Bài báo khoa học Tập 66 Số CĐ16-HNKH Bệnh viện Nhi Đồng 2 02/10/2025

35. KỸ THUẬT OXY HÓA BẰNG MÀNG NGOÀI CƠ THỂ TRONG ĐIỀU TRỊ TRẺ BỆNH TAY CHÂN MIỆNG ĐỘ IV: BÁO CÁO 3 TRƯỜNG HỢP

Nguyễn Trung Bạo1, Bùi Thanh Liêm1,2, Đoàn Thị Hoài Trang1, Trần Ngọc Thịnh1, Mai Thị Hoài Thanh1, Võ Thành Luân1, Đỗ Châu Việt1
1 Bệnh viện Nhi Đồng 2
2 Trường Y Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
Tác giả liên hệ: nguyentrungbao921350@gmail.com
DOI: 10.52163/yhc.v66iCD16.3347
16 Lượt xem
16 Lượt tải xuống
Từ khóa
Tay chân miệng độ IV, Rối loạn nhịp thất, ECMO, CRRT.
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh tay chân miệng (TCM) nặng do Enterovirus A71 có thể gây phù phổi cấp, rối loạn thần kinh trung ương và suy tim phổi, dẫn đến tử vong nếu không được hồi sức tích cực kịp thời. VA-ECMO được xem là các biện pháp cứu vãn trong trường hợp thất bại với điều trị thường quy. Tuy nhiên, dữ liệu về hiệu quả ECMO trong điều trị TCM độ IV ở trẻ em tại Việt Nam còn rất hạn chế.

Đối tượng và phương pháp: Mô tả 3 ca bệnh nhi đầu tiên tại Việt Nam mắc TCM độ IV do EV-A71, được điều trị bằng phối hợp ECMO VA và CRRT tại Bệnh viện Nhi đồng 2 trong năm 2023.

Kết quả: Cả 3 trẻ đều diễn tiến nặng vào ngày bệnh thứ 3 với phù phổi, rối loạn thần kinh thực vật và suy tim cấp. Mặc dù được khởi động CRRT rất sớm (2–2,5 giờ sau nhập viện), cả ba đều giảm EF còn 30%, xuất hiện loạn nhịp thất kháng trị và cần can thiệp ECMO. Sau 8–24 giờ ECMO, các chỉ số huyết động và xét nghiệm cải thiện rõ. Chức năng tim gần như hồi phục hoàn toàn sau 36–144 giờ. MRI não ghi nhận tổn thương thân não ở cả ba trẻ. Tất cả đều tỉnh táo, hồi phục tốt khi xuất viện.

Kết luận: Phối hợp ECMO và CRRT có thể cứu sống bệnh nhi TCM độ IV có suy tim phổi và loạn nhịp kháng trị. Việc chỉ định sớm giúp cải thiện tiên lượng và giảm di chứng thần kinh.

Tài liệu tham khảo
[1]
Nhan LNT, Khanh TH, Hong NTT, Van HMT, Nhu LNT, Ny NTH, et al.(2020) Clinical, etiological and epidemiological investigations of hand, foot and mouth disease in southern Vietnam during 2015 - 2018. PLoS Negl Trop Dis.;14: e0008544. Google Scholar
[2]
World Health Organization (2011). A guide to clinical management and public health response for hand, foot and mouth (HFMD). Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/204730. Google Scholar
[3]
Jan SL, Lin SJ, Fu YC, Chi CS, Wang CC, Wei HJ, et al.(2010). Extracorporeal life support for treatment of children with enterovirus 71 infection-related cardiopulmonary failure. Intensive Care Med. 36:520-7. Google Scholar
[4]
Jan SL, F.Y., Chi CS, Lee HF, Huang FL, Wang CC, et al (2021). Catecholamine-Induced Secondary Takotsubo Syndrome in Children with Severe Enterovirus 71 Infection and Acute Heart Failure: A 20-year Experience of a Single Institute. Front Cardiovasc Med. 8:752232. Google Scholar
[5]
Wang C, Cui Y, Zhu Y, Wang F, Rong Q, Zhang Y (2019). Continuous hemodiafiltration as a rescue therapy for patients with cardiopulmonary failure caused by enterovirus-71: a retrospective observational study in a PICU. BMC Infect Dis. 19:866. Google Scholar
[6]
Jones E, Pillay TD, Liu F, Luo L, Bazo-Alvarez JC, Yuan C, et al (2018). Outcomes following severe hand foot and mouth disease: A systematic review and meta-analysis. Eur J Paediatr Neurol. 22:763-773. Google Scholar
[7]
Cai K, Wang Y, Guo Z, Yu H, Li H, Zhang L, et al (2019). Clinical characteristics and managements of severe hand, foot and mouth disease caused by enterovirus A71 and coxsackievirus A16 in Shanghai, China. BMC Infect Dis. 19:285. Google Scholar
[8]
Wang SM, Lei HY, Huang KJ, Wu JM, Wang JR, Yu CK, et al (2003). Pathogenesis of enterovirus 71 brainstem encephalitis in pediatric patients: roles of cytokines and cellular immune activation in patients with pulmonary edema. J Infect Dis.188:564–570. Google Scholar