Mục tiêu: Khảo sát thực trạng và xác định các rào cản trong báo cáo sự cố y khoa (SCYK) của nhân viên y tế (NVYT) tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (BVNĐ2) theo mô hình COM-B (Capability - Opportunity - Motivation - Behaviour).
Phương pháp: Nghiên cứu kết hợp định lượng - định tính (explanatory sequential design) tại BVNĐ2, từ tháng 01 - 04/2024. Bộ công cụ định lượng gồm 12 rào cản được thiết kế trực tiếp từ mô hình COM-B. Định lượng: khảo sát 424 NVYT bằng phiếu tự điền. Định tính: 31 cuộc phỏng vấn sâu (PVS) có chủ đích.
Kết quả: Tỉ lệ NVYT có tham gia báo cáo SCYK là 50,7%. Trong mô hình hồi quy Poisson đa biến, các đặc điểm liên quan với tỉ lệ báo cáo cao hơn gồm: giới tính nữ (PR = 1,26), thâm niên ≥ 1 năm, chăm sóc trực tiếp bệnh nhân (PR = 1,72) và tiền sử gây SCYK (PR = 2,06). Tỉ lệ có ít nhất một rào cản là 56,4%; rào cản phổ biến nhất là lo sợ bị kỷ luật (42,7%). Trong phân tích mã định tính theo COM-B, nhóm rào cản động lực chiếm tỷ trọng mã cao nhất (42,5%), tiếp đến là cơ hội (39,1%) và năng lực (18,4%).
Kết luận: Cải thiện báo cáo SCYK không chỉ là vấn đề quy trình mà là quá trình thay đổi hành vi và văn hóa tổ chức. Can thiệp theo khung COM-B nên ưu tiên tác động vào động lực, tiếp theo là cơ hội và năng lực.