Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ13-HNKH Bệnh viện 19-8 09/09/2026

XÁC ĐỊNH CÁC ĐỘT BIẾN GEN BRCA1, BRCA2 LIÊN QUAN VỚI CÁC TÌNH TRẠNG UNG THƯ VÚ Ở ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ CAO TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU NGHỆ AN

Vũ Đình Giáp1,2, Cao Bá Lợi3,4, Dương Đình Chỉnh3,4, Đoàn Thị Hồng Nhật5
1 Nghe An Oncology Hospital
2 Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An
3 National Institute of Malariology
4 Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng
5 Trường Đại học Y khoa Vinh
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD13.6508
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
Ung thư vú, BRCA1, BRCA2, giải trình tự gen thế hệ mới, yếu tố nguy cơ cao.
Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định các đột biến gen BRCA1, BRCA2 và phân tích một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân ung thư vú nguy cơ cao tại Bệnh viện Ung Bướu Nghệ An.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, tiến hành trên 103 bệnh nhân ung thư vú nguy cơ cao. Thời gian nghiên cứu: từ tháng 01/2024 đến tháng 12/2025. Kỹ thuật xét nghiệm: dùng mẫu máu ngoại vi và áp dụng kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) để khảo sát các gen BRCA1/2. Phân tích số liệu: các biến thể được phân loại theo ý nghĩa lâm sàng; mối liên quan giữa tình trạng đột biến với ung thư vú thể tam âm và tình trạng HER2 được phân tích bằng tỷ suất chênh (OR), khoảng tin cậy 95% (95%CI) và giá trị p.

Kết quả: Trong nhóm bệnh nhân ung thư vú nguy cơ cao được khảo sát tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, tỷ lệ phát hiện biến thể BRCA1/2 có thể gây bệnh là 9,7%. Các biến thể ghi nhận chủ yếu thuộc nhóm biến thể vô nghĩa và dịch khung, đều được dự đoán gây cắt cụt protein. Trong đó, biến thể BRCA2:c.6490C>T (p.Gln2164Ter) là biến thể gặp nhiều nhất, được phát hiện ở 4/10 bệnh nhân mang biến thể có thể gây bệnh. Phần lớn các biến thể đã được ghi nhận trên ClinVar; riêng biến thể BRCA1:c.872_873del (p.Leu291Serfs*3) chưa được báo cáo trong cơ sở dữ liệu này tại thời điểm phân tích. Đáng chú ý, bệnh nhân mang biến thể BRCA1/2 có thể gây bệnh có khả năng thuộc nhóm HER2 âm tính và ung thư vú thể tam âm cao hơn so với nhóm không mang biến thể, với OR lần lượt là 4,86 và 5,47; p tương ứng là 0,048 và 0,015.

Kết luận: Tỷ lệ phát hiện biến thể gây bệnh/có khả năng gây bệnh trên gen BRCA1/2 ở nhóm bệnh nhân ung thư vú nguy cơ cao tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An là 9,7%. Các biến thể ghi nhận chủ yếu là biến thể gây cắt cụt protein, gồm biến thể vô nghĩa và dịch khung; trong đó BRCA2:c.6490C>T (p.Gln2164Ter) là biến thể gặp nhiều nhất. Bệnh nhân mang biến thể BRCA1/2 gây bệnh/có khả năng gây bệnh có xu hướng liên quan với kiểu hình HER2 âm tính và ung thư vú thể tam âm.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] H. Sung et al., “Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries,” CA: A Cancer Journal for Clinicians, vol. 71, no. 3, pp. 209–249, 2021, doi: 10.3322/caac.21660. Google Scholar
[2]
[2] M. T. Parsons et al., “Evidence-based recommendations for gene-specific ACMG/AMP variant classification from the ClinGen ENIGMA BRCA1 and BRCA2 Variant Curation Expert Panel,” Am J Hum Genet, vol. 111, no. 9, pp. 2044–2058, Sep. 2024, doi: 10.1016/j.ajhg.2024.07.013. Google Scholar
[3]
[3] Đăng N. L. H. et al., “Tần suất và phổ đột biến gen của Hội chứng ung thư vú và buồng trứng di truyền trên quần thể người Việt Nam,” 1, vol. 20, no. 3, pp. 130–135, Oct. 2022, doi: 10.46755/vjog.2022.3.1433. Google Scholar
[4]
[4] Phạm H. K., Mai T. Đ., and Dương M. L., “ĐÁNH GIÁ ĐỘT BIẾN GEN BRCA1, BRCA2 TRÊN BỆNH NHÂN UNG THƯ VÚ CÓ NGUY CƠ CAO TẠI BỆNH VIỆN K,” VMJ, vol. 519, no. 2, Nov. 2022, doi: 10.51298/vmj.v519i2.3677. Google Scholar
[5]
[5] X. Yu, C. C. S. Chini, M. He, G. Mer, and J. Chen, “The BRCT domain is a phospho-protein binding domain,” Science, vol. 302, no. 5645, pp. 639–642, Oct. 2003, doi: 10.1126/science.1088753. Google Scholar
[6]
[6] M. Rodriguez, X. Yu, J. Chen, and Z. Songyang, “Phosphopeptide binding specificities of BRCA1 COOH-terminal (BRCT) domains,” J Biol Chem, vol. 278, no. 52, pp. 52914–52918, Dec. 2003, doi: 10.1074/jbc.C300407200. Google Scholar
[7]
[7] M. K. K. Shivji, O. R. Davies, J. M. Savill, D. L. Bates, L. Pellegrini, and A. R. Venkitaraman, “A region of human BRCA2 containing multiple BRC repeats promotes RAD51-mediated strand exchange,” Nucleic Acids Res, vol. 34, no. 14, pp. 4000–4011, 2006, doi: 10.1093/nar/gkl505. Google Scholar
[8]
[8] P. R. Andreassen, J. Seo, C. Wiek, and H. Hanenberg, “Understanding BRCA2 Function as a Tumor Suppressor Based on Domain-Specific Activities in DNA Damage Responses,” Genes (Basel), vol. 12, no. 7, p. 1034, Jul. 2021, doi: 10.3390/genes12071034. Google Scholar
[9]
[9] G. Tomasello et al., “Characterization of the HER2 status in BRCA-mutated breast cancer: a single institutional series and systematic review with pooled analysis,” ESMO Open, vol. 7, no. 4, p. 100531, Aug. 2022, doi: 10.1016/j.esmoop.2022.100531. Google Scholar
[10]
[10] H. Chen et al., “Association Between BRCA Status and Triple-Negative Breast Cancer: A Meta-Analysis,” Front Pharmacol, vol. 9, p. 909, Aug. 2018, doi: 10.3389/fphar.2018.00909. Google Scholar