Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ15 25/09/2026

ĐẶC ĐIỂM CHỨC NĂNG TÂM TRƯƠNG THẤT TRÁI Ở BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP MỚI PHÁT HIỆN CÓ THỪA CÂN, BÉO PHÌ

Nguyễn Thị Thanh Hà, Đỗ Doãn Lợi, Đỗ Kim Bảng, Đinh Ngọc Sơn
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD15.6823
65 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả chức năng tâm trương thất trái và phân tích mối liên quan với chỉ số khối cơ thể cùng một số yếu tố nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân tăng huyết áp mới phát hiện có thừa cân hoặc béo phì.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 120 bệnh nhân tại Viện Tim mạch Quốc gia – Bệnh viện Bạch Mai. Chức năng tâm trương được đánh giá bằng siêu âm Doppler, Doppler mô và sức căng nhĩ trái; phân loại theo thuật toán ASE 2025. Biến phân bố lệch được trình bày bằng trung vị và khoảng tứ phân vị. Mối liên quan giữa BMI và LARS được đánh giá bằng hồi quy tuyến tính đa biến với sai số chuẩn vững HC3.

Kết quả: Tuổi trung bình là 52,02 ± 9,63; nam giới chiếm 56,7%. Có 85/120 bệnh nhân có rối loạn chức năng tâm trương thất trái, tương ứng 70,8% (KTC 95%: 62,2–78,2), gồm độ I 51,7% và độ II 19,2%; không ghi nhận độ III hoặc trường hợp không xác định trong bộ dữ liệu phân tích cuối. LARS trung bình là 30,80 ± 7,82%. Nhóm béo phì có LARS thấp hơn nhóm thừa cân 3,24 điểm phần trăm (KTC 95%: −6,03 đến −0,45; p = 0,023). Sau hiệu chỉnh tuổi, giới, huyết áp, glucose và lipid máu, mỗi tăng 1 kg/m² BMI liên quan với LARS giảm 0,577 điểm phần trăm (KTC 95%: −1,126 đến −0,028; p = 0,040). Béo phì chưa liên quan có ý nghĩa với kết cục rối loạn chức năng tâm trương tổng hợp (OR hiệu chỉnh 1,347; KTC 95%: 0,592–3,066; p = 0,478).

Kết luận: Trong mẫu bệnh nhân chọn lọc tại một trung tâm, rối loạn chức năng tâm trương thất trái gặp với tỷ lệ cao và chủ yếu là độ I. BMI có mối liên quan nghịch độc lập với chức năng dự trữ nhĩ trái, nhưng chưa chứng minh được mối liên quan với kết cục rối loạn chức năng tâm trương tổng hợp. Kết quả không cho phép suy luận nhân quả hoặc khuyến nghị sàng lọc đại trà.

Từ khóa
Rối loạn chức năng tâm trương thất trái; tăng huyết áp; thừa cân; béo phì; sức căng nhĩ trái.
Tài liệu tham khảo
[1]
1. World Health Organization. Global report on hypertension: the race against a silent killer. WHO; 2023. Google Scholar
[2]
2. World Health Organization. National survey on the risk factors of noncommunicable diseases in Viet Nam, 2021. WHO; 2022. Google Scholar
[3]
3. WHO Expert Consultation. Appropriate body-mass index for Asian populations and its implications for policy and intervention strategies. Lancet. 2004;363(9403):157–163. doi:10.1016/S0140-6736(03)15268-3. Google Scholar
[4]
4. Alpert MA, Karthikeyan K, Abdullah O, Ghadban R. Obesity and cardiac remodeling in adults: mechanisms and clinical implications. Prog Cardiovasc Dis. 2018;61(2):114–123. doi:10.1016/j.pcad.2018.07.012. Google Scholar
[5]
5. Mouton AJ, Li X, Hall ME, Hall JE. Obesity, hypertension, and cardiac dysfunction: novel roles of immunometabolism in macrophage activation and inflammation. Circ Res. 2020;126(6):789–806. doi:10.1161/CIRCRESAHA.119.312321. Google Scholar
[6]
6. Nagueh SF, Sanborn DY, Oh JK, et al. Recommendations for the evaluation of left ventricular diastolic function by echocardiography and for heart failure with preserved ejection fraction diagnosis: an update from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. 2025;38(7):537–569. doi:10.1016/j.echo.2025.03.011. Google Scholar
[7]
7. McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J. 2024;45(38):3912–4018. doi:10.1093/eurheartj/ehae178. Google Scholar
[8]
8. Abubakar IG, Buba F, Oyati AI, Talle MA, Anjorin CO. Prevalence of Doppler-derived left ventricular diastolic dysfunction among newly diagnosed hypertensive patients. Niger J Clin Pract. 2023;26(11):1630–1636. doi:10.4103/njcp.njcp_227_23. Google Scholar
[9]
9. Russo C, Jin Z, Homma S, et al. Effect of obesity and overweight on left ventricular diastolic function: a community-based study in an elderly cohort. J Am Coll Cardiol. 2011;57(12):1368–1374. doi:10.1016/j.jacc.2010.10.042. Google Scholar
[10]
10. Wong CY, O’Moore-Sullivan T, Leano R, Byrne N, Beller E, Marwick TH. Alterations of left ventricular myocardial characteristics associated with obesity. Circulation. 2004;110(19):3081–3087. doi:10.1161/01.CIR.0000147184.13872.0F. Google Scholar
[11]
11. Powell BD, Redfield MM, Bybee KA, Freeman WK, Rihal CS. Association of obesity with left ventricular remodeling and diastolic dysfunction in patients without coronary artery disease. Am J Cardiol. 2006;98(1):116–120. doi:10.1016/j.amjcard.2006.01.063. Google Scholar
[12]
12. Badano LP, Kolias TJ, Muraru D, et al. Standardization of left atrial, right ventricular, and right atrial deformation imaging using two-dimensional speckle tracking echocardiography. Eur Heart J Cardiovasc Imaging. 2018;19(6):591–600. doi:10.1093/ehjci/jey042. Google Scholar
[13]
13. Inoue K, Khan FH, Remme EW, et al. Determinants of left atrial reservoir and pump strain and use of atrial strain for evaluation of left ventricular filling pressure. Eur Heart J Cardiovasc Imaging. 2022;23(1):61–70. doi:10.1093/ehjci/jeaa415. Google Scholar
[14]
14. Morris DA, Belyavskiy E, Aravind-Kumar R, et al. Potential usefulness and clinical relevance of adding left atrial strain to left atrial volume index in the detection of left ventricular diastolic dysfunction. JACC Cardiovasc Imaging. 2018;11(10):1405–1415. doi:10.1016/j.jcmg.2017.07.029. Google Scholar
[15]
15. Singh A, Addetia K, Maffessanti F, Mor-Avi V, Lang RM. LA strain for categorization of LV diastolic dysfunction. JACC Cardiovasc Imaging. 2017;10(7):735–743. doi:10.1016/j.jcmg.2016.08.014. Google Scholar
[16]
16. Cameli M, Caputo M, Mondillo S, et al. Feasibility and reference values of left atrial longitudinal strain imaging by two-dimensional speckle tracking. Cardiovasc Ultrasound. 2009;7:6. doi:10.1186/1476-7120-7-6. Google Scholar
[17]
17. Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V, et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults. J Am Soc Echocardiogr. 2015;28(1):1–39.e14. doi:10.1016/j.echo.2014.10.003. Google Scholar
[18]
18. Alberti KGMM, Zimmet P, Shaw J. Metabolic syndrome—a new worldwide definition. Diabet Med. 2006;23(5):469–480. doi:10.1111/j.1464-5491.2006.01858.x. Google Scholar
[19]
19. Obokata M, Reddy YNV, Pislaru SV, Melenovsky V, Borlaug BA. Evidence supporting the existence of a distinct obese phenotype of heart failure with preserved ejection fraction. Circulation. 2017;136(1):6–19. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.116.026807. Google Scholar
[20]
20. Phạm Vũ Thùy Hà, Trần Công Cẩn, Trần Đắc Hùng. Khảo sát sức căng và độ cứng nhĩ trái bằng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân tăng huyết áp nguyên phát. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025;554(1). doi:10.51298/vmj.v554i1.15590. Google Scholar