Bài báo khoa học Tập 66 Số CĐ19-HNKH Bệnh viện Thủ Đức 04/11/2025

51. TỶ LỆ BIẾN CHỨNG THẦN KINH NGOẠI BIÊN VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI THỜI GIAN SỬ DỤNG METFORMIN Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y THÁI BÌNH

Nguyễn Thị Kim Dung1, Trần Xuân Thủy1, Nguyễn Thị Thu Thủy1, Phạm Văn Linh2, Kê Thị Lan Anh2
1 Trường Đại học Y Dược Thái Bình
2 Trường Đại học Y Dược Hải Phòng
DOI: 10.52163/yhc.v66iCD19.3726
17 Lượt xem
12 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ, đặc điểm biến chứng thần kinh ngoại biên (TKNB) bằng thang điểm Toronto (TCNS) và phân tích mối liên quan giữa thời gian sử dụng Metformin với biến chứng này ở bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 400 bệnh nhân ĐTĐ típ 2 đang điều trị bằng Metformin tại Bệnh viện Đại học Y Thái Bình từ 06/2024 đến 05/2025. Biến chứng TKNB được đánh giá dựa trên thang điểm TCNS. Mối liên quan được phân tích bằng hồi quy logistic.

Kết quả: Tỷ lệ bệnh nhân có biến chứng TKNB là 44,5%, trong đó mức độ nhẹ chiếm đa số (34,0%). Các triệu chứng cơ năng thường gặp nhất là cảm giác bất thường ở bàn tay (57,8%) và tê bì bàn chân (55,0%). Khám thực thể ghi nhận giảm phản xạ gót (66,3%) và giảm phản xạ gối (57,0%) là phổ biến nhất. Thời gian sử dụng Metformin trên 5 năm có mối liên quan với nguy cơ mắc TKNB cao hơn 2,5 lần so với nhóm dùng từ 1-5 năm (OR = 2,5; KTC 95%: 1,7-3,3).

Kết luận: Gần một nửa số bệnh nhân ĐTĐ típ 2 dùng Metformin có biểu hiện TKNB. Thời gian sử dụng Metformin kéo dài là một yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến biến chứng này.

Tài liệu tham khảo
[1]
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 9th ed. IDF; 2019. Google Scholar
[2]
American Diabetes Association. 9. Pharmacologic Approaches to Glycemic Treatment: Standards of Medical Care in Diabetes—2022. Diabetes Care. 2022;45(Supplement_1):S125-S143. doi:10.2337/dc22-S009. Google Scholar
[3]
Aroda VR, Edelstein SL, Goldberg RB, et al. Long-term Metformin Use and Vitamin B12 Deficiency in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(4):1754-1761. doi:10.1210/jc.2015-3754. Google Scholar
[4]
Bril V, Perkins BA. Validation of the Toronto Clinical Scoring System for diabetic polyneuropathy. Diabetes Care. 2002;25(11):2048-2052. doi:10.2337/diacare.25.11.2048. Google Scholar
[5]
Nguyễn Thị Trinh. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan của biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Luận văn Thạc sĩ Y học. Trường Đại học Y Dược Huế; 2017. Google Scholar
[6]
Lưu Ngọc Trân. Khảo sát tỷ lệ và các yếu tố liên quan đến bệnh lý thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân đái tháo đường típe 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Luận văn Chuyên khoa cấp II. Trường Đại học Y Dược TPHCM; 2019. Google Scholar
[7]
Nguyễn Thị Thu Vân. Nghiên cứu tình hình biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân đái tháo đường típe 2 tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ. Luận văn Thạc sĩ Y học. Trường Đại học Y Hà Nội; 2018. Google Scholar
[8]
Bell DSH. Metformin-induced vitamin B12 deficiency can be sneaky. South Med J. 2010;103(3):203-204. doi:10.1097/SMJ.0b013e3181cf5a8e. Google Scholar
[9]
Pop-Busui R, Boulton AJM, Feldman EL, et al. Diabetic Neuropathy: A Position Statement by the American Diabetes Association. Diabetes Care. 2017;40(1):136-154. doi:10.2337/dc16-2042. Google Scholar