PHÁT HIỆN NGẪU NHIÊN: BẤT THƯỜNG NGUỒN GỐC ĐỘNG MẠCH THÂN TẠNG

Nguyễn Trường Đức1, Nguyễn Thanh Hải2, Lưu Thị Bích Ngọc1, Nguyễn Hồng Hải1, Đinh Văn Thuyết3
1 1.Trung tâm chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.
2 1.rung tâm chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.
3 Trung tâm y học hạt nhân, bệnh viện Vinmec Timescity, Vinmec Healthcare system, Hà Nội, Việt Nam.

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Động mạch thân tạng (Celiac Axis – CA) thường xuất phát từ động mạch chủ bụng tại mức đốt sống thắt lưng thứ nhất. Sự xuất phát của CA từ động mạch chủ ngực là một biến thể giải phẫu hiếm gặp. Việc phát hiện biến thể này có ý nghĩa quan trọng trong lập kế hoạch phẫu thuật và can thiệp mạch.


Ca lâm sàng: Bệnh nhân nam, 62 tuổi, được chụp CT đa dãy đầu dò vùng bụng – tiểu khung do thoát vị bẹn trái. Hình ảnh tình cờ phát hiện CA xuất phát từ động mạch chủ ngực, phía trên lỗ động mạch chủ cơ hoành, cao hơn vị trí điển hình khoảng 13 mm. Không ghi nhận chèn ép hay triệu chứng lâm sàng gợi ý thiếu máu tạng.


Kết luận: Nguồn gốc cao của động mạch thân tạng là biến thể hiếm gặp, cần phân biệt với hội chứng dây chằng cung giữa. Chụp CT đa dãy với tái tạo 3D giúp mô tả chính xác giải phẫu mạch máu, hỗ trợ quan trọng trong chẩn đoán và lập kế hoạch phẫu thuật.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1.George R. Topography of the arteries of the abdomen. Anat Rec. 1934;59:375–80.
2.Cauldwell EW, Anson BJ. The visceral branches of the abdominal aorta: topographical relations. Am J Anat. 1943;73(1):27–57. DOI: 10.1002/aja.1000730103
3.Paz B, et al. The anatomy of the diaphragmatic crura in relation to the median arcuate ligament. Clin Anat. 1991;4(3):167–72. DOI: 10.1002/ca.980040304
4.Loukas M, et al. Median arcuate ligament: classification and clinical relevance. Clin Anat. 2007;20(7):663–9. DOI: 10.1002/ca.20453
5.Iezzi R, et al. Celiac trunk and hepatic artery variants: angiographic study. Surg Radiol Anat. 2008;30(6):509–15. DOI: 10.1007/s00276-008-0344-8
6.Song SY, et al. Anatomic variations of the celiac trunk: angiographic findings and clinical implications. Clin Anat. 2010;23(6):660–7. DOI: 10.1002/ca.20989
7.Rouvière H. Anatomie humaine descriptive et topographique. Paris: Masson; 1959.
8.Rouvière H. Anatomie humaine: Le tronc, les viscères. Paris: Masson; 1959.
9.Lee JH, et al. Celiac axis originating from the thoracic aorta: a case report. Korean J Radiol. 2010;11(1):115–8. DOI: 10.3348/kjr.2010.11.1.115
10.Lacout A, et al. High origin of the celiac trunk: anatomic variant. Surg Radiol Anat. 2011;33(10):949–52. DOI: 10.1007/s00276-011-0812-9
11.Matusz P, et al. High origin of the celiac trunk and superior mesenteric artery. Rom J Morphol Embryol. 2013;54(3):645–9.
12.Wolak A, et al. Normal aortic diameters in adults. J Am Coll Cardiol. 2008;52(10):849–56. DOI: 10.1016/j.jacc.2008.04.056
13.Manghat NE, et al. The median arcuate ligament syndrome: imaging features. Clin Radiol. 2008;63(7):738–43. DOI: 10.1016/j.crad.2007.10.012
14.Greer JJ. The embryology of the diaphragm. Semin Pediatr Surg. 1999;8(4):245–54.
15.Haligur A, Dulzer C. Comparative anatomy of the celiac trunk in birds. Anat Histol Embryol. 2010;39(3):208–14. DOI: 10.1111/j.1439-0264.2009.00979.x
16.Karahan OI, et al. Compression of the celiac trunk by the median arcuate ligament: imaging findings. Eur J Radiol. 2007;61(3):455–61. DOI: 10.1016/j.ejrad.2006.10.021
17.Song SY, et al. Collateral pathways in celiac artery stenosis: MDCT angiography findings. Eur Radiol. 2002;12(11):2758–64. DOI: 10.1007/s00330-002-1469-3
18.Karahan OI, et al. Blood steal phenomenon in celiac axis compression syndrome. Clin Imaging. 2007;31(4):236–9. DOI: 10.1016/j.clinimag.2007.01.006