HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP CAN THIỆP TRONG CẢI THIỆN KIẾN THỨC VỀ CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ PHẢN VỆ CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI THÁI BÌNH NĂM 2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của chương trình tập huấn trong cải thiện kiến thức của nhân viên y tế về chẩn đoán và xử trí phản vệ tại tỉnh Thái Bình.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp cộng đồng theo thiết kế trước - sau trên 150 nhân viên y tế (50 bác sĩ, 100 nhân viên y tế khác) tại 4 bệnh viện và 4 trạm y tế xã ở Thái Bình, từ 01/05/2025 đến 31/12/2025. Biện pháp can thiệp là tập huấn 8 giờ gồm 4 giờ lý thuyết và 4 giờ thực hành trên mô hình, thảo luận ca lâm sàng. Kiến thức được đánh giá bằng bộ câu hỏi dựa trên Thông tư 51/2017/TT-BYT và hướng dẫn chuyên ngành; gồm 22 câu về kiến thức chẩn đoán (tối đa 30 điểm) và 20 câu về kiến thức xử trí (tối đa 20 điểm). Kiến thức được coi là đạt khi trả lời đúng ≥80% số câu. Mỗi đối tượng được khảo sát 2 lần: ngay trước tập huấn và 1 tháng sau tập huấn..
Kết quả: Tuổi trung vị 34 (Q1–Q3: 28–39), nữ chiếm 74,0%, thời gian công tác trung vị 10 năm (Q1–Q3: 4-15). Điểm trung bình của kiến thức về chẩn đoan phản vệ tăng từ 24,7 (SD 2,79) lên 25,9 (SD 2,23), chênh lệch trung bình +1,12 điểm (SD 3,41), KTC 95%: 0,57 đến 1,67. Tổng điểm kiến thức xử trí tăng từ 15,5 (SD 2,02) lên 17,2 (SD 1,60), chênh lệch trung bình +1,71 điểm (SD 2,49), KTC 95%: 1,31 đến 2,11. Tỷ lệ kiến thức đạt về chẩn đoán tăng từ 69,3% lên 88,0% (+18,7 điểm phần trăm) và tỷ lệ kiến thức đạt về xử trí tăng từ 60,0% lên 92,7% (+32,7 điểm phần trăm).
Kết luận: Chương trình tập huấn 8 giờ kết hợp lý thuyết và thực hành giúp cải thiện kiến thức của nhân viên y tế về chẩn đoán và xử trí phản vệ sau 1 tháng, đồng thời làm tăng đáng kể tỷ lệ đạt chuẩn kiến thức theo ngưỡng ≥80%.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
kiến thức, nhân viên y tế, chẩn đoán phản vệ, xử trí phản vệ, Thái Bình.
Tài liệu tham khảo
2. Muraro A, Agache I, Clark A, Sheikh A, Roberts G, Akdis CA, et al. EAACI food allergy and anaphylaxis guidelines: managing patients with food allergy in the community. Allergy. 2014;69:1046–57. https://doi.org/10.1111/all.12441.
3. Simons FER, Ardusso LRF, Bilò MB, El-Gamal YM, Ledford DK, Ring J, et al. World Allergy Organization Guidelines for the Assessment and Management of Anaphylaxis. World Allergy Organization Journal. 2011;4:13–37. https://doi.org/10.1097/WOX.0b013e318211496c.
4. Bộ y tế. Thông tư 51/2017/TT-BYT hướng dẫn phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Thong-tu-51-2017-TT-BYT-huong-dan-phong-chan-doan-va-xu-tri-phan-ve-320095.aspx.
5. Shaker MS, Wallace DV, Golden DBK, Oppenheimer J, Bernstein JA, Campbell RL, et al. Anaphylaxis—a 2020 practice parameter update, systematic review, and Grading of Recommendations, Assessment, Development and Evaluation (GRADE) analysis. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2020;145:1082–123. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2020.01.017.
6. Đoàn Thị Thu Thảo, Phạm Minh Khuê, Nguyễn Thị Thu Hương, Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Thị Hằng, Lưu Vũ Dũng. Thực trạng kiến thức, thái độ về dự phòng và xử trí phản vệ của sinh viên điều dưỡng chính quy trường Đại học Y Dược Hải Phòng năm 2021. Tạp chí Y học Dự phòng. 2022;32:365–71. DOI: https://doi.org/10.51403/0868-2836/2022/573
7. Nguyễn Hải Lâm. Kiến thức của điều dưỡng về phòng và xử trí phản vệ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;540. https://doi.org/10.51298/vmj.v540i3.10476.
8. Lê Thị Ngọc Lan. Thực trạng kiến thức về dự phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ của điều dưỡng Viện Y học Phòng không - Không quân, năm 2020. Tạp chí Y học quân sự. 2021;:161–4. DOI: https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.735
9. Lê Thị Kim Chi, Nguyễn Thị Huyền Duy, Lê Thị Thu Hằng, Dương Thị Thùy Trang, Nguyễn Thị Ngọc Hân. Khảo sát kiến thức về dự phòng và xử trí phản vệ của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023;1–7. https://tapchi.ctump.edu.vn/index.php/ctump/article/view/829/691
10. Lê Bá Ngọc Thạch, Nguyễn Thế Vinh, Nguyễn Thị Thanh, Bạch Thị Lan Anh. Đánh giá kiến thức về phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ của điều dưỡng Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác năm 2020. Tạp chí Y học thảm họa và Bỏng. 2020;:95–101. https://jbdmp.vn/index.php/yhthvb/article/view/198
11. Tôn Thất Nam Anh, Nguyễn Thanh Thảo. Kiến thức về dự phòng, xử trí và chăm sóc phản vệ của điều dưỡng tại Bệnh viện Trung ương Huế. Tạp chí Y Dược Huế. 2024;14:9. https://doi.org/10.34071/jmp.2024.1.1.
12. Phạm Ngọc Quang, Hoàng Thanh Tuyền, Vũ Văn Đẩu. Đánh giá khả năng đáp ứng của điều dưỡng trong phòng và xử trí phản vệ tại bệnh viện 19-8 bộ công an năm 2021. Tạp chí Khoa học Điều dưỡng. 2021;4:122–31. https://doi.org/10.54436/jns.2021.4.389.
13. Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Đình Dũng, Nguyễn Thái Cường, Nguyễn Hải Ghi, Lê Đức Duẩn, Nguyễn Ngọc Anh, và cs. Hiệu quả của can thiệp tư vấn đối với kiến thức, thái độ và thực hành của điều dưỡng về xử trí phản vệ tại khoa Cấp cứu, bệnh viện Trung Ương Quân Đội 108 năm 2025. Y học cộng đồng. 2025;66. https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD11.2799.
14. Copaescu AM, Graham F, Nadon N, Gagnon R, Robitaille A, Badawy M, et al. Simulation-based education to improve management of refractory anaphylaxis in an allergy clinic. Allergy, Asthma, and Clinical Immunology : Official Journal of the Canadian Society of Allergy and Clinical Immunology. 2023;19:9. https://doi.org/1