Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ14-HNKH Hội Hóa sinh Y học Việt Nam 19/09/2026

NỒNG ĐỘ ESTRADIOL, TESTOSTERONE, SEX HORMONE-BINDING GLOBULIN (SHBG), CHỈ SỐ ANDROGEN TỰ DO (FAI) VÀ HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA Ở NỮ NHÂN VIÊN Y TẾ MÃN KINH VÀ TIỀN MÃN KINH

Trần Thanh Dương, Nguyễn Thị Diệp Anh, Nguyễn Thị Trinh, Bùi Thị Thu Hương
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD14.6475
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Phân tích mối liên quan giữa nồng độ estradiol, testosterone, SHBG và chỉ số androgen tự do (FAI) với hội chứng chuyển hóa (HCCH) ở nữ nhân viên y tế trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 231 nữ nhân viên y tế tiền mãn kinh-mãn kinh ở độ tuổi 45-55 hiện đang công tác tại một số cơ sở y tế trong nội thành Hà Nội và tại một số cơ sở y tế ở tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1/2025 đến tháng 4/2026.

Kết quả: Nhóm mắc HCCH có nồng độ testosterone và chỉ số FAI cao hơn nhóm không mắc HCCH, với trung bình nhân lần lượt là 0,27 so với 0,19 nmol/L (p = 0,025) và 0,64 so với 0,36 (p < 0,001). Ngược lại, nồng độ SHBG ở nhóm mắc HCCH thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không mắc HCCH ( trung bình nhân 41,27 so với 54,04 nmol/L; p < 0,001). Nồng độ SHBG có xu hướng giảm dần, trong khi chỉ số FAI tăng dần theo số tiêu chuẩn chẩn đoán HCCH, với p tương ứng là 0,001 và 0,002.

Kết luận: SHBG và FAI là hai yếu tố nội tiết có liên quan rõ rệt và nhất quán với HCCH và có giá trị tham khảo trong đánh giá sự hiện diện và mức độ biểu hiện của HCCH ở nữ nhân viên y tế giai đoạn mãn kinh-tiền mãn kinh.

Tài liệu tham khảo
[1]
[1] Weinberg ME, Manson JE, Buring JE, Cook NR, Seely EW, Ridker PM, Rexrode KM. Low sex-hormone binding globulin is associated with the metabolic syndrome in postmenopausal women. Metabolism. 2006;55(11):1473-1480. doi: 10.1016/j.metabol.2006.06.017. Google Scholar
[2]
[2] Lee SW, Hwang IS, Jung G, Kang HJ, Chung YH. Relationship between metabolic syndrome and follicle-stimulating hormone in postmenopausal women. Medicine (Baltimore). 2022;101(19):e29216. doi: 10.1097/MD.0000000000029216. Google Scholar
[3]
[3] Cleland WH, Mendelson CR, Simpson ER. Effects of aging and obesity on aromatase activity of human adipose cells. J Clin Endocrinol Metab. 1985;60(1):174-177. Google Scholar
[4]
[4] Ziaei S, Mohseni H. Correlation between hormonal statuses and metabolic syndrome in postmenopausal women. J Family Reprod Health. 2013;7(2):63-66. Google Scholar
[5]
[5] Liu C, Zhao M, Zhao Y, Hu Y. Association between serum total testosterone levels and metabolic syndrome among adult women in the United States, NHANES 2011–2016. Front Endocrinol (Lausanne). 2023;14:1053665. doi: 10.3389/fendo.2023.1053665. Google Scholar
[6]
[6] Kim JE, Kim JS, Jo MJ, Cho E, Ahn SY, Kwon YJ, Ko GJ. The roles and associated mechanisms of adipokines in development of metabolic syndrome. Molecules. 2022;27(2):334. doi: 10.3390/molecules27020334. Google Scholar
[7]
[7] International Diabetes Federation. The IDF Consensus Worldwide Definition of the Metabolic Syndrome. Brussels: IDF; 2005. Google Scholar
[8]
[8] Nguyễn Viết Quỳnh Thư, Lâm Vĩnh Niên, Trang Mộng Hải Yên, Lê Huy Hùng, Lê Nguyễn Trung Đức Sơn, Nguyễn Văn Chuyển. Tỉ lệ hội chứng chuyển hóa và các yếu tố liên quan ở nhân viên ngành y tế TP.HCM. Tạp chí Dinh dưỡng và Thực phẩm. 2008;4(3+4):5. Google Scholar
[9]
[9] Nguyễn, Q. V., Tạ, V. B., Đoàn, T. H., & Nguyễn, T. H. (2012). Nghiên cứu hội chứng chuyển hóa tại một số khu vực nội thành Hà Nội (theo tiêu chuẩn IDF - 2005). Tạp chí Y học Thực hành, (6), 129–132. Google Scholar