DỰ ĐOÁN THỜI GIAN GIA NHIỆT CỦA KHAY CHỈNH NHA TRONG SUỐT TPU ĐƠN LỚP: NGHIÊN CỨU IN VITRO
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá sự biến thiên thời gian gia nhiệt của tấm nhựa nhiệt dẻo thermoplastic polyurethane (TPU) đơn lớp và xây dựng mô hình dự đoán xu hướng thay đổi trong các chu kỳ ép liên tiếp.
Phương pháp: Nghiên cứu in vitro được thực hiện trên 140 tấm TPU đơn lớp Maxflex dày 0,76 mm, ép bằng máy Drufomat Scan (Dreve, Đức). 7 đợt thí nghiệm độc lập được tiến hành, mỗi đợt gồm 20 lần ép liên tiếp bắt đầu từ trạng thái khởi động nguội. Thời gian gia nhiệt được ghi nhận tại thời điểm tấm nhựa đạt độ võng chuẩn 16 mm, đo bằng hệ thống laser. Dữ liệu được phân tích bằng mô hình hỗn hợp phi tuyến, kiểm định t và phép so sánh Bonferroni.
Kết quả: Thời gian gia nhiệt giảm từ 113,86 ± 1,57 giây ở lần ép đầu tiên xuống khoảng 69-70 giây từ lần ép thứ 12 trở đi. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các lần ép từ 1 đến 11 (p < 0,05), sau đó hệ thống đạt trạng thái ổn định nhiệt. Thời gian gia nhiệt thực tế cao hơn có ý nghĩa so với mức 30 giây theo khuyến cáo của nhà sản xuất (p < 0,001). Mô hình hỗn hợp phi tuyến cho thấy thời gian gia nhiệt giảm theo hàm mũ và tiệm cận tại khoảng 66,35 giây (R² = 0,97).
Kết luận: Thời gian gia nhiệt của TPU đơn lớp phụ thuộc vào số chu kỳ ép và có xu hướng ổn định từ khoảng lần ép thứ 12. Giá trị thực tế cao hơn đáng kể so với khuyến cáo của nhà sản xuất, cho thấy cần hiệu chuẩn và chuẩn hóa thông số gia nhiệt theo điều kiện vận hành thực tế nhằm bảo đảm độ chính xác của khay chỉnh nha trong suốt.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Khay chỉnh nha trong suốt, ép nhiệt, thời gian gia nhiệt, TPU đơn lớp, mô hình hỗn hợp phi tuyến.
Tài liệu tham khảo
[2] Lombardo L, Arreghini A, Ramina F, Huanca Ghislanzoni L.T, Siciliani G. Optimal parameters for clear aligner therapy: a systematic review. Prog Orthod, 2017, 18: 20. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e15317
[3] Sheridan J.J, LeDoux W, McMinn R. Essix retainers: fabrication and supervision for permanent retention. J Clin Orthod, 1993, 27 (1): 37‑45.
[4] Ryokawa H, Miyazaki Y, Fujishima A, Miyazaki T, Maki K. The mechanical properties of dental thermoplastic materials used for clear aligners. Dent Mater J, 2006, 25 (2): 372‑377. doi: 10.1016/j.odw.2006.03.003
[5] Ryu J.H, Kwon J.S, Jiang H.B, Cha J.Y, Kim K.M. Effects of thermoforming on the mechanical and morphological properties of PET‑G aligner materials. Materials, 2021, 14: 7492. doi: 10.3390/polym16020203
[6] Iijima M, Muguruma T, Brantley W.A, Yuasa T, Mizoguchi I. Effect of temperature changes on the mechanical properties of thermoplastic orthodontic materials. Angle Orthod, 2015, 85 (4): 654‑660.
[7] Zhang N, Bai Y, Ding X, Zhang Y. Preparation and characterization of thermoplastic materials for clear aligners. Sci Rep, 2021, 11: 11119. doi: 10.4012/dmj.2011-120
[8] Papadimitriou A, Mousoulea S, Gkantidis N, Kloukos D. Clinical effectiveness of orthodontic aligners: a systematic review. Prog Orthod, 2018, 19: 37. doi: 10.1186/s40510-018-0235-z
[9] Phạm Ngọc Anh Thư, Trần Thị Bích Vân. Đánh giá thời gian gia nhiệt trong quá trình ép nhiệt vật liệu chỉnh nha trong suốt. Luận văn thạc sĩ chỉnh nha, Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, 2025.