Bài báo khoa học Tập 67 Số 10 04/11/2026

TỔNG QUAN EXOSOME THỰC VẬT VÀ TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG TRONG Y HỌC CỔ TRUYỀN

Nguyễn Duy Tuân, Đặng Hải Hoàng Linh, Trịnh Thị Hương Trầm, Nguyễn Thị Như Quỳnh
DOI: 10.52163/yhc.v67i10.6972
15 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Hệ thống đặc điểm sinh học và tiềm năng ứng dụng của exosome thực vật trong y học cổ truyền.

Phương pháp tổng quan: Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp tổng quan phạm vi (scoping review), tuân thủ hướng dẫn PRISMA-ScR. Tài liệu toàn văn bằng tiếng Anh, tiếng Trung hoặc tiếng Việt, công bố từ tháng 1/2013 đến tháng 3/2026, được tìm kiếm trên PubMed, CNKI, Google Scholar và ScienceDirect. Các nghiên cứu được lựa chọn khi tập trung vào phân lập, đặc điểm hóa và ứng dụng của túi ngoại bào nguồn gốc thực vật (PDEV) hoặc các túi nano giống exosome có nguồn gốc từ thực vật (PELN), có mô tả phương pháp phân lập, đặc điểm exosome và tác dụng sinh học hoặc tiềm năng ứng dụng y sinh.

Kết quả: 30 nghiên cứu được đưa vào phân tích. Exosome thực vật có kích thước nano, mang thành phần sinh học có tác dụng có thể ứng dụng vào dược liệu y học cổ truyền và tiềm năng làm hệ dẫn thuốc tự nhiên.

Kết luận: Exosome thực vật có tiềm năng nâng cao hiệu quả dược liệu và hỗ trợ giải thích cơ chế y học cổ truyền, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu để chuẩn hóa và đánh giá lâm sàng.

Từ khóa
Exosome dược liệu, exosome thực vật, PDEV, PELN.
Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Mu N, Li J, Zeng L, You J, Li R, Qin A et al. Plant-derived exosome-like nanovesicles: current progress and prospects. Int J Nanomedicine, 2023, 18: 4987-5009. doi: 10.2147/IJN.S420748 Google Scholar
[2]
[2] Feng Z, Huang J, Fu J, Li L, Yu R, Li L. Medicinal plant-derived exosome-like nanovesicles as regulatory mediators in microenvironment for disease treatment. Int J Nanomedicine, 2025, 20: 8451-8479. doi: 10.2147/IJN.S526287 Google Scholar
[3]
[3] Zhao Q, Wang T, Wang H, Cao P, Jiang C, Qiao H et al. Consensus statement on research and application of Chinese herbal medicine derived extracellular vesicles-like particles (2023 edition). Chin Herb Med, 2024, 16 (1): 3-12. doi: 10.1016/j.chmed.2023.11.002 Google Scholar
[4]
[4] 朱俊清, 徐洋, 华新振, 常志若, 丁彦文, 高鹏. 中医药调节外泌体干预疾病的研究进展. 中草药, 2024, 55 (21): 7519-7529. doi: 10.7501/j.issn.0253-2670.2024.21.029. Google Scholar
[5]
[5] 李娇娇, 许文, 韩亚兰. 食药同源植物外泌体提取、鉴定及应用研究进展. 现代食品科技, 2026, 42 (9). doi: 10.13982/j.mfst.1673-9078.2026.9.0703. Google Scholar
[6]
[6] Yi Q, Xu Z, Thakur A, Zhang K, Liang Q, Liu Y et al. Current understanding of plant-derived exosome-like nanoparticles in regulating the inflammatory response and immune system microenvironment. Pharmacol Res, 2023, 190: 106733. doi: 10.1016/j.phrs.2023.106733. Google Scholar
[7]
[7] Bai C, Liu J, Zhang X, Li Y, Qin Q, Song H et al. Research status and challenges of plant-derived exosome-like nanoparticles. Biomed Pharmacother, 2024, 174: 116543. doi: 10.1016/j.biopha.2024.116543. Google Scholar
[8]
[8] Song Y.Y, Feng N.N, Yu Q.Y, Li Y.Y, Meng M.K, Yang X et al. Exosomes in disease therapy: plant-derived exosome-like nanoparticles current status, challenges, and future prospects. Int J Nanomedicine, 2025. doi: 10.2147/IJN.S540094 Google Scholar