Từ khóa
Béo phì
thanh thiếu niên
hành vi ăn uống
hoạt động thể chất
thời gian ngủ.
Tóm tắt
Mục tiêu: Xác định các yếu tố hành vi liên quan đến béo phì ở học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Tiền Giang.
Phương pháp: Thiết kế nghiên cứu bệnh - chứng được thực hiện trên 1440 học sinh (720 béo phì và 720 bình thường). Thu thập dữ liệu về chỉ số nhân trắc, hành vi ăn uống, hoạt động thể chất và lối sống. Phân tích đơn biến và hồi quy logistic đa biến để xác định các yếu tố liên quan đến béo phì.
Kết quả: Một số hành vi có liên quan đáng kể đến nguy cơ béo phì gồm: ăn sáng không đầy đủ (< 5 lần/tuần), ăn ngoài ≥ 3 lần/tuần, ăn nhanh không nhai kỹ, tiêu thụ đồ uống có đường, sử dụng thiết bị điện tử trong khi ăn và ngủ < 8 giờ/đêm. Phân tích đa biến xác định 4 yếu tố nguy cơ độc lập chính: ăn sáng không đầy đủ (OR = 3,18), ăn ngoài thường xuyên (OR = 2,24), ngủ ít (OR = 2,17) và ăn nhanh (OR = 1,67).
Kết luận: Những phát hiện này phản ánh sự tương tác phức tạp giữa chế độ ăn, lối sống và môi trường sống trong sự phát triển béo phì học đường, đồng thời gợi mở hướng can thiệp phù hợp. Các chiến lược phòng chống béo phì cần tiếp cận đa chiều, phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng, nhằm xây dựng lối sống lành mạnh cho thanh thiếu niên.
Tài liệu tham khảo
[1]
World Health Organization. Obesity and overweight fact sheet 2023, Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight.
Google Scholar
[2]
Global Burden of Disease Study. Global, regional, and national prevalence of child and adolescent overweight and obesity, 1990-2021, with forecasts to 2050: a forecasting study for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet (London, England), 2025, 405 (10481): 785-812, Epub 2025/03/07, doi: 10.1016/s0140-6736(25)00397-6, PubMed PMID: 40049185, PubMed Central PMCID: PMC11920006.
Google Scholar
[3]
Wang K, Niu Y, Lu Z et al. The effect of breakfast on childhood obesity: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in nutrition, 2023, 10: 1222536, Epub 2023/09/22, doi: 10.3389/fnut.2023.1222536, PubMed PMID: 37736138, PubMed Central PMCID: PMC10510410.
Google Scholar
[4]
Liu Y, Sun X, Zhang E et al. Association between Types of Screen Time and Weight Status during the COVID-19 Pandemic: A Longitudinal Study in Children and Adolescents. Nutrients, 2023, 15 (9) , Epub 2023/07/11, doi: 10.3390/nu15092055, PubMed PMID: 37432199, PubMed Central PMCID: PMC10181058.
Google Scholar
[5]
Yi T.Y, Kittipong S, Roshan K.M, Wongsa L. Prevalence and factors associated with overweight and obesity among adolescents aged 12-15 years in LongNan city, Gansu province, China. International Journal of Public Health Asia Pacific, 2023, 2 (2): 1-10, doi: 10.62992/ijphap.v2i2.21.
Google Scholar
[6]
World Health Organization. WHO growth reference data for 5-19 years Geneva: WHO, 2007. Available from: https://www.who.int/tools/growth-reference-data-for-5to19-years.
Google Scholar
[7]
Agbaje A.O. Body mass index triples overweight prevalence in 7600 children compared with waist-to-height ratio: the ALSPAC study. Obesity and Endocrinology, 2025, 1 (1), doi: 10.1093/obendo/wjaf002.
Google Scholar
[8]
Elias C, Abraham A, Asrat C et al. Prevalence of overweight/obesity and its association with fast food consumption among adolescents in Southern Ethiopia, 2022: a community-based cross-sectional study, 2025, volume 11-2024, doi: 10.3389/fnut.2024.1475116.
Google Scholar
[9]
Thi T.N, Bui N.L, Vu Thi H et al. Nutritional status and related factors in Vietnamese students in 2022. Clinical Nutrition Open Science, 2024, 54: 140-50, doi: https://doi.org/10.1016/j.nutos.2024.02.005.
Google Scholar
[10]
Nguyen N.M, H.K.T, Dibley M.J, Alam A. Sugar-sweetened beverage consumption and overweight and obesity in adolescents in Ho Chi Minh city, Vietnam: a population-based analysis. Pediatrics international: official journal of the Japan Pediatric Society, 2022, 64 (1): e14886, Epub 2021/06/13, doi: 10.1111/ped.14886, PubMed PMID: 34118086.
Google Scholar
[11]
Wyszyńska J, Ring-Dimitriou S, Thivel D et al. Physical Activity in the Prevention of Childhood Obesity: The Position of the European Childhood Obesity Group and the European Academy of Pediatrics. Frontiers in pediatrics, 2020, 8: 535705, Epub 2020/11/24, doi: 10.3389/fped.2020.535705, PubMed PMID: 33224905, PubMed Central PMCID: PMC7674497.
Google Scholar
[12]
Ferrari G, Drenowatz C, Kovalskys I et al. Walking and cycling, as active transportation, and obesity factors in adolescents from eight countries. BMC Pediatr, 2022, 22 (1): 510, Epub 2022/08/31, doi: 10.1186/s12887-022-03577-8, PubMed PMID: 36042429, PubMed Central PMCID: PMC9426250.
Google Scholar
[13]
Haghjoo P, Siri G, Soleimani E et al. Screen time increases overweight and obesity risk among adolescents: a systematic review and dose-response meta-analysis. BMC Primary Care, 2022, 23 (1): 161, doi: 10.1186/s12875-022-01761-4.
Google Scholar
[14]
Deng X, He M, He D et al. Sleep duration and obesity in children and adolescents: evidence from an updated and dose-response meta-analysis. Sleep medicine, 2021, 78: 169-81, Epub 2021/01/16, doi: 10.1016/j.sleep.2020.12.027, PubMed PMID: 33450724.
Google Scholar
[15]
Pham T.T.P, Matsushita Y, Dinh L.T.K et al. Prevalence and associated factors of overweight and obesity among schoolchildren in Hanoi, Vietnam. BMC Public Health, 2019, 19 (1): 1478, doi: 10.1186/s12889-019-7823-9.
Google Scholar
[16]
Xu Y, Hua J, Wang J, Shen Y. Sleep duration is associated with metabolic syndrome in adolescents and children: a systematic review and meta-analysis. Journal of clinical sleep medicine: JCSM: official publication of the American Academy of Sleep Medicine, 2023, 19 (10): 1835-43, Epub 2023/05/15, doi: 10.5664/jcsm.10622, PubMed PMID: 37185064, PubMed Central PMCID: PMC10545995.
Google Scholar