ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TÌNH TRẠNG GIẢM MẬT ĐỘ XƯƠNG Ở BỆNH NHÂN THALASSEMIA PHỤ THUỘC TRUYỀN MÁU TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT TIỆP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và nhận xét các yếu tố liên quan đến giảm mật độ xương (bone mineral density-BMD) ở bệnh nhân thalassemia phụ thuộc truyền máu (transfusion-dependent thalassemia-TDT) tại khoa Huyết học lâm sàng - bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang. Các bệnh nhân được thu thập các đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm và đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA. Phân loại giảm mật độ xương khi Z-score < -2,0 và phân tích mối liên quan với các đặc điểm của bệnh nhân.
Kết quả: Tỷ lệ giảm mật độ xương là 45,1%, với Z-score trung vị -2,2 (-4.5 – 1.1). Hemoglobin trung bình là 76,3 ± 9,7 g/L, chủ yếu ở mức vừa và nặng (92,2%). Ferritin trung vị là 2322,9 (438.5–7545.0) ng/mL, 82,3% bệnh nhân có ferritin > 1000 ng/mL. Các yếu tố có liên quan với giảm mật độ xương (p < 0,05) gồm: mức độ bệnh, không tuân thủ điều trị thải sắt (92,9% so với 69,6%; hemoglobin thấp (72,3 ± 9,9 so với 80,9 ± 7,6 g/L), sắt huyết thanh cao (34,5 so với 26,3 µmol/L) và ferritin cao (2775,0 so với 1394,0 ng/mL).
Kết luận: Giảm mật độ xương là biến chứng thường gặp ở TDT, có liên quan đến mức độ bệnh, thiếu máu mạn tính, quá tải sắt và không tuân thủ điều trị thải sắt.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Thalassemia phụ thuộc truyền máu, mật độ xương, ferritin, hemoglobin.
Tài liệu tham khảo
2. Cappellini MD, Farmakis D, Porter J, Taher A, Aydinok Y, et al. (2021). Guidelines for the management of transfusion dependent thalassaemia (TDT). 4th ed.3.
3. Taher AT, Musallam KM, Cappellini MD (2021). Thalassemia. The Lancet, 397(10291), 373–383.
4. De Sanctis V, Soliman AT, Elsedfy H, et al. (2016). Osteoporosis in thalassemia major: an update. Clinical Cases in Mineral and Bone Metabolism, 13(3), 187–192.
5. Voskaridou E, Terpos E (2004). New insights into the pathophysiology and management of osteoporosis in patients with thalassemia. British Journal of Haematology, 127(2), 127–139.
6. Bộ Y tế (2022). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Thalassemia. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.
7. International Society for Clinical Densitometry (2019). Official Positions of the International Society for Clinical Densitometry.