Mục tiêu: Mô tả cơ cấu bệnh tật theo ICD-10, chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và một số yếu tố liên quan đến tổng chi.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả hồi cứu, sử dụng dữ liệu lớn từ cơ sở dữ liệu thanh toán bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Mộc Châu 3 năm 2023-2025. Số liệu được trích xuất từ hệ thống thanh toán bảo hiểm y tế và phân tích bằng phần mềm SPSS 26.0. Các chỉ số được mô tả bằng tần số, tỷ lệ phần trăm, trung bình, độ lệch chuẩn, trung vị. Hồi quy đa biến được sử dụng để phân tích liên quan giữa tổng chi với tuổi và số bệnh mắc kèm.
Kết quả: Tổng số lượt bệnh tăng dần qua các năm từ 58.519 năm 2023 lên 62.357 năm 2024 và 64.737 năm 2025. Nhóm bệnh nội tiết, dinh dưỡng, chuyển hóa chiếm tỷ lệ cao nhất và tăng rõ từ 20,3% năm 2023 lên 27,5% năm 2025. Bệnh hệ tuần hoàn đứng thứ hai, dao động từ 14,5-15,9. Chi phí trung bình/người bệnh nhóm 10 bệnh thường gặp tăng từ 2.497.637 đồng năm 2023 lên 3.291.402 đồng năm 2025; nhóm bệnh ngoài 10 bệnh thường gặp tăng từ 3.067.453 đồng lên 3.674.413 đồng. Chi phí trung bình một đợt điều trị nội trú do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chiếm khoảng 83,52%-86,77% tổng chi phí; người bệnh đồng chi trả dao động từ 13,23-16,48%. Tỷ lệ người bệnh dân tộc thiểu số phải trả phí thấp, giảm từ 1,00% năm 2023 xuống 0,59% năm 2025. Hồi quy đa biến cho thấy tuổi và số bệnh mắc kèm có liên quan có ý nghĩa thống kê với tổng chi ở cả nội trú và ngoại trú qua các năm (p < 0,001).
Kết luận: Cơ cấu bệnh tật của người bệnh bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Mộc Châu giai đoạn 2023-2025 tập trung chủ yếu vào nhóm bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là bệnh nội tiết, chuyển hóa và bệnh tuần hoàn. Chi phí khám chữa bệnh có xu hướng tăng, trong đó quỹ bảo hiểm y tế vẫn là nguồn chi trả chủ yếu. Tuổi và số bệnh mắc kèm là các yếu tố liên quan đến tổng chi.