Kiểm dịch y tế biên giới là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất giúp ngăn chặn các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, mới nổi xâm nhập vào quốc gia.
1) Mục tiêu: Mô tả hoạt động kiểm dịch y tế biên giới tại tỉnh Lào Cai năm 2025 và Mô tả khả năng đáp ứng và một số khó khăn trong công tác kiểm dịch y tế biên giới tại tỉnh Lào Cai. 2) Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, kết hợp nghiên cứu định lượng (hồi cứu số liệu báo cáo) và định tính (phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm) tại Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tỉnh Lào Cai năm 2025. 3) Kết quả: Trong năm 2025, Hệ thống duy trì bao phủ 100% các chỉ tiêu pháp lệnh thường quy (giám sát 5.781.029 lượt người, 168.205 lượt phương tiện). Chỉ tiêu phối hợp liên hợp xuyên biên giới đạt 75% và được bù đắp bằng các hoạt động giám sát độc lập tại chỗ. Về năng lực đáp ứng, hệ thống đảm bảo tốt năng lực thường quy với 85% nhân lực có trình độ đại học trở lên, 100% cửa khẩu có máy đo thân nhiệt từ xa. Tuy nhiên, năng lực khẩn cấp bộc lộ khoảng trống: thiếu phương tiện vận chuyển chuyên dụng và thiếu quy chế chuyển tuyến. Đơn vị đã nỗ lực quản trị tài chính, trích lập được 10,1% tổng chi (gần 2 tỷ đồng) để tái đầu tư trang thiết bị, trong khi vẫn đảm bảo 78,6% chi cho con người. Tuy nhiên, nguồn lực này đã chạm trần tự chủ, không đủ để trang bị các tài sản lớn chuẩn Điều lệ y tế quốc tế (như xe cứu thương). Sự phối hợp liên ngành (Hải quan, Biên phòng) qua mô hình "Cửa khẩu số" đạt hiệu quả cao. 4) Kết luận: Hệ thống vững chắc ở khâu sàng lọc thường quy nhưng còn mỏng manh ở chuỗi đáp ứng khẩn cấp. Năng lực tái đầu tư đã chạm giới hạn của cơ chế tự bảo đảm chi thường xuyên, đòi hỏi sự can thiệp từ nguồn vốn đầu tư công đối với các trang thiết bị chiến lược.