Bài báo khoa học Tập 67 Số 4 25/04/2026

NHẬN XÉT HIỆU QUẢ GIẢM ĐAU, TÍNH AN TOÀN CỦA PHƯƠNG PHÁP TIÊM MORPHINE VÀO KHOANG DƯỚI NHỆN TRONG GIẢM ĐAU SAU PHẪU THUẬT CẮT ĐẠI TRÀNG, TRỰC TRÀNG

Trần Thanh Tùng1,2, Nguyễn Hoàng Phúc1,2, Đinh Thu Oanh1,2, Nguyễn Thị Thanh Bình1,2, Phạm Hoàng Tường Vy1,2
1 115 People’s Hospital
2 Bệnh viện Nhân Dân 115
DOI: 10.52163/yhc.v67i4.4892
15 Lượt xem
3 Lượt tải xuống
Từ khóa
Morphine tiêm vào khoang dưới nhện, giảm đau sau mổ, cắt đại tràng – trực tràng.
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Đau sau phẫu thuật cắt đại tràng, trực tràng thường ở mức trung bình đến nặng, ảnh hưởng đến hồi phục và làm tăng biến chứng. Tiêm morphine khoang dưới nhện là phương pháp giảm đau hiệu quả, nhưng tính an toàn và hiệu quả trong phẫu thuật này tại Việt Nam cần được đánh giá thêm.

Mục tiêu: Nhận xét hiệu quả giảm đau và tính an toàn của morphine tiêm khoang dưới nhện ở người bệnh sau phẫu thuật cắt đại tràng, trực tràng.

Phương pháp: Nghiên cứu báo cáo loạt ca, tiến cứu trên 38 người bệnh được phẫu thuật tại Bệnh viện Nhân Dân 115 từ 03/2025 đến 09/2025. Người bệnh được tiêm 100-300 µg morphine khoang dưới nhện trước gây mê toàn thân. Đánh giá điểm đau VAS khi nghỉ và vận động tại 4, 12, 24 giờ sau mổ; thời gian đạt VAS<4; nhu cầu morphine bổ sung; mức độ hài lòng và tác dụng không mong muốn.

Kết quả: Thời gian giảm đau hiệu quả trung bình là 26,8±5,4 giờ. Điểm VAS trung bình khi nghỉ tại 4, 12 và 24 giờ lần lượt là 0,87; 1,03 và 1,76; khi vận động tương ứng là 1,03; 1,63 và 2,66. Lượng morphine bổ sung trung bình trong 24 giờ đầu là 2,8 mg; 68,4% không cần bổ sung. Có 92,1% người bệnh hài lòng hoặc rất hài lòng. Tác dụng không mong muốn gặp ở 34,2%, chủ yếu là buồn nôn/nôn (25,6%) và ngứa (15,7%). Không ghi nhận suy hô hấp hay biến chứng nặng.

Kết luận: Tiêm 100-300 µg morphine khoang dưới nhện mang lại hiệu quả giảm đau tốt và an toàn trong 24 giờ đầu sau phẫu thuật cắt đại tràng, trực tràng.

Tài liệu tham khảo
[1]
Gan TJ. Poorly controlled postoperative pain: Prevalence, consequences, and prevention. J Pain Res 2017;10:2287–98. https://doi.org/10.2147/JPR.S144066. Google Scholar
[2]
Lindberg M, Franklin O, Svensson J, Franklin KA. Postoperative pain after colorectal surgery. Int J Colorectal Dis 2020;35:1265–72. https://doi.org/10.1007/s00384-020-03580-4. Google Scholar
[3]
Rawal N. Intrathecal opioids for the management of post-operative pain. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2023;37:123–32. https://doi.org/10.1016/j.bpa.2023.01.001. Google Scholar
[4]
Vu VKL, Nguyen TTM, Vo NHP, Tran VD, Le VL. Efficacy of intrathecal morphine after laparoscopic surgery for colorectal cancer at Can Tho University of Medicine and Pharmacy Hospital. Tạp Chí Y Dược Học Cần Thơ 2023:9–15. https://doi.org/10.58490/ctump.2023i5.634. Google Scholar
[5]
Sultan P, Halpern SH, Pushpanathan E, Patel S, Carvalho B. The Effect of Intrathecal Morphine Dose on Outcomes After Elective Cesarean Delivery: A Meta-Analysis. Anesth Analg 2016;123:154–64. https://doi.org/10.1213/ANE.0000000000001255. Google Scholar
[6]
Diyamona L, Colin M, Léone M, Zieleskiewicz L, Nsiala J, Mbombo W, et al. Spinal Analgesia with Intrathecal Morphine versus Conventional Analgesia after Laparoscopic Colectomy: A Retrospective Cohort Study. Open J Anesthesiol 2024;14:159–74. https://doi.org/10.4236/ojanes.2024.147015. Google Scholar
[7]
Saad Eddin A, Selim H, Suleiman R, Thomas J. Efficacy of morphine versus fentanyl patient-controlled analgesia for postoperative pain management in colorectal surgery 2025. https://doi.org/10.5339/qmj.2025.7. Google Scholar
[8]
Abdel-Ghaffar HS, Mohamed Fares K, Abdel-Baky Mohamed S, Saad Abdel-Ghaffar H. High Dose Intrathecal Morphine for Major Abdominal Cancer Surgery: A Prospective Double-Blind, Dose-Finding Clinical Study. Pain Physician 2014;17:255–64. Google Scholar
[9]
Fares KM, Mohamed SAB, Abdel-Ghaffar HS. High dose intrathecal morphine for major abdominal cancer surgery: A prospective double-blind, dose-finding clinical study. Pain Physician 2014;17:255–64. https://doi.org/10.36076/ppj.2014/17/255. Google Scholar
[10]
Koning M V., Teunissen AJW, Van Der Harst E, Ruijgrok EJ, Stolker RJ. Intrathecal Morphine for Laparoscopic Segmental Colonic Resection as Part of an Enhanced Recovery Protocol: A Randomized Controlled Trial. Reg Anesth Pain Med 2018;43:166–73. https://doi.org/10.1097/AAP.0000000000000703. Google Scholar
[11]
Moraitis A, Hultin M, Walldén J. Risk of postoperative nausea and vomiting in hip and knee arthroplasty: a prospective cohort study after spinal anaesthesia including intrathecal morphine. BMC Anesthesiol 2020;20:242. https://doi.org/10.1186/S12871-020-01154-Z/TABLES/5. Google Scholar
[12]
Quân VĐ, Thịnh TX, Lành TTT, Minh NV, Thắng P, Cảnh HK, et al. Hiệu quả giảm đau của gây tê ống cơ khép kết hợp Dexamethason tĩnh mạch so với Morphin khoang dưới nhện sau phẫu thuật nội soi khớp gối. Tạp Chí Y Dược Huế 2025;15:105–11. https://doi.org/10.34071/JMP.2025.3.14. Google Scholar
[13]
DeSousa KA, Chandran R. Intrathecal morphine for postoperative analgesia: Current trends. Http://WwwWjgnetCom/ 2014;3:191–202. https://doi.org/10.5313/WJA.V3.I3.191. Google Scholar
[14]
Prudhvi GSSR, Shyam NSSN, Acharya A. Evaluation of the efficacy of 150 micrograms of intrathecal morphine with bupivacaine compared to 250 micrograms for postoperative analgesia following abdominal hysterectomy: a double blinded randomized control study. Int J Clin Trials 2019;6:17. https://doi.org/10.18203/2349-3259.ijct20190257. Google Scholar
[15]
Albrecht E, Bayon V, Hirotsu C, Al Ja’bari A, Heinzer R. Intrathecal morphine and sleep apnoea severity in patients undergoing hip arthroplasty: a randomised, controlled, triple-blinded trial. Br J Anaesth 2020;125:811–7. https://doi.org/10.1016/j.bja.2020.07.052. Google Scholar