Bài báo khoa học Tập 67 Số 10 04/11/2026

THỰC TRẠNG THIẾU MÁU THIẾU SẮT Ở TRẺ TỪ 2 THÁNG ĐẾN 60 THÁNG TUỔI ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ

Nguyễn Văn Huynh, Hoàng Thị Huế
DOI: 10.52163/yhc.v67i10.6960
14 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hầu hết trẻ em thiếu máu đều không có triệu chứng và dễ bị bỏ sót trong thực hành lâm sàng. Mục tiêu: Mô tả thực trạng thiếu máu thiếu sắt ở trẻ từ 2 tháng - 60 tháng điều trị tại Trung tâm Y tế Khu vực Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 405 trẻ từ 2-60 tháng từ 01/4/2025 - 31/3/2026, được ghi nhận qua hỏi bệnh, thăm khám và xem kết quả xét nghiệm. Kết quả: Tỷ lệ thiếu máu thiếu sắt là 45,2%, chủ yếu trẻ 2- 24 tháng (73,8%). Triệu chứng lâm sàng thường gặp gồm da xanh (79,2%), tóc khô, thưa dễ rụng (60,7%), biếng ăn (53,6%), quấy khóc đêm (54,6%), lòng bàn tay nhợt (42,1%), mạch nhanh và thở nhanh (44,3%), cùng với niêm mạc nhợt và mệt mỏi, ít chịu chơi (36,1%). Ở nhóm trẻ 2-24 tháng, nồng độ sắt huyết thanh là 10,6 ± 4,3 µmol/L (trung vị 9,0) và nồng độ ferritin là 32,1 ± 22,9 µg/L (trung vị 25,0). Nồng độ Ferritin ở nhóm 25 - 60 tháng là 43,9 ± 20,7 µg/L. Giá trị hemoglobin và hematocrit trung bình lần lượt là 102,4 ± 6,9 g/L và 30,8 ± 2,5%. Kết luận: Tỷ lệ thiếu máu thiếu sắt gặp ở trẻ em khá cao, lâm sàng thường ít biểu hiện đặc hiệu và có thể bỏ sót; nồng độ hemoglobin và hematocrit trung bình đều giảm phản ánh tình trạng thiếu sắt và thiếu máu ở mức độ nhẹ đến trung bình.

Tài liệu tham khảo
[1]
1 Azmeraw, M., Kassaw, A., Habtegiorgis, S. D., Tigabu, A., Amare, A. T. et al. Prevalence of anemia and its associated factors among children aged 6-23 months, in Ethiopia: a systematic review and meta analysis. BMC public health. 23, 2398, (2023) doi:10.1186/s12889-023-17330-y. Google Scholar
[2]
2 Siegel, E. H., Stoltzfus, R. J., Khatry, S. K., Leclerq, S. C., Katz, J. et al. Epidemiology of anemia among 4- to 17-month-old children living in south central Nepal. European journal of clinical nutrition. 60, 228-235, (2006) doi:10.1038/sj.ejcn.1602306. Google Scholar
[3]
3 Garcia Casal, M. N., Rogers, L. M. & Pasricha, S. R. Updated WHO Guidelines on the Assessment of Haemoglobin and Cutoffs for Defining Anaemia. Current Developments in Nutrition. 8, 102942, (2024) doi:10.1016/j.cdnut.2024.102942. Google Scholar
[4]
4 Chi, V. T. Q. & Duc, T. Q. The Prevalence of Anemia Among Vietnamese Children: A Systematic Review and Meta-Analysis. Asia-Pacific journal of public health. 36, 429-436, (2024) doi:10.1177/10105395241251867. Google Scholar
[5]
5 Zheng, J., Liu, J. & Yang, W. Association of Iron-Deficiency Anemia and Non-Iron-Deficiency Anemia with Neurobehavioral Development in Children Aged 6-24 Months. Nutrients. 13, 3423, (2021) doi:10.3390/nu13103423. Google Scholar
[6]
6 Bộ Y tế. “Thiếu máu thiếu sắt". Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị một số bệnh lý huyết học. Quyết định số 1832/QĐ-BYT ngày 01 tháng 7 năm 2022 của Bộ Y tế. Bộ Y tế. 16-21, (2022) Google Scholar
[7]
7 Lê Thị Hương, Nguyễn Thị Hiền Trang, Lê Mai Trà Mi, Vũ Ngọc Hà & và Bùi Thị Trà Vi. Tình trạng dinh dưỡng và thực trạng thiếu vi chất ở trẻ dưới 5 tuổi đến khám tại phòng khám dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2022 - 2023. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 171, 175-182, (2024). doi: https://doi.org/10.52852/tcncyh.v171i10.2022 Google Scholar
[8]
8 Nguyễn Thị Hương Mai. Tiếp cận chẩn đoán thiếu máu ở trẻ em. Tạp chí Nhi khoa. 16, 91-100, (2023). doi:https://doi.org/10.52724/tcnk.v16i5.248. Google Scholar
[9]
9 Nguyễn Thị Hảo, Trịnh Thị Phương Dung, Nguyễn Quỳnh Giao, Nguyễn Thị Bích Ngọc, Trịnh Minh Khuê và cộng sự. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhi thiếu máu thiếu sắt tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Tạp chí Y học Việt Nam. 551, 368-371, (2025). doi: 10.51298/vmj.v551i2.14664 Google Scholar
[10]
10 Nguyễn Thị Thu Hà. Nhận xét đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm thiếu máu thiếu sắt ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh năm 2017. Đề tài cấp cơ sở, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, (2017). Google Scholar
[11]
11 Nguyễn Đình Tỉnh & Vũ Văn Quý. Đặc điểm thiếu máu thiếu sắt và một số yếu tố liên quan ở trẻ dưới 5 tuổi điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Phú Xuyên năm 2023. Tạp chí Y học Cộng đồng. 66, 177-182, (2025) doi:https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD12.2958. Google Scholar