Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng cơ chế và lâm sàng về tác dụng bảo vệ thận của Berberin trong bệnh thận đái tháo đường từ in vitro, động vật đến người; đồng thời xác định vị trí của Berberin trong chăm sóc đa mô thức.
Phương pháp: Tìm kiếm PubMed, Cochrane và các nhà xuất bản lớn (1/2010-10/2025) cho các nghiên cứu về Berberin và bệnh thận đái tháo đường. Tiêu chí gồm nghiên cứu cơ chế in vitro/động vật và nghiên cứu trên người hoặc tổng quan hệ thống có báo cáo chỉ số thận (albumin niệu, eGFR). Dữ liệu được tổng hợp tường thuật.
Kết quả: Bằng chứng tiền lâm sàng nhất quán cho thấy Berberin hoạt hóa AMPK và PGC‑1α phục hồi cân bằng năng lượng ty thể; ức chế xơ hóa qua trục TGF‑β/Smad; giảm viêm qua NF‑κB; tăng cường chống oxy hóa qua Nrf2. Berberin còn điều biến trục ruột-thận, hạ các độc chất urê huyết (như TMAO, p‑cresol) liên quan tổn thương thận. Dữ liệu lâm sàng bước đầu gợi ý bổ sung Berberin có thể giảm tỉ số albumin/creatinin niệu và cystatin C ở đái tháo đường type 2 với dung nạp tốt; một số nghiên cứu bổ trợ ở T2DM tăng huyết áp cho thấy cải thiện chỉ số thận. Tuy nhiên, còn thiếu thử nghiệm ngẫu nhiên quy mô lớn với chế phẩm chuẩn hóa và tiêu chí kết cục thận phù hợp.
Kết luận: Bằng chứng cơ chế hội tụ và tín hiệu lâm sàng ban đầu ủng hộ Berberin như liệu pháp bổ trợ đầy hứa hẹn trong bệnh thận đái tháo đường, hướng tới các con đường chuyển hóa, viêm, xơ hóa và albumin niệu. Cần các thử nghiệm chất lượng cao đánh giá thay đổi UACR, độ dốc eGFR và biến cố thận/tim mạch cứng để xác định chỉ định, liều và theo dõi.