Bài báo khoa học T67 Số CDD10 - HN Bệnh viện Nhi Đồng 2 - HN Trường Đại học Nguyễn Tất Thành

GIÁ TRỊ TIÊN LƯỢNG TỬ VONG NỘI VIỆN CỦA CORTISOL MÁU Ở BỆNH NHÂN CAO TUỔI NHIỄM KHUẨN HUYẾT TẠI BỆNH VIỆN THỐNG NHẤT

Hoàng Văn Quang1,2,3,4, Phan Châu Quyền2,4
1 Nguyen Tat Thanh University
2 Thong Nhat Hospital
3 Trường Đại học Nguyễn Tất Thành
4 Bệnh viện Thống Nhất
DOI: 10.52163/yhc.v67icd10.6207
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Trong nhiễm khuẩn huyết, cortisol máu thường có xu hướng tăng như một phần đáp ứng stress toàn thân. Nghiên cứu này nhằm xác định giá trị của nồng độ cortisol máu trong dự đoán tử vong nội viện ở bệnh nhân cao tuổi nhiễm khuẩn huyết tại Bệnh viện Thống Nhất.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu được thực hiện trên 132 bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết cao tuổi (≥60 tuổi) tại Bệnh viện Thống Nhất từ tháng 10/2024 đến tháng 8/2025. Các dữ liệu nhân khẩu học, lâm sàng, cận lâm sàng được thu thập bao gồm tuổi, giới, bệnh đồng mắc, điểm SOFA, điểm APACHE II và nồng độ cortisol huyết thanh tại thời điểm chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết. Sử dụng phân tích hồi qui logistic đa biến để xác định giá trị tiên lượng tử vong độc lập của cortisol huyết thanh. Đánh giá khả năng phân biệt giữa bệnh nhân tử vong nội viện và sống sót của cortisol máu bằng diện tích dưới đường cong ROC.

Kết quả: Tuổi trung bình của bệnh nhân là 76,0 ± 10,1; giới nữ chiếm 57,6%. 92,4% bệnh nhân có bệnh đồng mắc, trong đó tăng huyết áp có tỉ lệ cao nhất. Sốc nhiễm khuẩn gặp ở 75,8% trường hợp. Tỷ lệ tử vong nội viện là 58,3%. Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy điểm SOFA, nồng độ cortisol huyết thanh liên quan có ý nghĩa với tử vong nội viện. Cortisol huyết thanh có giá trị tiên lượng mức độ trung bình với AUC là 0,711. Điểm cắt tối ưu là 22,9 µg/dL, với độ nhạy 51,9% và độ đặc hiệu 85,5%.

Kết luận: Nồng độ cortisol huyết thanh với điểm cắt 22,9 µg/dL có giá trị tiên lượng tử vong nội viện mức độ trung bình với AUC là 0,711 ở bệnh nhân cao tuổi nhiễm khuẩn huyết. Do đó cần kết hợp với các chỉ số khác trong tiên lượng tử vong.

Tài liệu tham khảo
[1]
Catherine Chiu, Matthieu Legrand. Epidemiology of sepsis and septic shock. Curr Opin Anaesthesiol. Apr 1 2021; 34(2): pp 71-76. DOI:10.1097/aco.0000000000000958 Google Scholar
[2]
Cassini A, Fleischmann-Struzek C, Naghavi M, et al. Future directions and priorities Google Scholar
[3]
in sepsis epidemiology research: a call for action. Bull World Health Organ. May 1 2021;99(5): Google Scholar
[4]
pp 398-401. DOI:10.2471/blt.20.276709 Google Scholar
[5]
Arno Téblick, Jan Gunst, Greet Van den Berghe. Critical Illness-induced Corticosteroid Insufficiency: What It Is Not and What It Could Be. J Clin Endocrinol Metab. 2022 Jun 16;107(7):2057-2064. DOI: 10.1210/clinem/dgac201. Google Scholar
[6]
De Castro R, Ruiz D, Lavín BA, et al. Cortisol and adrenal androgens as independent predictors of mortality in septic patients. PLoS One. 2019;14(4). DOI:10.1371/ journal. pone. 0214312 Google Scholar
[7]
Fayez Alshamsi, Saeed Alkaabi, Maryam Nasser Mohamedali Alfadli, Naser Abdulla Naser Salem Alshkeili, Sultan Majed Ibrahim Alhosani, Adnan Agha. Cortisol Testing in Septic Shock: An Evaluation of Diagnostic Performance and Predictors of Corticosteroid Use in a Middle Eastern Cohort. Diagnostics (Basel). 2025 Oct 14;15(20):2588. DOI: 10.3390/diagnostics15202588 Google Scholar
[8]
Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Google Scholar
[9]
Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). Jama. Feb 23 2016;315(8): pp 801-810. Google Scholar
[10]
DOI :10.1001/jama.2016.0287 Google Scholar
[11]
Boonmee P, Ruangsomboon O, Limsuwat C, Chakorn T. Predictors of Mortality in Elderly and Very Elderly Emergency Patients with Sepsis: A Retrospective Study. West J Emerg Med. 2020;21(6):210–218. DOI: 10.5811/westjem.2020.7.47405 Google Scholar
[12]
Kang C, et al. Prevalence and outcomes of chronic comorbid conditions in patients with sepsis in Korea: a nationwide cohort study from 2011 to 2016. BMC Infectious Diseases. 2024 Feb 12;24(1):184. DOI: 10.1186/s12879-024-09081-x. Google Scholar
[13]
Arno Téblick, Jan Gunst, Greet Van den Berghe. Critical Illness-induced Corticosteroid Insufficiency: What It Is Not and What It Could Be. J Clin Endocrinol Metab 2022 Jun 16;107(7): 2057-2064. DOI: 10.1210/clinem/dgac201. Google Scholar
[14]
Daniele Dalegrave, Rafael Lockshin Silva, Maicon Becker, Lísia Varella Gehrke, Gilberto Friedman . Relative adrenal insufficiency as a predictor of disease severity and mortality in severe septic shock. Rev Bras Ter Intensiva. 2012 Oct-Dec;24(4):362–368. doi: 10.1590/S0103-507X2012000400012 Google Scholar