Bài báo khoa học T67 Số CDD10 - HN Bệnh viện Nhi Đồng 2 - HN Trường Đại học Nguyễn Tất Thành

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM RỐI LOẠN LIPID MÁU Ở BỆNH NHÂN CAO TUỔI CÓ HỘI CHỨNG MẠCH VÀNH CẤP TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH

Nguyễn Thành Sang1,2,3,4, Nguyễn Hoàng Hải1,2,3,4
1 Gia Dinh People's Hospital
2 Department of General Internal Medicine – Faculty of Medicine – Nguyen Tat Thanh University
3 Bệnh viện Nhân dân Gia Định
4 Bộ môn Nội tổng quát – Khoa Y – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành
DOI: 10.52163/yhc.v67icd10.6205
0 Lượt xem
0 Lượt tải xuống
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Hội chứng mạch vành cấp (HCMVC) là một trong những biến chứng nghiêm trọng của tình trạng thiếu máu cơ tim và đặc biệt trên 50% bệnh nhân có hội chứng mạch vành cấp là người cao tuổi. Trong đó, bên cạnh các biện pháp điều trị nội khoa và can thiệp trong HCMVC nhằm giảm tỷ lệ tử vong, rối loạn lipid máu vừa là yếu tố nguy cơ bệnh sinh và vừa là mục tiêu điều trị quan trọng nhằm cải thiện tỷ lệ tử vong ngắn hạn và dài hạn. Đặc điểm hình thái rối loạn lipid máu ở bệnh nhân cao tuổi mắc HCMVC cũng được ghi nhận rất đa dạng.

Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu đặc điểm rối loạn lipid máu ở người bệnh cao tuổi có HCMVC tại bệnh viện Nhân dân Gia Định.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả được thực hiện tại bệnh viện Nhân dân Gia Định từ tháng 02/2024 đến tháng 5/2024. Tiêu chí chọn mẫu: người bệnh được chẩn đoán HCMVC theo định nghĩa toàn cầu lần 4 và có kết quả xét nghiệm lipid máu thời điểm sáng đói trong vòng 24 giờ đầu nhập viện: cholesterol máu toàn phần, LDL-c, HDL-c, triglyceride. 

Kết quả nghiên cứu: Trong 257 bệnh nhân cao tuổi (≥ 60 tuổi) được chẩn đoán HCMVC, dung mạo lipid máu với các giá trị trung bình của cholesterol toàn phần: 4,98 ± 2,67 mmol/L, LDL-c: 2,82 ± 1,22 mmol/L, triglyceride: 2,34 ± 1,45 mmol/L, HDL-c: 1,18 ± 0,61 mmol/L và non-HDL-c: 3,80 ± 2,71 mmol/L. Tỷ lệ bệnh nhân có rối loạn lipid máu tại thời điểm nhập viện là 75,88% (195 bệnh nhân); trong đó, tỷ lệ tăng cholesterol toàn phần chiếm 26,85% (69 bệnh nhân), tăng triglyceride là 52,92% (136 bệnh nhân), tăng LDL-c là 24,51% (63 bệnh nhân), tăng hỗn hợp LDL-c và triglyceride chiếm 19,46% (50 bệnh nhân), giảm HDL-c là 49,03% (126 bệnh nhân) và tăng non-HDL-c là 63,04% (162 bệnh nhân). Bệnh nhân có tăng cholesterol toàn phần và giảm HDL-c có khác biệt có ý nghĩa giữa nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên (STEMI) và HCMVC không ST chênh lên (NSTEMI/UA) với p lần lượt là 0,024 và 0,025. Ngoài ra, phân tích dưới nhóm cho thấy bệnh nhân cao tuổi (≥ 60 tuổi) với nam giới có tăng cholesterol toàn phần hay tăng hỗn hợp LDL-c và triglyceride có tăng khả năng mắc STEMI lần lượt là 1,94 lần (95% KTC: 1,32 - 2,86 với p < 0,05) ; 1,66 lần (95% KTC: 1,10 - 2,50, với p < 0,05); tiền sử hút thuốc lá kèm tăng cholesterol toàn phần và tăng hỗn hợp LDL-c và triglyceride có nguy cơ mắc STEMI cao hơn lần lượt 1,76 lần (95% KTC: 1,06 - 2,95 với p < 0,05); 1,98 lần (95% KTC: 1,21 - 3,25với p < 0,05); có tiền sử tăng huyết áp có tăng LDL-c có khả năng mắc STEMI cao hơn lần lượt là 1,56 lần (95% KTC: 1,02 - 2,40, với p < 0,05).

Kết luận: Hơn ba phần tư bệnh nhân cao tuổi (≥ 60 tuổi) HCMVC tại thời điểm nhập viện đều có rối loạn lipid máu, trong đó, các dạng rối loạn lipid máu thường gặp nhất là tăng non-HDL-c, tăng triglyceride và giảm HDL-c. Các yếu tố nguy cơ lâm sàng và đặc điểm diện mạo rối loạn lipid máu ở bệnh nhân cao tuổi có sự khác nhau đáng kể giữa STEMI và NSTEMI/UA.

Tài liệu tham khảo
[1]
Adamski P, Adamska U, Ostrowska M et al. Evaluating current and emerging antithrombotic therapy currently available for the treatment of acute coronary syndrome in geriatric populations. Expert Opin Pharmacother. 2018;19(13):1415-1425. Google Scholar
[2]
McClelland RL, Jorgensen NW, Budoff M, et al. 10-Year Coronary Heart Disease Risk Prediction Using Coronary Artery Calcium and Traditional Risk Factors: Derivation in the MESA (Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis) With Validation in the HNR (Heinz Nixdorf Recall) Study and the DHS (Dallas Heart Study). J Am Coll Cardiol. 2015;66(15):1643-1653. Google Scholar
[3]
Xia S, Zhang X, Zheng S, et al. An Update on Inflamm-Aging: Mechanisms, Prevention, and Treatment. J Immunol Res. 2016;2016:8426874. Google Scholar
[4]
Robert A Byrne, Xavier Rossello, J J Coughlan et al. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes: Developed by the task force on the management of acute coronary syndromes of the European Society of Cardiology (ESC), European Heart Journal, Volume 44, Issue 38, 7 October 2023, Pages 3720–3826. Google Scholar
[5]
Rao SV, O'Donoghue ML, Ruel M, et al. 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI Guideline for the Management of Patients With Acute Coronary Syndromes: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2025;151(13):e771-e862. Google Scholar
[6]
Allan D Sniderman, Line Dufresne, Karol M Pencina, Selin Bilgic et al. Discordance among apoB, non–high-density lipoprotein cholesterol, and triglycerides: implications for cardiovascular prevention. European Heart Journal, 2024;258. Google Scholar
[7]
Yu M, Wang M, Wang J. et al. Association of Lipoprotein(a) Levels With Myocardial Infarction in Patients With Low-Attenuation Plaque. JACC. 2024, 83 (18) 1743–1755. Google Scholar
[8]
Huỳnh, L. T. B., & Nguyễn, S. H. Tỉ lệ và đặc điểm rối loạn lipid máu ở bệnh nhân hội chứng vành cấp điều trị tại Bệnh viện Đa Khoa vùng Tây Nguyên năm 2019. Vietnam Journal of Diabetes and Endocrinology. 2021.(43), 49-54. Google Scholar
[9]
Trần Nguyễn Phương Hải, Hoàng Văn Sỹ. Nghiên cứu về giá trị tiên đoán kết cục tim mạch của non-high-density cholesterol ở bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp không ST chênh lên. Tạp chí y học Việt Nam. 2023 Google Scholar
[10]
Badimon L, Bugiardini R, Cubedo J. Pathophysiology of acute coronary syndromes in the elderly. Int J Cardiol. 2016;222:1105-1109. Google Scholar