Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ13-HNKH Bệnh viện 19-8 09/09/2026

SO SÁNH MỨC ĐỘ CẢI THIỆN THẨM MỸ THEO CHIỀU TRƯỚC – SAU TRÊN BỆNH NHÂN SAI KHỚP CẮN HẠNG III ĐIỀU TRỊ BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT TRƯỚC VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỈNH NHA TRƯỚC

Trần Thị Bích Vân1,2
1 Faculty of Odonto-Stomatology, University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City
2 Khoa Răng Hàm Mặt, ĐHYD TP.HCM
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD13.6501
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Từ khóa
Phẫu thuật trước, sai khớp cắn hạng III, thẩm mỹ mặt nghiêng, trục dọc NVL, giải bù trừ răng.
Tóm tắt

Mục tiêu: So sánh biên độ dịch chuyển theo chiều trước – sau của các cấu trúc mô cứng và mô mềm vùng hàm dưới sau điều trị bằng phương pháp “phẫu thuật trước” (Surgery-First Approach – SFA) và phương pháp “phẫu thuật sau” (Orthodontics-First Approach – OFA) truyền thống, nhằm đánh giá hiệu quả cải thiện thẩm mỹ mặt nghiêng theo chiều trước - sau của phác đồ SFA.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Tiến hành nghiên cứu can thiệp lâm sàng tiến cứu so sánh trên 83 bệnh nhân trưởng thành sai hình xương hạng III do quá triển xương hàm dưới. Mẫu nghiên cứu gồm 63 ca điều trị theo phác đồ SFA và 20 ca điều trị theo phác đồ OFA lùi hàm dưới. Phim sọ nghiêng kỹ thuật số được phân tích bằng phần mềm SmartCeph ở hai thời điểm: trước điều trị (T1) và sau khi hoàn tất chỉnh nha (T3) nhằm đo đạc sự dịch chuyển của mô cứng và mô mềm hàm mặt theo chiều trước – sau. Sự dịch chuyển này được định lượng bằng cách tính khoảng cách vuông góc từ các mốc giải phẫu đến đường tham chiếu dọc qua Nasion (NVL – Nasion Vertical Line).

Kết quả: Kết quả điều trị ở cả hai nhóm chứng minh sự cải thiện về mặt nghiêng thông qua sự lùi sau rõ rệt của toàn bộ cấu trúc hàm dưới. Phân tích thống kê biên độ dịch chuyển tổng thể (T1–T3) theo hệ trục NVL không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p > 0,05) giữa nhóm SFA và OFA ở các vị trí: răng cửa dưới (NVL-L1: -7,17 ± 2,80 mm so với -8,04 ± 3,28 mm), điểm B xương (NVL-B: -8,47 ± 3,32 mm so với -8,78 ± 3,36 mm) và cằm xương (NVL-Pog: -7,30 ± 4,06 mm so với -6,74 ± 4,00 mm). Tương tự, sự đáp ứng lùi sau của mô mềm cũng không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm (p > 0,05) tại mốc môi dưới (NVL-Li: -7,52 ± 3,01 mm so với -6,99 ± 3,25 mm), rãnh môi cằm (NVL-B': -7,57 ± 3,01 mm so với -7,31 ± 3,48 mm) và cằm mô mềm (NVL-Pog': -6,84 ± 3,93 mm so với -6,57 ± 3,94 mm).

Kết luận: Phác đồ phẫu thuật trước (SFA) mang lại hiệu quả dịch chuyển lùi nền xương hàm dưới và cải thiện thẩm mỹ mặt nghiêng mô mềm không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê so với phác đồ OFA truyền thống. SFA góp phần thể hiện hiệu quả lâm sàng khi loại bỏ được giai đoạn làm trầm trọng thêm tình trạng móm khuôn mặt ở giai đoạn chỉnh nha tiền phẫu, đem lại sự thay đổi diện mạo tức thì cho người bệnh.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Proffit WR, Fields HW, Larson BE, editors. Contemporary Orthodontics. 6th ed. St. Louis, Mo: Elsevier; 2019. Google Scholar
[2]
[2] Sanborn RT. Differences Between the Facial Skeletal Patterns Of Class III Malocclusion and Normal Occlusion. Angle Orthod. 1955;25(4):208–222. https://doi.org/10.1043/0003-3219(1955)025<0208:DBTFSP>2.0.CO;2 Google Scholar
[3]
[3] Ko EW-C, Hsu SS-P, Hsieh H-Y, et al. Comparison of Progressive Cephalometric Changes and Postsurgical Stability of Skeletal Class III Correction With and Without Presurgical Orthodontic Treatment. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2011 [cited 2022 Jan 24];69(5):1469–1477. doi:10.1016/j.joms.2010.07.022 Google Scholar
[4]
[4] Liou EJW, Chen P-H, Wang Y-C, et al. Surgery-First Accelerated Orthognathic Surgery: Orthodontic Guidelines and Setup for Model Surgery. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2011 [cited 2022 Jan 24];69(3):771–780. doi:10.1016/j.joms.2010.11.011 Google Scholar
[5]
[5] Nagasaka H, Sugawara J, Kawamura H, et al. “Surgery First” Skeletal Class III Correction Using the Skeletal Anchorage System. 2009;43(2):97–105. Google Scholar
[6]
[6] Huang C, Hsu S-P, Chen Y-R. Systematic review of the surgery-first approach in orthognathic surgery. Biomed J [Internet]. 2014 [cited 2021 July 31];37(4):184–190. doi:10.4103/2319-4170.126863 Google Scholar
[7]
[7] Hernández-Alfaro F, Mezquida-Fernández C, Brabyn PJ, et al. Redefining our protocol of the orthognathic surgery-first approach after 10 years of experience. British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery [Internet]. 2022 [cited 2024 Nov 3];60(8):1102–1107. doi:10.1016/j.bjoms.2022.04.006 Google Scholar
[8]
[8] Liao Y-F, Lo SH. Surgical Occlusion Setup in Correction of Skeletal Class III Deformity Using Surgery-First Approach: Guidelines, Characteristics and Accuracy. Sci Rep [Internet]. 2018 [cited 2022 May 20];8(11673):8. Google Scholar
[9]
[9] Vu N-L, Nguyen T-TN, Le T-HT. Evaluating the Effectiveness of the Surgery-First Orthognathic Approach in Skeletal Class III Malocclusion Treatment Cases. Journal of International Dental and Medical Research [Internet]. 2025;18(1):317–322. Google Scholar
[10]
[10] Yao K, Zhu G, Chen M, et al. Effect of surgery-first orthognathic approach on oral health-related quality of life: The Angle Orthodontist [Internet]. 2020 [cited 2022 May 4];90(5):723–733. doi: 10.2319/0003-3219-91.2.279. PMID: 33378482; PMCID: PMC8032263. Google Scholar