Bài báo khoa học Tập 67 Số 5 25/05/2026

ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HƯỚNG THẦN ĐỐI VỚI CÂN NẶNG Ở BỆNH NHÂN CAO TUỔI ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN LÃO KHOA TRUNG ƯƠNG

Nguyễn Trọng Hiến1,2, Nguyễn Thị Hợp1,2, Nguyễn Thị Ái Vân3,4, Nguyễn Văn Phi1,5,6,7, Nguyễn Tuấn Anh8,9
1 Department of Mental Health, China Geriatric Hospital.
2 Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Lão khoa Trung ương
3 Institute of Mental Health, Bach Mai Hospital.
4 Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai.
5 Department of Psychiatry, Hanoi Medical University.
6 Bộ môn Tâm thần, Trường Đại học Y Hà Nội
7 Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Lão khoa Trung ương.
8 Intensive Care Department, Central Geriatric Hospita
9 Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Lão Khoa Trung Ương
DOI: 10.52163/yhc.v67i5.5172
30 Lượt xem
13 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Các thuốc hướng thần, bao gồm thuốc an thần kinh và thuốc chống trầm cảm, được phát hiện có tác dụng tăng cân rõ rệt.

Mục tiêu: Đánh giá ảnh hưởng của một số thuốc hướng thần đối với cân nặng của bệnh nhân cao tuổi rối loạn tâm thần điều trị nội trú tại khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Lão khoa Trung Ương.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô tả, tiến cứu,  bao gồm 31 người bệnh, điều trị nội trú tại khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Lão khoa Trung Ương từ tháng 04/2019-01/2020. Đo đạc các chỉ số nhân trắc tại thời điểm nhập viện, sau 1 tuần, sau 2 tuần, sau 3 tuần, sau 4 tuần.

Kết quả: Các thuốc được sử dụng nhiều nhất bao gồm các thuốc chống trầm cảm như mirtazapin (51,6%), paroxetine (22,6%); các thuốc an thần kinh như sulpirid (38,7%), quetiapin (25,8%), olanzapine (22,6%), risperidon (16,1%). Phần lớn các bệnh nhân tăng với <7% trọng lượng cơ thể sau thời gian điều trị, không có bệnh nhân nào tăng từ 7% trọng lượng cơ thể trong thời gian điều trị. Sau 2 tuần cân nặng của người bệnh tăng có ý nghĩa thống kê, với mức tăng trung bình là 0,97kg (SD=0,8; p=0,001). Theo dõi sau 2 tuần điểu trị, có sự giảm rõ rệt số lượng và tỉ lệ bệnh nhân gặp vấn đề thèm ăn.

Kết luận: Người bệnh cao tuổi sử dụng thuốc hướng thần tăng cải thiện mức độ thèm ăn và tăng cân nặng đáng kể sau thời gian điều trị nội trú.

Tài liệu tham khảo
[1]
Newcomer JW. Metabolic considerations in the use of antipsychotic medications: a review of recent evidence. The Journal of clinical psychiatry. 2007. 68 Suppl 1:20-27. Google Scholar
[2]
Umbricht DS, Pollack S, Kane JM. Clozapine and weight gain. The Journal of clinical psychiatry. Sep 1994. 55 Suppl B:157-160. Google Scholar
[3]
Bean MK, Stewart K, Olbrisch ME. Obesity in America: implications for clinical and health psychologists. Journal of clinical psychology in medical settings. Sep 2008. 15(3):214-224. doi:10.1007/s10880-008-9124-9. Google Scholar
[4]
Nasrallah H. A review of the effect of atypical antipsychotics on weight. Psychoneuroendocrinology. Jan 2003. 28 Suppl 1:83-96. doi:10.1016/s0306-4530(02)00114-2. Google Scholar
[5]
Musil R, Obermeier M, Russ P, Hamerle M. Weight gain and antipsychotics: a drug safety review. Expert opinion on drug safety. Jan 2015. 14(1):73-96. doi:10.1517/14740338.2015.974549. Google Scholar
[6]
Hasnain M, Vieweg WV. Weight considerations in psychotropic drug prescribing and switching. Postgraduate medicine. Sep 2013. 125(5):117-129. doi:10.3810/pgm.2013.09.2706. Google Scholar
[7]
Allison DB, Mentore JL, Heo M, et al. Antipsychotic-induced weight gain: a comprehensive research synthesis. The American journal of psychiatry. Nov 1999. 156(11):1686-1696. doi:10.1176/ajp.156.11.1686. Google Scholar
[8]
Choong E, Bondolfi G, Etter M, et al. Psychotropic drug-induced weight gain and other metabolic complications in a Swiss psychiatric population. Journal of psychiatric research. Apr 2012. 46(4):540-548. doi:10.1016/j.jpsychires.2012.01.014. Google Scholar
[9]
Yeung EY, Chun S, Douglass A, Lau TE. Effect of atypical antipsychotics on body weight in geriatric psychiatric inpatients. SAGE open medicine. 2017. 5:2050312117708711. doi:10.1177/2050312117708711. Google Scholar
[10]
Kinon BJ, Kaiser CJ, Ahmed S, Rotelli MD, Kollack-Walker S. Association between early and rapid weight gain and change in weight over one year of olanzapine therapy in patients with schizophrenia and related disorders. Journal of clinical psychopharmacology. Jun 2005. 25(3):255-258. doi:10.1097/01.jcp.0000161501.65890.22. Google Scholar