Bài báo khoa học Tập 67 Số 3 31/03/2026

VIÊM PHỔI LIÊN QUAN ĐẾN THỞ MÁY VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI TÌNH TRẠNG DINH DƯỠNG TẠI KHOA CẤP CỨU HỒI SỨC TIM MẠCH NĂM 2025

Nguyễn Thị Huế1,2, Phạm Minh Tuấn1,2,3,4
1 Bach Mai Hospital
2 Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai
3 Hanoi Medical University
4 Trường Đại học Y Hà Nội
DOI: 10.52163/yhc.v67i3.4596
22 Lượt xem
12 Lượt tải xuống
Từ khóa
Viêm phổi liên quan thở máy, nguy cơ dinh dưỡng, NRS-2002, vi khuẩn đa kháng thuốc.
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá mối liên hệ giữa nguy cơ dinh dưỡng theo thang điểm NRS-2002 và tỷ lệ mắc viêm phổi liên quan thở máy ở bệnh nhân hồi sức tích cực tim mạch.

Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang có theo dõi dọc trên nhóm 98 bệnh nhân được thở máy. Đánh giá nguy cơ dinh dưỡng bằng thang điểm NRS-2002, theo dõi và ghi nhận tỷ lệ mắc viêm phổi liên quan thở máy, loại vi khuẩn gây bệnh, thời gian thở máy và tử vong.

Kết quả: Tỷ lệ viêm phổi liên quan thở máy là 15,3%, mật độ 28,09 ca viêm phổi liên quan thở máy/1000 ngày thở máy (95% CI: 15,72-46,33), trong đó viêm phổi liên quan thở máy muộn chiếm ưu thế (93,3%). Tỷ lệ tử vong nhóm nghiên cứu là 46,9%. Vi khuẩn gây viêm phổi liên quan thở máy chủ yếu là là A.baumani (40%), P.aeruginosa (26,7%), K.aerogenes (26,7%), K.pneumoniae (13,3%), S.aureus (16,3%), E.coli (6,7%). A.berezinae (6,7%). Bệnh nhân có nguy cơ dinh dưỡng cao (NRS-2002 ≥ 3 điểm) có tỷ lệ viêm phổi liên quan thở máy cao hơn đáng kể so với nhóm nguy cơ thấp (29,8% so với 2%, p < 0,05) và nguy cơ mắc viêm phổi liên quan thở máy cao gấp 19 lần. Viêm phổi liên quan thở máy làm tăng tỷ lệ tử vong (73,3% so với 42,2%, p = 0,026) và kéo dài thời gian thở máy (9,27 ngày so với 4,75 ngày, p = 0,01).

Kết luận: Nguy cơ dinh dưỡng theo NRS-2002 là yếu tố nguy cơ độc lập làm tăng tỷ lệ mắc viêm phổi liên quan thở máy ở bệnh nhân hồi sức tích cực. Đánh giá và can thiệp dinh dưỡng sớm là cần thiết để giảm biến chứng này.

Tài liệu tham khảo
[1]
Ismail R, Zahran E. The effect of nurses training on ventilator-associated pneumonia (VAP) prevention bundle on VAP incidence rate at a critical care unit. Journal of Nursing Education and Practice. 2015 ;5 (12): 42-48. Google Scholar
[2]
Torres A, Niederman M.S et al. International ERS/ESICM/ESCMID/ALAT guidelines for the management of hospital-acquired pneumonia and ventilator-associated pneumonia: guidelines for the management of hospital-acquired pneumonia (HAP)/ventilator-associated pneumonia (VAP) of the European Respiratory Society (ERS), European Society of Intensive Care Medicine (ESICM), European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID) and Asociación Latinoamericana del Tórax (ALAT). European Respiratory Journal, 2017, 50 (3). Google Scholar
[3]
Kharel S, Bist A et al. Ventilator-associated pneumonia among ICU patients in WHO Southeast Asian region: A systematic review. PloS one, 2021, 16 (3): e0247832. Google Scholar
[4]
Kalanuria A.A, Zai W et al. Ventilator-associated pneumonia in the ICU. Critical care, 2014, 18 (2): 208. Google Scholar
[5]
Singer P, Blaser A.R et al. ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. Clinical nutrition, 2019, 38 (1): 48-79. Google Scholar
[6]
Chen Z, Wu H et al. Nutritional risk screening score as an independent predictor of nonventilator hospital-acquired pneumonia: a cohort study of 67,280 patients. BMC Infectious Diseases, 2021, 21 (1): 313. Google Scholar
[7]
Ścisło L, Walewska E et al. Nutritional status disorders and selected risk factors of ventilator-associated pneumonia (VAP) in patients treated in the intensive care ward - A retrospective study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2022, 19 (1): 602. Google Scholar
[8]
Kalil A.C, Metersky M.L et al. Management of adults with hospital-acquired and ventilator-associated pneumonia: 2016 clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America and the American Thoracic Society. Clinical infectious diseases, 2016, 63 (5): e61-e111. Google Scholar
[9]
Papazian L, Klompas M et al. Ventilator-associated pneumonia in adults: a narrative review. Intensive care medicine, 2020, 46 (5): 888-906. Google Scholar
[10]
Mergulhão P, Pereira J.G et al. Epidemiology and burden of ventilator-associated pneumonia among adult intensive care unit patients: A Portuguese, multicenter, retrospective study (eVAP-PT Study). Antibiotics, 2024, 13 (4): 290. Google Scholar
[11]
Melsen W.G, Rovers M.M et al. Attributable mortality of ventilator-associated pneumonia: a meta-analysis of individual patient data from randomised prevention studies. The Lancet infectious diseases, 2013, 13 (8): 665-671. Google Scholar
[12]
Zhang X, Kang L et al. Association between nutritional status and pneumonia in patients with spontaneous intracerebral hemorrhage. Frontiers in Nutrition, 2025, 12: 1547655. Google Scholar
[13]
Hoang M.H et al. Efficacy of compliance with ventilator-associated pneumonia care bundle: A 24-month longitudinal study at Bach Mai Hospital, Vietnam.SAGE Open Med, 2024, 12: 20503121231223467. doi: 10.1177/20503121231223467. Google Scholar
[14]
Vũ Văn Khâm và cộng sự. Đánh giá mức độ tuân thủ gói dự phòng viêm phổi liên quan đến thở máy tại Trung tâm Gây mê Hồi sức, Bệnh viện Bạch Mai, 2024, 65 (CĐ 9): 31-37. doi: 10.52163/yhc.v65iCD9.1510. Google Scholar