Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ14-HNKH Hội Hóa sinh Y học Việt Nam 17/09/2026

LIỆU PHÁP TÁI TẠO MÔ SỤN BẰNG TẾ BÀO GỐC VÀ SCAFFOLD: CẬP NHẬT 10 NĂM GẦN ĐÂY

Mai Hữu Lực, Tôn Thất Hưng Bình, Phan Thanh Tài, Nguyễn Kim Vượng
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD14.6559
1 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Tổng hợp tiến bộ 10 năm gần đây trong tái tạo sụn khớp bằng tế bào gốc và scaffold, nhấn mạnh hiệu quả lâm sàng, an toàn, đổi mới vật liệu sinh học và khả năng chuyển giao.

Phương pháp: Tổng quan tường thuật có cấu trúc trên PubMed/MEDLINE, Cochrane Library và ClinicalTrials.gov giai đoạn 01/01/2015–31/10/2025. Hai nhà nghiên cứu sàng lọc độc lập theo hai bước; bất đồng được giải quyết với nhà nghiên cứu thứ ba. Ưu tiên thử nghiệm ngẫu nhiên, nghiên cứu đoàn hệ hoặc dữ liệu theo dõi dài hạn, tổng quan hệ thống, phân tích gộp và các bài tổng quan chuyển giao chất lượng tốt.

Kết quả: Cấy ghép tế bào sụn tự thân có khung nền (MACI) có bằng chứng mạnh nhất cho khuyết sụn khu trú ở gối, với cải thiện chức năng và cấu trúc bền vững hơn khoan vi phẫu ở người bệnh chọn lọc phù hợp. Ở thoái hóa khớp gối, Tế bào gốc trung mô (MSC) nội khớp có thể cải thiện đau và chức năng mức nhỏ đến trung bình, với an toàn ngắn hạn chấp nhận được, nhưng còn dị biệt lớn về nguồn tế bào, liều, quy trình và chỉ số đánh giá. Exosome hiện chủ yếu được nâng đỡ bởi dữ liệu tiền lâm sàng và lâm sàng sớm. Hydrogel composite, scaffold mô phỏng cấu trúc vùng và in sinh học 3D phát triển nhanh nhưng chưa đạt mức ứng dụng thường quy.

Kết luận: Bằng chứng hiện ủng hộ rõ nhất MACI cho khuyết sụn khu trú; MSC còn cần chuẩn hóa thêm; exosome, scaffold thế hệ mới và in sinh học 3D hiện chủ yếu là các hướng chuyển giao triển vọng.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Tang D, Song H, Yan C, Luo Y, Su X, Ruan S. Hydrogel composite scaffold repairs knee cartilage defects: a systematic review. RSC Advances. 2025;15(13):10337-10364. doi:10.1039/D5RA01031D. Google Scholar
[2]
[2] Li A, Huang X, Wei Q, và cộng sự. Evolving functional hydrogel strategies for cartilage engineering: from bioinspiration to biomimicry. Burns & Trauma. 2025;13:tkaf041. doi:10.1093/burnst/tkaf041. Google Scholar
[3]
[3] Mirsky NA, Gupta A, Parsons M, Lee M, Leucht P. Three-dimensional bioprinting: a comprehensive review and future perspectives. Bioengineering. 2024;11(8):777. doi:10.3390/bioengineering11080777. Google Scholar
[4]
[4] Tan F, Li X, Wang Z, Li J, Shahzad K, Zheng J. Clinical applications of stem cell-derived exosomes. Signal Transduction and Targeted Therapy. 2024;9(1):17. doi:10.1038/s41392-023-01704-0. Google Scholar
[5]
[5] Cao M, Li Z, Fan Y, và cộng sự. Efficacy and safety of mesenchymal stem cells in knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Stem Cell Research & Therapy. 2025;16:147. doi:10.1186/s13287-025-04252-2. Google Scholar
[6]
[6] Tian X, Qu Z, Cao Y, Zhang B. Relative efficacy and safety of mesenchymal stem cells for osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in Endocrinology. 2024;15:1366297. doi:10.3389/fendo.2024.1366297. Google Scholar
[7]
[7] Wang Y, Liu H, Lin H, và cộng sự. Human umbilical cord mesenchymal stem cell-derived exosomes for osteoarthritis: preclinical and early clinical evidence. Journal of Translational Medicine. 2025;23:548. doi:10.1186/s12967-025-06623-y. Google Scholar
[8]
[8] Saris DBF, Vanlauwe J, Victor J, Haspl M, Bohnsack M, Fortems Y, et al. Matrix-induced autologous chondrocyte implantation versus microfracture in the treatment of symptomatic cartilage defects of the knee: two-year follow-up of a prospective randomized trial. The American Journal of Sports Medicine. 2014;42(6):1384-1394. doi:10.1177/0363546514528093. Google Scholar
[9]
[9] Wang AS, Nagelli C, Mithoefer K, Williams RJ 3rd. Minimum 10-year outcomes of matrix-induced autologous chondrocyte implantation in the knee. The American Journal of Sports Medicine. 2024;52(3):653-662. doi:10.1177/03635465231205309. Google Scholar
[10]
[10] Hashemi-Afzal F, Moshtaghian A, Gholamali I, và cộng sự. Advancements in hydrogel design for articular cartilage regeneration: a comprehensive review. Bioactive Materials. 2025;43:1-31. doi:10.1016/j.bioactmat.2024.09.005. Google Scholar