Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ4-HN Ký sinh trùng-HN Hóa sinh 2026 21/04/2026

KHẢO SÁT NỒNG ĐỘ PARATHYROID HORMONE, CANXI, PHOSPHO VÀ HEMOGLOBIN Ở NGƯỜI BỆNH THẬN MẠN ĐIỀU TRỊ BẰNG LỌC MÀNG BỤNG VÀ LỌC MÁU CHU KỲ

Nguyễn Thị Thanh Phương1,2, Đường Thị Hồng Diệp3,4
1 Thong Nhat Hospital
2 Bệnh viện Thống Nhất
3 University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh city
4 Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD4.4853
12 Lượt xem
5 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Khảo sát các chỉ số sinh hóa gồm hormon tuyến cận giáp, canxi, phospho và hemoglobin giữa 2 nhóm người bệnh suy thận mạn đang điều trị bằng lọc máu chu kỳ và lọc màng bụng, nhằm xác định hiệu quả kiểm soát chuyển hóa khoáng và tình trạng thiếu máu theo khuyến cáo KDIGO (2012).

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu trên 185 người bệnh tại Khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, trong đó 57 người điều trị bằng lọc màng bụng và 128 người điều trị bằng lọc máu chu kỳ từ tháng 11/2022 đến tháng 10/2024. Các chỉ số sinh hóa được phân tích và so sánh giữa 2 nhóm bằng các phương pháp thống kê phù hợp.

Kết quả: Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa 2 nhóm lọc máu ở tất cả các chỉ số (hormon tuyến cận giáp, canxi, phospho, hemoglobin). Lọc màng bụng kiểm soát phospho tốt hơn lọc máu chu kỳ với trung vị (khoảng từ phân vị) là 1,5 (1,09-1,91) và 1,75 (1,375-2,125), p < 0,05). Mối tương quan thuận nhẹ giữa hormon tuyến cận giáp và hemoglobin được ghi nhận ở nhóm lọc màng bụng (rho = 0,268; p < 0,05). Tỷ lệ đạt chuẩn KDIGO (2012): hormon tuyến cận giáp khoảng 60%, canxi > 50%, hemoglobin > 33%, phospho thấp nhất (10,7-15,8%), Ca × P > 98%.

Kết luận: Cả 2 phương pháp lọc máu đều có hiệu quả tương đương trong kiểm soát các chỉ số sinh hóa theo KDIGO (2012). Lọc màng bụng cho thấy ưu thế trong loại bỏ phospho và có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu máu.

Tài liệu tham khảo
[1]
Kovesdy C.P. Epidemiology of chronic kidney disease: an update 2022. Kidney International supplements, 2022, 12 (1): 7-11. Google Scholar
[2]
Evenepoel P, Bover J, Torres P.U. Parathyroid hormone metabolism and signaling in health and chronic kidney disease. Kidney International, 2016, 90 (6): 1184-90. Google Scholar
[3]
Nguyễn Thanh Minh. Nghiên cứu rối loạn xương, khoáng và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 5 lọc máu chu kỳ. Luận án tiến sĩ y học, Trường Đại học Y Dược, Đại học Huế, 2021. Google Scholar
[4]
Ketteler M, Evenepoel P, Holden R.M, Isakova T, Jørgensen H.S, Komaba H et al. Chronic kidney disease-mineral and bone disorder: conclusions from a kidney disease: improving global outcomes (KDIGO) controversies conference. Kidney International, 2025, 107 (3): 405-23. Google Scholar
[5]
Block G.A, Klassen P.S, Lazarus J.M, Ofsthun N, Lowrie E.G, Chertow G.M. Mineral metabolism, mortality, and morbidity in maintenance hemodialysis. Journal of the American Society of Nephrology, 2004, 15 (8): 2208-18. Google Scholar
[6]
Nguyễn Như Nghĩa, Nguyễn Thị Diễm Thúy. Tác động của cường cận giáp thứ phát trong điều trị thiếu máu ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ: nghiên cứu bệnh chứng. Tạp chí Y học Việt Nam, 2025, 547 (1): 334-339. doi: 10.51298/vmj.v547i1.12917 Google Scholar
[7]
Hecking M, Bieber B.A, Ethier J, Kautzky-Willer A, Sunder-Plassmann G, Säemann M.D et al. Sex-specific differences in hemodialysis prevalence and practices and the male-to-female mortality rate: the dialysis outcomes and practice patterns study (DOPPS). PLoS Medicine, 2014, 11 (10): e1001750. Google Scholar
[8]
Evenepoel P, Meijers B.K, Bammens B, Viaene L, Claes K, Sprangers B et al. Phosphorus metabolism in peritoneal dialysis- and haemodialysis-treated patients. Nephrol Dial Transplant, 2016, 31 (9): 1508-14. Google Scholar
[9]
Lê Thị Đan Thùy. Khảo sát nồng độ canxi, phốt pho, hormon tuyến cận giáp ở người bệnh thận mạn lọc máu chu kỳ và lọc màng bụng liên tục ngoại trú tại Bệnh viện Bình Dân. Luận văn bác sĩ chuyên khoa II, chuyên ngành Nội khoa. Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, 2019. Google Scholar
[10]
Chutia H, Ruram A.A, Bhattacharyya H, Boruah P, Nath C. Association of secondary hyperparathyroidism with hemoglobin level in patients with chronic kidney disease. Journal of Laboratory Physicians, 2013, 5 (01): 51-4. Google Scholar