Bài báo khoa học Tập 66 Số CĐ23-NCKH 11/12/2025

TỔNG QUAN CÁC CÔNG CỤ TỰ BÁO CÁO ĐO LƯỜNG TUÂN THỦ THUỐC HÍT CỦA NGƯỜI BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

Chu Thị Quý1, Đỗ Minh Sinh1, Nguyễn Quang Đợi2, Nguyễn Thị Hoa Huyền3, Nguyễn Thị Kim Thu4
1 Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định
2 Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
3 Viện Khoa học Sức khỏe, Trường Đại học VinUni
4 Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
DOI: 10.52163/yhc.v66iCD23.3952
32 Lượt xem
13 Lượt tải xuống
Từ khóa
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tuân thủ thuốc hít, TAI, IMAS.
Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp và đánh giá các công cụ tự báo cáo đo lường tuân thủ thuốc hít ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tập trung vào tính khả thi, độ tin cậy và khả năng ứng dụng trong bối cảnh Việt Nam.

Phương pháp: Tổng quan hệ thống được thực hiện theo hướng dẫn PRISMA (2020). Quá trình tìm kiếm tài liệu trên các cơ sở dữ liệu PubMed, Europe PMC, Google Scholar và Dimensions được tiến hành cho giai đoạn 2015-2024. Các nghiên cứu được lựa chọn phải sử dụng công cụ tự báo cáo để đánh giá tuân thủ thuốc hít và báo cáo đặc tính đo lường. Dữ liệu được trích xuất và thẩm định chất lượng theo khung COSMIN, bao gồm độ tin cậy, giá trị, tính khả thi và tính phản ứng.

Kết quả: Có 11 nghiên cứu đáp ứng tiêu chí lựa chọn, trong đó 5 nghiên cứu sử dụng TAI. Các công cụ khác gồm CMAAS-12, MARS, MAR-Scale, SPUR-27, IMAS và V-IUS. TAI cho thấy độ tin cậy cao và khả năng phân loại rõ nhóm tuân thủ/không tuân thủ, đồng thời phát hiện sai sót kỹ thuật khi sử dụng. IMAS dựa trên lý thuyết hành vi có kế hoạch, cung cấp đánh giá toàn diện về các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến tuân thủ. Sự kết hợp TAI và IMAS tạo nên bộ công cụ bổ trợ hiệu quả, vừa đánh giá hành vi, vừa phân tích yếu tố tâm lý - xã hội.

Kết luận: TAI và IMAS là hai công cụ tự báo cáo có độ tin cậy cao, phù hợp để đánh giá tuân thủ thuốc hít ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại Việt Nam. Việc chuẩn hóa và áp dụng đồng thời hai công cụ này có thể hỗ trợ thiết kế các can thiệp cá nhân hóa, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống của người bệnh.

Tài liệu tham khảo
[1]
Wells J, Mahendran S, Dolgin K, Kayyali R. SPUR-27 - Psychometric properties of a patient-reported outcome measure of medication adherence in chronic obstructive pulmonary disease. Patient preference and adherence, 2023, 17: 457-72. Google Scholar
[2]
Wang Y.H, Yang T.M, Hung M.S, Lin Y.C, Fang T.P, Kuo T.T et al. The intention of inhaled medication adherence scale (IMAS): The development of a new instrument for assessing inhaled medication adherence among patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) using theory of planned behavior. International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease, 2023, 18: 1655-64. Google Scholar
[3]
Unni E.J, Gupta S, Sternbach N. Using the medication adherence reasons scale (MAR-scale) in asthma and chronic obstructive pulmonary disease to determine the extent and identify the reasons for non-adherence. Respiratory medicine, 2021, 179: 106337. Google Scholar
[4]
Thi Thu Trieu N, Şanlıtürk D, Upvall M, Thi Thuy P, Van Long T, Thi Anh Phuong N. Validity and Reliability of the Vietnamese Version of the Inhaler Use Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients. Thoracic research and practice. 2023; 24 (3): 117-22. Google Scholar
[5]
Tangirala N.C, O’Conor R, Wolf M.S, Wisnivesky J.P, Federman A.D. Validity of the medication adherence rating scale for adherence to inhaled Corticosteroids among older adults with asthma or chronic obstructive pulmonary disease. Copd, 2020, 17 (1): 74-80. Google Scholar
[6]
Plaza V, Fernández-Rodríguez C, Melero C, Cosío B.G, Entrenas L.M, De Llano L.P et al. Validation of the test of the adherence to inhalers (TAI) for asthma and COPD patients. Journal of Aerosol Medicine Pulmonary Drug Delivery, 2016, 29 (2): 142-52. Google Scholar
[7]
Plaza V. Update on questionnaires for assessing adherence to inhaler devices in respiratory patients. Current opinion in allergy and clinical immunology, 2018, 18 (1): 44-50. Google Scholar
[8]
Meng W.W, Cui Y.N, Luo L.J, Zeng Z.H, Ma Y.M, Liu X.M et al. [Reliability and validity of the Chinese version of the test of the adherence to inhalers (TAI)]. Zhonghua jie he he hu xi za zhi Zhonghua jiehe he huxi zazhi Chinese journal of tuberculosis and respiratory diseases, 2022, 45 (5): 423-30. Google Scholar
[9]
Liu Y.R, Wang Y, Chen J, Luo S, Ji X, Wang H et al. Developing and Validating a Nomogram for Non-Adherence to Inhaler Therapy Among Elderly Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients Based on the Social Ecological Model. Patient preference and adherence, 2024, 18: 1741-53. Google Scholar
[10]
Khosravi S, Rafiei F, Norozy M, Khanmohamadi Hezave A, Ebrahimabadi M. Cross-cultural adaptation of the Persian version of test of the adherence to inhalers (TAI). Patient preference and adherence, 2019, 13: 1693-9. Google Scholar
[11]
Homętowska H, Świątoniowska-Lonc N, Klekowski J, Chabowski M, Jankowska‐Polańska B. Treatment adherence in patients with obstructive pulmonary diseases. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2022, 19 (18): 11573. Google Scholar
[12]
Cheng W, Duan J.X, Zhou A, Zhao Y, Rong Y, Liu Y et al. Real-world effectiveness of inhalation therapy among patients with symptomatic COPD in China: A multicenter prospective study. Frontiers in Pharmacology, 2021, 12. Google Scholar
[13]
Adisa R, Ufuah U.F, Ige O.M. Impact of pharmacist-led intervention in medication adherence and inhaler usage on asthma and chronic obstructive pulmonary disease control: a quasi-experimental study. BMC Health Services Research, 2024, 24 (1): 1199. Google Scholar