MỐI LIÊN QUAN GIỮA CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG RĂNG KHÔN HÀM DƯỚI VỚI TÌNH TRẠNG SÂU MẶT XA RĂNG CỐI LỚN THỨ HAI TƯƠNG ỨNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát mối liên quan giữa các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của răng khôn hàm dưới với tình trạng sâu mặt xa răng cối lớn thứ hai tương ứng.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành trên 475 người bệnh từ đủ 18 tuổi trở lên đến khám và điều trị nhổ răng khôn hàm dưới tại Khoa Phẫu thuật trong miệng, Bệnh viện Răng Hàm Mặt thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 7-12 năm 2025. Các thông tin chung được thu thập thông qua hỏi bệnh, tình trạng sâu mặt xa răng cối lớn thứ hai hàm dưới và các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của răng khôn tương ứng được ghi nhận thông qua khám lâm sàng kết hợp đọc phim toàn cảnh kỹ thuật số. Phân tích hồi quy logistic được sử dụng với mức ý nghĩa thống kê là p < 0,05.
Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận tỉ lệ sâu mặt xa răng cối lớn thứ hai hàm dưới chiếm 49,5% trên tổng số đối tượng tham gia và 33,6% tính theo đơn vị răng khảo sát. Phân tích hồi quy logistic cho thấy nhóm bệnh nhân từ 25 tuổi trở lên và nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đáng kể, với tỉ lệ lần lượt là 2,82 lần và 2,17 lần so với các nhóm tham chiếu (p < 0,001). Về đặc điểm của răng khôn, trạng thái mọc bán phần làm tăng nguy cơ sâu răng kế cận gấp 3,88 lần so với nhóm chưa mọc trên lâm sàng. Cùng với đó, hướng mọc nghiêng gần được xác định là yếu tố nguy cơ mạnh nhất với OR hiệu chỉnh đạt 4,37 (p < 0,001), theo sau là hướng mọc ngang với OR hiệu chỉnh là 2,74 (p = 0,002) khi so sánh với hướng mọc thẳng.
Kết luận: Tỉ lệ sâu mặt xa răng cối lớn thứ hai hàm dưới khá cao và liên quan chặt chẽ đến hướng mọc, trạng thái mọc của răng khôn cùng các yếu tố nhân khẩu học như tuổi và giới tính.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Sâu mặt xa, răng cối lớn thứ hai, răng khôn, hàm dưới, phim toàn cảnh.
Tài liệu tham khảo
[2] Revuelta-Cortés P, Cortés-Bretón Brinkmann J, Argandoña-Flores M et al. Prevalence of distal caries in second molar associated with impacted mandibular third molar and the position and level of impaction: a systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig, 2025, 29 (1): 83. doi: 10.1007/s00784-024-06131-1.
[3] Toedtling V, Marcov E.C et al. Radiographic detection rate of distal surface caries in the mandibular second molar in populations with different third molar management strategies: a multicenter study. J Clin Med, 2024, 13 (6): 1656. doi: 10.3390/jcm13061656.
[4] Jin X, Zhang X.Z, Jin C.R et al. Analysis of factors related to distal proximal caries on the distal surface of the mandibular second molar induced by an impacted mandibular third molar. Int J Gen Med, 2021, 14: 3659-3667. doi: 10.2147/IJGM.S320144.
[5] Nguyễn Minh Nhựt và cộng sự. Các yếu tố ảnh hưởng tình trạng sâu mặt xa răng cối lớn thứ hai kế răng khôn hàm dưới lệch gần. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2022, 26 (2): 81-87.
[6] Nguyễn Hải Niên, Phạm Hữu Thiên. Đặc điểm hình thái răng số 8 mọc lệch và biến chứng tới răng số 7 hàm dưới trên phim panorama. Tạp chí Y học Việt Nam, 2021, 500 (1): 136-140. doi: 10.51298/vmj.v500i1.308.
[7] Nguyễn Thị Tường Vân, Nguyễn Lâm, Nguyễn Điền Trúc Ly và cộng sự. Nghiên cứu tư thế của răng khôn hàm dưới lệch ngầm trên phim toàn cảnh và một số bệnh lý liên quan. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 2024, (72): 157-164. doi: 10.58490/ctump.2024i72.2336.
[8] Alqahtani A, Najmuddin M, Abdul Khader Saheb S et al. Pattern of mandibular third molar impaction and distal pathologies of the second molar in the presence and absence of the mandibular third molar among Jazan population, Saudi Arabia: A Radiographic Evaluation. Eur J Gen Dent, 2026, 15: 68-73. doi: 10.1055/s-0045-1802342.
[9] Yang Y, Tian Y, Sun L.J et al. The impact of anatomic features of asymptomatic third molars on the pathologies of adjacent second molars: a cross-sectional analysis. Int Dent J, 2023, 73 (3): 417-422. doi: 10.1016/j.identj.2022.09.001.
[10] Modi J.D, Gala S.A, Dave H.A et al. The assessment of the prevalence of impacted third molars, its relation to space available for eruption, and its effect on the adjacent second molar in adults from 18 to 65 years of age using orthopantomograms: a retrospective cross-sectional study. Cureus, 2025, 17 (2): e78608. doi: 10.7759/cureus.78608.