Bài báo khoa học Tập 67 Số 8 28/08/2026

MỐI LIÊN QUAN GIỮA THÓI QUEN ĂN UỐNG VÀ HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC VỚI TÌNH TRẠNG THỪA CÂN-BÉO PHÌ CỦA HỌC VIÊN NGHỀ KHOA SỨC KHỎE VÀ DINH DƯỠNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ Y DƯỢC VIỆT NAM NĂM 2025

Nguyễn Thị Vân Anh1,2, Vũ Thị Hoàng Lan3,4, Nguyễn Thanh Bình1,2
1 Yobo Co., Ltd.
2 Công ty TNHH Yobo
3 Hanoi University of Public Health
4 Trường Đại học Y tế công cộng
DOI: 10.52163/yhc.v67i8.6315
27 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả thói quen ăn uống, mức độ hoạt động thể lực và phân tích mối liên quan của các yếu tố này với tình trạng thừa cân-béo phì ở học viên Khoa Sức khỏe và Dinh dưỡng, Trường Cao đẳng Công nghệ Y Dược Việt Nam năm 2025.

Phương pháp: Nghiên cứu bệnh-chứng thực hiện trên 303 học viên, chọn mẫu thuận tiện có ghép cặp. Tình trạng thừa cân-béo phì được đánh giá bằng BMI. Nhóm bệnh gồm 101 học viên có BMI ≥ 25 kg/m2 và nhóm chứng gồm 202 học viên có BMI từ 18,5-24,9 kg/m2. Thông tin về đặc điểm nhân khẩu học, thói quen ăn uống, tần suất tiêu thụ thực phẩm và mức độ hoạt động thể lực được thu thập bằng bộ câu hỏi có cấu trúc. Hoạt động thể lực được đánh giá bằng bảng câu hỏi GPAQ. Số liệu được nhập liệu bằng phần mềm Epidata 3.0 và phân tích bằng phần mềm SPSS 20.0 với các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định Chi bình phương và hồi quy logistic, với p < 0,05 có ý nghĩa thống kê. 

Kết quả: Trong 101 đối tượng thừa cân-béo phì, có 81 trường hợp nữ; nữ giới chiếm tỷ lệ cao hơn nam ở tất cả các mức độ (77,8%). Các hành vi ăn uống không lành mạnh phổ biến hơn ở nhóm thừa cân-béo phì, gồm ăn đêm ≥ 2 lần/tuần (39,6%), ăn vặt ≥ 4 lần/tuần (54,4%) và bỏ bữa sáng ≥ 3 lần/tuần (32,7%). Tần suất tiêu thụ thức ăn nhanh (OR = 2,14), thức ăn chiên xào (OR = 1,68) và nước ngọt (OR = 3,90) có liên quan đến tình trạng thừa cân-béo phì (p < 0,05). Hoạt động thể lực thấp cũng có mối liên quan đến thừa cân-béo phì (p = 0,003). Phân tích hồi quy logistic cho thấy nước ngọt đóng chai ≥ 3-4 lần/tuần và hoạt động thể lực thấp có mối liên quan độc lập với thừa cân-béo phì.

Kết luận: Một số thói quen ăn uống không lành mạnh và mức độ hoạt động thể lực thấp có liên quan đến nguy cơ thừa cân-béo phì của học viên.

Tài liệu tham khảo
[1]
NCD Risk Factor Collaboration (NCD-RisC). Worldwide trends in underweight and obesity from 1990 to 2022: a pooled analysis of 3663 population-representative studies with 222 million children, adolescents, and adults. Lancet, 2024, 403 (10431): 1027-1050. doi: 10.1016/S0140-6736(23)02750-2. Google Scholar
[2]
Wicherski J, Schlesinger S et al. Association between breakfast skipping and body weight - a systematic review and meta-analysis of observational longitudinal studies. Nutrients, 2021, 13 (1): 272. doi: 10.3390/nu13010272. Google Scholar
[3]
Jigeer G, Huang Z et al. Longitudinal associations of skipping breakfast and night eating with 4-year changes in weight and waist circumference among Chinese adults. The American Journal of Clinical Nutrition, 2024, 120 (2): 442-448. doi: 10.1016/j.ajcnut.2024.05.021 Google Scholar
[4]
Wan X, Ao Y et al. Fried food consumption, genetic risk, and incident obesity: a prospective study. Food & Function, 2024, 15 (5): 2760-2771. doi: 10.1039/d3fo02803h. Google Scholar
[5]
Curran F, Davis M.E et al. Correlates of physical activity and sedentary behavior in adults living with overweight and obesity: a systematic review. Obesity Reviews, 2023, 24 (11): e13615. doi: 10.1111/obr.13615. Google Scholar
[6]
Muñoz-Cabrejas A, Guallar-Castillón P et al. Association between sugar-sweetened beverage consumption and the risk of the metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 2023, 15 (2): 430. doi: 10.3390/nu15020430. Google Scholar
[7]
Ekelund U, Tarp J et al. Dose-response associations between accelerometry measured physical activity and sedentary time and all cause mortality: systematic review and harmonised meta-analysis. BMJ (Clinical Research ed), 2019, 366: l4570. doi: 10.1136/bmj.l4570. Google Scholar
[8]
Silveira E.A, Mendonça C.R et al. Sedentary behavior, physical inactivity, abdominal obesity and obesity in adults and older adults: a systematic review and meta-analysis. Clinical Nutrition ESPEN, 2022, 50: 63-73. doi: 10.1016/j.clnesp.2022.06.001 Google Scholar
[9]
Malik V.S, Hu F.B. The role of sugar-sweetened beverages in the global epidemics of obesity and chronic diseases. Nat Rev Endocrinol, 2022, 18 (4): 205-218. doi: 10.1038/s41574-021-00627-6. Google Scholar