Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ1-NCKH 27/01/2026

HIỆU QUẢ DỰ PHÒNG HO DO FENTANYL CỦA LIDOCAIN TIÊM TĨNH MẠCH TRƯỚC KHỞI MÊ TRÊN BỆNH NHI ĐƯỢC PHẪU THUẬT

Vũ Thị Huyền1,2,3,4, Phạm Quang Minh1,3, Trần Quang Hải2,4, Trần Hoàn2,4, Vũ Thị Thơ2,4
1 Hanoi Medical University
2 Saint Paul General Hospital
3 Trường Đại học Y Hà Nội
4 Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD1.4239
14 Lượt xem
9 Lượt tải xuống
Từ khóa
Lidocain, ho, Fentanyl, trẻ em, gây mê toàn thân.
Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của Lidocain đường tĩnh mạch trong việc phòng ngừa ho do Fentanyl ở trẻ em được gây mê toàn thân.

Phương pháp: Thiết kế nghiên cứu: thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Đối tượng: 100 bệnh nhi ASA I-II, 4-10 tuổi, phẫu thuật chương trình dưới gây mê toàn thân, được phân nhóm ngẫu nhiên 1:1. Can thiệp: nhóm Lidocain dùng Lidocain 1 mg/kg; nhóm chứng dùng giả dược (NaCl 0,9%). Cả hai được tiêm tĩnh mạch 1 phút trước khi khởi mê bằng Fentanyl 2 µg/kg. Chỉ số đánh giá: ghi nhận tỷ lệ xuất hiện ho và số cơn ho sau tiêm Fentanyl; mức độ ho được phân loại: nhẹ (1-2 cơn), trung bình (3-4 cơn), nặng (≥ 5 cơn).

Kết quả: Tỷ lệ ho do Fentanyl ở nhóm Lidocain thấp hơn đáng kể so với nhóm chứng (14% so với 50%, p < 0,05). Không ghi nhân trường hợp ho nặng ở nhóm Lidocain, trong khi 8% bệnh nhi nhóm chứng có cơn ho nặng. Nhìn chung, mức độ ho ở nhóm Lidocain nhẹ hơn (chủ yếu ho nhẹ) so với nhóm chứng.

Kết luận: Tiêm Lidocain tĩnh mạch liều 1 mg/kg trước khi sử dụng Fentanyl giúp làm giảm rõ rệt tỷ lệ và mức độ ho do Fentanyl ở trẻ em. Đây là biện pháp dự phòng an toàn, dễ áp dụng và có thể mang lại lợi ích trong thực hành gây mê nhi khoa.

Tài liệu tham khảo
[1]
Tyson A.F, Msiska N, Kiser M, Samuel J.C, McLean S, Varela C, Charles A.G. Delivery of operative pediatric surgical care by physicians and non-physician clinicians in Malawi. Int J Surg, 2014, 12 (5): 509-515. doi: 10.1016/j.ijsu.2014.02.009. Google Scholar
[2]
Ambesh S, Singh N, Srivastava K. Fentanyl induced coughing caused life-threatening airway obstruction in a patient with arteriovenous malformation of tongue and hypopharynx. The Internet Journal of Anesthesiology, 2009, 20 (1): 7. https://doi.org/10.5580/2. Google Scholar
[3]
Gecaj-Gashi A, Nikolova-Todorova Z, Ismaili-Jaha V, Gashi M. Intravenous Lidocaine suppresses Fentanyl-induced cough in Children. Cough, 2013, 9: 20. doi: 10.1186/1745-9974-9-20. Google Scholar
[4]
Tan W, Li S, Liu X, Gao X, Huang W, Guo J, Wang Z. Prophylactic Intravenous Lidocaine at Different Doses for Fentanyl-Induced Cough (FIC): A Meta-Analysis. Sci Rep, 2018, 8 (1): 9946. doi: 10.1038/s41598-018-27457-3. Google Scholar
[5]
Chen R, Tang L.H, Sun T, Zeng Z, Zhang Y.Y, Ding K, Meng Q.T. Mechanism and Management of Fentanyl-Induced Cough. Front Pharmacol, 2020, 11: 584177. doi: 10.3389/fphar.2020.584177. Google Scholar
[6]
Kim J.E, Min S.K, Chae Y.J, Lee Y.J, Moon B.K, Kim J.Y. Pharmacological and nonpharmacological prevention of Fentanyl-induced cough: a meta-analysis. J Anesth, 2014, 28 (2): 257-66. doi: 10.1007/s00540-013-1695-4. Google Scholar
[7]
Pandey C.K, Raza M, Ranjan R, et al. Intravenous Lidocaine 0.5 mg.kg-1 effectively suppresses Fentanyl-induced cough. Can J Anaesth, 2005, 52 (2): 172-5. doi: 10.1007/bf03027724. Google Scholar
[8]
Phuvachoterojanaphokin N, Watanaboonyongcharoen G, Jinawong S, Munjupong S. Low-dose Lidocaine attenuates Fentanyl-induced cough: A double-blind randomized controlled trial. Eur J Clin Pharmacol, 2022, 78 (5): 813-821. doi: 10.1007/s00228-022-03282-6. Google Scholar
[9]
Golmohammadi M, Shajiee S, Sane S, Valie M. Comparison of the effects of pretreatment intravenous Fentanyl or intravenous Lidocaine on suppression of Fentanyl-induced cough in children: a randomized, double-blind, controlled clinical trial. Electron Physician, 2018, 10 (6): 6877-6883. doi: 10.19082/6877. Google Scholar
[10]
Kim J.E, Min S.K, Chae Y.J, Lee Y.J, Moon B.K, Kim J.Y. Pharmacological and nonpharmacological prevention of Fentanyl-induced cough: a meta-analysis. Journal of Anesthesia, 2014, 28 (2): 257-266. doi: 10.1007/s00540-013-1695-4. Google Scholar