Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ13-HNKH Bệnh viện 19-8 09/09/2026

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ CỦA NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC YÊN LẠC, TỈNH PHÚ THỌ NĂM 2026

Nguyễn Hữu Hải1,2, Nguyễn Thị Phương Oanh3,4
1 Yen Lac Regional Health Center, Phu Tho
2 Trung tâm Y tế khu vực Yên Lạc, Phú Thọ
3 Institute of Preventive Medicine and Public Health, Hanoi Medical University
4 Viện đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng, Trường Đại học Y Hà Nội
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD13.6522
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: (1) Mô tả thực trạng tuân thủ điều trị của người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế khu vực Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ năm 2026; (2) Xác định một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 417 người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú từ tháng 02 đến tháng 05/2026. Tuân thủ dùng thuốc được đánh giá bằng thang GMAS, tuân thủ chế độ ăn và luyện tập bằng công cụ SDSCA. Phân tích đơn biến (Chi-square) và hồi quy logistic đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan.

Kết quả: Tỷ lệ tuân thủ điều trị toàn diện là 67,4%. Theo từng thành phần: tuân thủ tái khám và theo dõi đường máu đạt tỷ lệ cao nhất (78,9%), tiếp theo là tuân thủ chế độ ăn (78,2%), dùng thuốc (77,9%) và luyện tập (74,6%). Phân tích đa biến xác định ba yếu tố độc lập có liên quan có ý nghĩa thống kê: thái độ hợp tác tích cực (aOR = 1,82; 95%CI: 1,08–3,06; p = 0,023), tư vấn ≥ 3 lần trong 3 tháng (aOR = 1,65; 95%CI: 1,07–2,55; p = 0,024) và trình độ học vấn từ THPT trở lên (aOR = 0,51; 95%CI: 0,30–0,88; p = 0,015).

Kết luận: Hơn 1/3 người bệnh đái tháo đường típ 2 tại Trung tâm Y tế khu vực Yên Lạc chưa duy trì tuân thủ điều trị toàn diện. Thái độ hợp tác tích cực và tần suất tư vấn cao có liên quan đến tuân thủ điều trị tốt hơn ở người bệnh đái tháo đường típ 2 tại tuyến y tế cơ sở. Đây là những gợi ý đáng cân nhắc cho công tác tư vấn, song cần thêm bằng chứng từ nghiên cứu can thiệp hoặc nghiên cứu thuần tập để khẳng định hiệu quả thực sự trước khi khuyến nghị triển khai đại trà tại tuyến y tế cơ sở.".

Tài liệu tham khảo
[1]
1. International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas 11th edition 2025. Brussels, Belgium: IDF; 2025. Google Scholar
[2]
2. World Health Organization. Diabetes: Key facts. Geneva: WHO; 2023. Google Scholar
[3]
3. Bộ Y tế. Kết quả điều tra yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm năm 2021 (STEPs 2021). Hà Nội: NXB Y học; 2022. Google Scholar
[4]
4. Trần Hồng Thúy Trang và cs. Thực trạng tuân thủ chế độ ăn và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Hải Phòng. Tạp chí Phát triển Y tế Cộng đồng. 2024;22(2):39–53. Google Scholar
[5]
5. Tran TTN, Ngo TKC et al. Associated Factors and Pharmacists' Role in Medication Adherence and Glycemic Control at Hue University Hospital. Senior Care Pharmacist. 2022;37(1):24-33. Google Scholar
[6]
6. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2. Ban hành kèm theo Quyết định số 5481/QĐ-BYT ngày 30/12/2020. Hà Nội; 2020. Google Scholar
[7]
7. Norris SL, Lau J, Smith SJ, Schmid CH, Engelgau MM. Self-management education for adults with type 2 diabetes: a meta-analysis of the effect on glycemic control. Diabetes Care. 2002;25(7):1159–1171. Google Scholar
[8]
8. Kim S, Lee H, Park Y, et al. Medication adherence and diabetes-related complications: a systematic review and meta-analysis. Diabetes Res Clin Pract. 2022;186:109792. Google Scholar
[9]
9. Toobert DJ, Hampson SE, Glasgow RE. The Summary of Diabetes Self-Care Activities Measure: results from 7 studies and a revised scale. Diabetes Care. 2000;23(7):943–950. Google Scholar
[10]
10. Naqvi AA, Hassali MA, Rizvi M, et al. Development and validation of a novel General Medication Adherence Scale (GMAS) for chronic illness patients in Pakistan. Front Pharmacol. 2018;9:1124. Google Scholar
[11]
11. Trần Cẩm Tú, Phạm Duy Tường, Nguyễn Thị Huyền Trang. Thực trạng tuân thủ điều trị của người bệnh đái tháo đường týp 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Bưu Điện năm 2019. Tạp chí Y học Dự phòng. 2020;30(6). Google Scholar
[12]
12. Trần Thị Thúy Hà, Bùi Quang Trọng, Hoàng Thị Thuận, Nguyễn Văn Khải. Một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ở người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào, Hưng Yên năm 2023. Tạp chí Y học Dự phòng. 2024;34(1) Phụ bản. Google Scholar
[13]
13. Phan Minh Cang, Ngô Văn Truyền. Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cà Mau năm 2022–2023. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023;(65):49–56. Google Scholar
[14]
14. Umugwaneza M, Musabirema P, Gashayija M, et al. Non-adherence to medication and associated factors among type 2 diabetes patients in Rwanda: a cross-sectional study. BMC Endocr Disord. 2022;22:219. Google Scholar