Bài báo khoa học Tập 67 Số 3 31/03/2026

CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ BISPHOSPHONATE ĐƯỜNG UỐNG Ở BỆNH NHÂN CAO TUỔI LOÃNG XƯƠNG TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Huỳnh Khôi Nguyên1,2,3,4, Phạm Trường Giang2,4, Cao Thanh Ngọc1,2,3,4
1 Department of Internal Medicine and Musculoskeletal Disorders, University Medical Center of Ho Chi Minh City
2 Department of Geriatrics, University of Medicine and Pharmacy of Ho Chi Minh City
3 Khoa Nội Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
4 Bộ môn Lão Khoa, Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
DOI: 10.52163/yhc.v67i3.4593
39 Lượt xem
21 Lượt tải xuống
Từ khóa
Loãng xương, Bisphosphonate đường uống, Tuân thủ điều trị, MARS-5, Người cao tuổi.
Tóm tắt

Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố liên quan đếntuân thủ điều trị thuốc Bisphosphonate đường uống ở người ≥ 60 tuổi mắc loãng xương điều trị ngoại trú, sử dụng thang điểm MARS-5, góp phần định hướng các chiến lược nâng cao hiệu quả điều trị tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, trên 172 bệnh nhân ≥ 60 tuổi được chẩn đoán loãng xương và đang điều trị bằng Bisphosphonate đường uống trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023. Tuân thủ điều trị được đánh giá bằng thang điểm MARS-5 đã Việt hóa. Các yếu tố nhân khẩu học, lâm sàng và kiến thức về bệnh/thuốc được thu thập. Phân tích hồi quy logistic đơn biến và đa biến được sử dụng nhằm xác định các yếu tố liên quan độc lập với tuân thủ điều trị.

Kết quả: Trong 172 bệnh nhân (149 nữ, 23 nam; tuổi trung bình 68,7 ± 6,9), phân tích đa biến cho thấy ba yếu tố liên quan độc lập đến tuân thủ điều trị gồm: thời gian điều trị kéo dài ≥ 12 tháng (p < 0,001), không biết lợi ích của thuốc (p = 0,017) và không biết biến chứng gãy xương do loãng xương (p = 0,022).

Kết luận: Tuân thủ điều trị thuốc Bisphosphonate đường uống ở người cao tuổi bị ảnh hưởng bởi thời gian điều trị và kiến thức của bệnh nhân về lợi ích thuốc cũng như biến chứng gãy xương. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của việc sàng lọc thường xuyên bằng thang điểm MARS-5 và tăng cường giáo dục sức khỏe nhằm cải thiện tuân thủ và phòng ngừa gãy xương.

Tài liệu tham khảo
[1]
Nguyễn Văn Hiếu, Trần Thị Tô Châu. Đánh giá sự tuân thủ điều trị thuốc Bisphosphonate đường uống ở bệnh nhân loãng xương. Tạp chí Y học Việt Nam 2021;502(Đặc biệt):156-162. (In VIE). Google Scholar
[2]
Gustafsson M, Abramsson L. Adherence to Bisphosphonates among People Admitted to an Orthopaedic and Geriatric Ward at a University Hospital in Sweden. Pharmacy 2018;6(1):20. (In ENG). DOI: 10.3390/pharmacy6010020 Google Scholar
[3]
Hall SF, Edmonds SW, Lou Y, et al. Patient-reported reasons for nonadherence to recommended osteoporosis pharmacotherapy. Journal of the American Pharmacists Association : JAPhA 2017;57(4):503-509. (In eng). DOI: 10.1016/j.japh.2017.05.003. Google Scholar
[4]
Gonnelli S, Caffarelli C, Letizia Mauro G, et al. Retrospective evaluation of persistence in osteoporosis therapy with oral bisphosphonates in Italy: the TOBI study. Aging clinical and experimental research 2019;31(11):1541-1547. (In eng). DOI: 10.1007/s40520-019-01205-7. Google Scholar
[5]
Schousboe JT, Dowd BE, Davison ML, Kane RL. Association of medication attitudes with non-persistence and non-compliance with medication to prevent fractures. Osteoporosis International 2010;21(11):1899-1909. (In ENG). DOI: 10.1007/s00198-009-1141-5. Google Scholar
[6]
Horne R, Weinman J. Self-regulation and Self-management in Asthma: Exploring The Role of Illness Perceptions and Treatment Beliefs in Explaining Non-adherence to Preventer Medication. Psychology & Health 2002;17(1):17-32. (In ENG). DOI: 10.1080/08870440290001502. Google Scholar
[7]
Horne R, Cooper V, Gellaitry G, Date HL, Fisher M. Patients' perceptions of highly active antiretroviral therapy in relation to treatment uptake and adherence: the utility of the necessity-concerns framework. Journal of acquired immune deficiency syndromes (1999) 2007;45(3):334-41. (In eng). DOI: 10.1097/QAI.0b013e31806910e3. Google Scholar
[8]
Solomon DH, Iversen MD, Avorn J, et al. Osteoporosis telephonic intervention to improve medication regimen adherence: a large, pragmatic, randomized controlled trial. Archives of internal medicine 2012;172(6):477-83. (In eng). DOI: 10.1001/archinternmed.2011.1977. Google Scholar