Bài báo khoa học Tập 66 Số CĐ3-HNKH Ký Sinh Trùng VN lần thứ 51 24/03/2025

7. THỰC TRẠNG NHIỄM SÁN LÁ GAN NHỎ TRÊN NGƯỜI VÀ ĐỘNG VẬT TẠI TỈNH YÊN BÁI VÀ PHÚ YÊN

Khổng Minh Quang1,2, Nguyễn Quang Thiều3,4, Đỗ Ngọc Ánh5,6, Nguyễn Lương Tình3,4, Hoàng Quang Vinh3,4, Hoàng Lê Lan Phương7,8, Đỗ Trung Dũng3,4,9,10
1 National Hospital for Tropical Diseases
2 Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương
3 National Institute of Malaria, Parasitology and Entomology
4 Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng đới Trung ương
5 Vietnam Military Medical University
6 Học viện Quân y
7 University of Medicine and Pharmacy, Hanoi National University
8 Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội
9 Hai Duong medical Techical University
10 Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương
Tác giả liên hệ: drquangnhtd@gmail.com
DOI: 10.52163/yhc.v66iCĐ3.2124
16 Lượt xem
9 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả thực trạng nhiễm sán lá gan nhỏ trên người, trên chó/mèo, ốc và cá nước ngọt tại tỉnh Yên Bái và tỉnh Phú Yên năm 2020.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang khi tiến hành xác định tỉ lệ nhiễm sán lá gan nhỏ trên người bằng phương pháp xét nghiệm phân Kato-Katz cho 1.674 người. Xét nghiệm ốc bằng phương pháp shedding, xét nghiệm cá bằng phương pháp tiêu cơ, xét nghiệm phân chó mèo bằng phương pháp formaline ether để đánh giá tình hình nhiễm sán lá gan nhỏ.

Kết quả nghiên cứu: T lệ nhiễm sán lá gan nhỏ ở người tại tỉnh Yên Bái 45,4% và ở tỉnh Phú Yên 8,1%. T lệ nhiễm sán lá gan nhỏ ở nam giới cao hơn ở nữ giới với tỷ lệ nhiễm tương ứng là 40,5% 19,0%. Nam giới có nguy cơ nhiễm sán lá gan nhỏ cao gấp hơn 2,51 lần so với nữ giới.Tỷ lệ nhiễm sán lá gan nhỏ trên cá ở Yên Bái là 83,33%, ở Phú Yên là 0%. Tỷ lệ nhiễm sán lá gan nhỏ trên chó mèo ở Yên Bái là 22%, Phú Yên là 0%. Tỷ lệ nhiễm sán lá gan nhỏ trên ốc tại Yên Bái là 0,074%, Phú Yên là 0%.

Kết luận: Tỉ lệ nhiễm sán lá gan nhỏ ở người, ở chó mèo, ở cá tại tỉnh Yên Bái ở mức cao, cần có biện pháp phòng chống tích cực như điều trị toàn dân và can thiệp phòng chống tích cự, toàn diện tại các vùng dịch tễ bệnh sán lá gan nhỏ của tỉnh. Điều trị ca bệnh đối với người bệnh nhiễm sán lá gan nhỏ tại tỉnh Phú Yên.

Tài liệu tham khảo
[1]
. World Health Organization Study Group on the Control of Foodborne Trematode Infection (1995), Control of Foodborne Trematode Infection, WHO technical report. 1995; 849:1-156. Google Scholar
[2]
. Viện sốt rét - Ký sinh trùng- Côn trùng Trung ương, Báo cáo tổng kết công tác phòng chống sốt rét, ký sinh trùng-côn trùng giai đoạn 2016-2020. Báo cáo tại hội nghị tổng kết. 2021;18-26 Google Scholar
[3]
. Hoang Quang Vinh, Waraphon Phimpraphai, Sirikachorn Tangkawattana, John F. Smith, Sasithorn Kaewkes, Do Trung Dung , Tran Thanh Duong, Banchob Sripa. Risk factors for Clonorchis sinensis infection transmission in humans in northern Vietnam: A descriptive and social network analysis study, Parasitology International. 2017; 66:74–82. Google Scholar
[4]
. Hung N M., Dung D.T., Lan Anh N T., et al.. Current status of fish-borne zoonotic trematode infections in Gia Vien district, Ninh Binh province, Vietnam. Parasite and Vectors. 2015;8(1). Google Scholar
[5]
. Đoàn Thuý Hoà. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ, thành phần loài sán lá gan nhỏ, sán lá ruột nhỏ tại hai huyện Kim Sơn và Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình (2016-2019), Luận án Tiến sỹ Y học, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương. 2020. Google Scholar
[6]
. Nguyễn Thị Thanh Huyền. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ nhiễm sán lá gan nhỏ và hiệu quả can thiệp tại một số điểm thuộc tỉnh Bắc Giang và Bình Định năm 2016-2017. Luận án Tiến sỹ, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương. 2018. Google Scholar
[7]
. Tran AKT, Doan HT, Do AN, Nguyen VT, Hoang SX, Le HTT, Hoang HT, Le NH, Le QBT, Le TA. Prevalence, Species Distribution, and Related Factors of Fish-Borne Trematode Infection in Ninh Binh Province, Vietnam. Biomed Res Int. 2019; doi: 10.1155/2019/8581379. PMID: 31467915; PMCID: PMC6699318. Google Scholar
[8]
. Thao T.B.Nguyen, Veronique Dermauw, Hafid Dahma, Dung Thi Bui, Trang T.H.Le, Ngan T.T. Phi, Laetitia Lempereur, Bertrand Losson, Olivier Vandenberg, Do Trung Dung, Pierre Dorny, (2020). Prevalence and risk factors associated with Clonorchis sinensis infections in rural communities in northern Viet Nam. PLOS Neglected Tropical Diseases. 2020;14(8): e0008483. https://doi.org/10.1371/journal.pntd.0008483, 17 pages. Published online. Google Scholar
[9]
. Ngọ Văn Thanh, Thực trạng nhiễm sán lá truyền qua cá trên người, yếu tố liên quan và hiệu quả một số giải pháp can thiệp tại huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, năm 2013-2014, Luận án Tiến sỹ Y học, Đại học Y Hà Nội. 2016. Google Scholar
[10]
. Phuong Thi Xuan Nguyen, Hien Van Hoang, Huyen Thi Khanh Dinh, Pierre Dorny, Bertrand Losson, Dung Thi Bui, Laetitia Lempereur. Insights on foodborne zoonotic trematodes in freshwater snails in North and Central Vietnam, Parasitology Research. 2020; https://doi.org/10.1007/s00436-020-07027-1. Google Scholar