LYCIUM BARBARUM (KỶ TỬ) VÀ TÍNH TOÀN VẸN DNA TINH TRÙNG: TỔNG QUAN TƯỜNG THUẬT VỀ CƠ CHẾ CHỐNG OXY HÓA VÀ BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG CÒN HẠN CHẾ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng cơ chế và lâm sàng về Lycium barbarum liên quan đến tính toàn vẹn DNA tinh trùng, tập trung vào stress oxy hóa và vi môi trường tinh hoàn.
Phương pháp: Tổng quan tường thuật có cấu trúc trên PubMed/MEDLINE, Web of Science, Scopus và Google Scholar đến tháng 11/2025 với các từ khóa về Lycium barbarum, Lycii Fructus, Lycium barbarum polysaccharides, stress oxy hóa, tinh trùng, tinh hoàn, tổn thương DNA tinh trùng và vô sinh nam.
Kết quả: Mười tài liệu then chốt được tổng hợp, gồm 1 bài tổng quan cơ chế, 8 nghiên cứu tiền lâm sàng và 1 thử nghiệm ngẫu nhiên có giả dược. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy polysaccharid của Lycium barbarum làm tăng hoạt tính enzym chống oxy hóa, giảm peroxy hóa lipid, bảo tồn cấu trúc ống sinh tinh, hỗ trợ tế bào Sertoli và điều hòa các đường tín hiệu liên quan apoptosis, stress lưới nội bào và tổn thương phụ thuộc sắt. Tuy nhiên, dữ liệu trực tiếp về phân mảnh DNA tinh trùng còn ít. Thử nghiệm lâm sàng duy nhất ghi nhận cải thiện stress oxy hóa, testosterone và chất lượng tinh dịch, nhưng chưa đánh giá trực tiếp DNA tinh trùng hay kết cục sinh sản.
Kết luận: Lycium barbarum có cơ sở sinh học hợp lý trong duy trì tính toàn vẹn DNA tinh trùng, nhưng bằng chứng trên người còn rất hạn chế và chưa đủ để khuyến cáo thường quy. Cần thêm các thử nghiệm ngẫu nhiên với chế phẩm chuẩn hóa và tiêu chí đánh giá trực tiếp tổn thương DNA tinh trùng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
ycium barbarum; kỷ tử; tính toàn vẹn DNA tinh trùng; stress oxy hóa; vô sinh nam.
Tài liệu tham khảo
[2] Luo Q, Li Z, Huang X, Yan J, Zhang S, Cai YZ. Lycium barbarum polysaccharides: Protective effects against heat-induced damage of rat testes and H2O2-induced DNA damage in mouse testicular cells and beneficial effect on sexual behavior and reproductive function of hemicastrated rats. Life Sci. 2006;79(7):613-621. doi:10.1016/j.lfs.2006.02.012.
[3] Zhang C, Wang A, Sun X, Xie H, Wang J, Li S, et al. Protective effects of Lycium barbarum polysaccharides on testis spermatogenic injury induced by bisphenol A in mice. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:690808. doi:10.1155/2013/690808.
[4] Shi GJ, Zheng J, Wu J, Qiao HQ, Chang Q, Niu Y, et al. Beneficial effects of Lycium barbarum polysaccharide on spermatogenesis by improving antioxidant activity and inhibiting apoptosis in streptozotocin-induced diabetic male mice. Food Funct. 2017;8(3):1215-1226. doi:10.1039/C6FO01575A.
[5] Yang FL, Wei YX, Liao BY, Wei GJ, Qin HM, Pang XX, et al. Effects of Lycium barbarum polysaccharide on endoplasmic reticulum stress and oxidative stress in obese mice. Front Pharmacol. 2020;11:742. doi:10.3389/fphar.2020.00742.
[6] Hu S, Li C, Liu D, Guo J. Effects of Lycium barbarum polysaccharides on the proliferation and differentiation of primary Sertoli cells in young rats. J Tradit Chin Med Sci. 2022;9(1):78-84. doi:10.1016/j.jtcms.2021.12.004.
[7] Hu S, Liu D, Liu S, Li C, Guo J. Lycium barbarum polysaccharide ameliorates heat-stress-induced impairment of primary Sertoli cells and the blood-testis barrier in rat via androgen receptor and Akt phosphorylation. Evid Based Complement Alternat Med. 2021;2021:5574202. doi:10.1155/2021/5574202.
[8] Zhang Z, Shang Y, Yang H, Ding L, Deng Y, Xu B, et al. Lycium barbarum polysaccharide improves iron homeostasis in spermatocytes and Sertoli cells via NRF2 to alleviate DEHP-induced male reproductive toxicity in mice. Toxics. 2025;13(8):677. doi:10.3390/toxics13080677.
[9] Ma W, Zhang X, Li Y, Zhou Y, Tian J, Wang J, et al. Lycium barbarum polysaccharides enhance testicular spermatogenesis in d-galactose-induced aging rats via calcium signaling. Andrology. 2026;14(2):496-515. doi:10.1111/andr.70119.
[10] Mehdikhanloo M, Raeef AA, Mohammadi N, Mahmoodi M, Nasirzadeh M, Mohammad-Sadeghipour M, et al. The effects of Lycium barbarum polysaccharide on oxidative stress and sperm health in varicocele patients: A randomized clinical trial. Tissue Cell. 2026;98:103160. doi:10.1016/j.tice.2025.103160.