối loạn khoáng xương là cần thiết ngay từ giai đoạn 3-5 của bệnh thận mạn tính, nhằm phát hiện sớm nguy cơ loãng xương và can thiệp kịp thời để giảm thiểu biến chứng về xương và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Tài liệu tham khảo
[1]
Hill N.R, Fatoba S.T, Oke J.L et al. Global prevalence of chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. PloS One, 2016, 11 (7): 1587165. Google Scholar
[2]
Eckardt K.U, Kasiske B.L. Kidney Disease: Improving Global Outcomes. Nat Rev Nephrol, 2009, 5 (11): 650-657. Google Scholar
[3]
Kang D.H, Park C.H et al. Kidney function and bone mineral density in chronic kidney disease patients. Clinical Kidney Journal, 2024, 17 (9): sfae248. doi: 10.1093/ckj/sfae248. Google Scholar
[4]
Najar M.S, Mir M.M, Muzamil M. Prevalence of osteoporosis in patients with chronic kidney disease (stages 3-5) in comparison with age- and sex-matched controls: a study from Kashmir Valley tertiary care Center. Saudi Journal of Kidney Diseases and Transplantation, 2017, 28 (3): 538-544. Google Scholar
[5]
KDIGO 2017 clinical practice guideline update for the diagnosis, evaluation, prevention, and treatment of chronic kidney disease-mineral and bone disorder (CKD-MBD). Kidney Int Suppl (2011), 2017, 7 (1): 1-59. doi: 10.1016/j.kisu.2017.04.001. Google Scholar
[6]
World Health Organization. Assessment of fracture risk and its application to screening for postmenopausal osteoporosis. Report of a WHO Study Group. WHO Technical Report Series 843, Geneva, 1994. Google Scholar
[7]
Bạch Thị Nhớ, Trần Thị Tô Châu, Đặng Thị Việt Hà. Khảo sát mật độ xương và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân suy thận mạn tại Bệnh viện 19-8. Tạp chí Y học Việt Nam, 2023, 527 (1B): 359-363. Google Scholar
[8]
Lê Văn Hùng, Phạm Văn Bùi. Khảo sát rối loạn canxi, phospho, PTH và mật độ xương ở bệnh thận mạn giai đoạn tiền lọc máu tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2021, 25 (3): 108-113. Google Scholar
[9]
Đỗ Gia Tuyển, Nguyễn Văn Thanh. Mật độ xương ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 3 và 4, Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2011, 76 (5): 21-28. Google Scholar
[10]
Kuang C, Shang J et al. Risk factors and clinical prediction models for osteoporosis in pre-dialysis chronic kidney disease patients. Renal Failure, 2024, 46 (2): 2361802. Google Scholar
[11]
Ye Y, Yi X et al. Association between renal function and bone mineral density in patients with type 2 diabetes mellitus. Heliyon, 2023, 9 (4): e15967. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e15967 Google Scholar
[12]
Nguyễn Minh Quân, Võ Tam. Loãng xương ở người cao tuổi mắc bệnh thận mạn: tỷ lệ và các yếu tố ảnh hưởng. Tạp chí Sức khỏe và Lão hóa, 2025, 1 (3): 47-53. Google Scholar