THAY ĐỔI NHẬN THỨC SỬ DỤNG RƯỢU BIA CỦA NGƯỜI CAO TUỔI BẰNG MÔ HÌNH NIỀM TIN SỨC KHỎE TẠI THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH, NĂM 2025

Mai Anh Đào1, Vũ Mạnh Độ1
1 Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả thực trạng thay đổi nhận thức sử dụng rượu bia của người cao tuổi bằng mô hình niềm tin sức khỏe tại thành phố Nam Định, năm 2025.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 410 đối tượng người cao tuổi về thay đổi nhận thức sử dụng rượu bia và can thiệp so sánh trước-sau.


Kết quả: Nhóm tuổi 60-80 chiếm đa số (85,1%), nam giới nhiều hơn nữ (63,7%), học vấn trung học phổ thông hoặc trung học nghề trở xuống (90,5%). Người cao tuổi nhận thức rõ rào cản sức khỏe khi sử dụng rượu bia, tính nhạy cảm 94,9%; động lực thay đổi thói quen 98%. Sau can thiệp, người cao tuổi nhận thức rõ nguy cơ có rào cản mức độ sức khỏe, tính nhạy cảm, động lực thay đổi thói quen sử dụng rượu bia chiếm tỷ lệ 94,4%; nhận thức sử dụng rượu bia được cải thiện rõ sau can thiệp HBM qua điểm số rào cản; mức độ nghiêm trọng giảm từ 13,05 điểm xuống 12,08 điểm (p < 0,001), nhận thức về lợi ích sức khỏe giảm từ 10,19 điểm xuống 8,24 điểm (p < 0,001) và động lực thay đổi hành vi giảm từ 10,29 điểm xuống 8,23 điểm (p < 0,001).


Kết luận: Mô hình niềm tin sức khỏe thúc đẩy tăng động lực, củng cố niềm tin lợi ích sức khỏe và hỗ trợ thay đổi thói quen, thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và hành vi.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Y tế. Hỏi đáp về phòng chống tác hại của rượu bia. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 2016.
[2] Bộ Y tế. Quyết định số 4946/QĐ-BYT về Hướng dẫn sàng lọc và can thiệp giảm tác hại cho người có nguy cơ sức khỏe do sử dụng rượu, bia. Hà Nội; 2020.
[3] Tổ chức Y tế Thế giới/Việt nam. Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam (STEPS) năm 2021, Hà Nội, 2021.
[4] Vũ Mạnh Độ, Phạm Thị Thu Hiền. Sử dụng rượu bia và nguy cơ sức khỏe ở người cao tuổi tại một số phường, xã thành phố Nam Định năm 2023. Tạp chí Y học Việt Nam, 2024, 538 (1): 355-359. doi: 10.51298/vmj.v538i1.9392
[5] Mona A.E, Al-Kalaldeh M, Mahmoud A, Shahin M. The application of alcohol brief intervention using the Health Belief Model in hospitalised alcohol use disorders patients. International Journal of Caring Sciences, 2014,7 (3).
[6] De Leon A.N, Peterson R et al. The Health Belief Model in the context of alcohol protective behavioral strategies. Interpers Biol Process, 2023, 86 (1). doi: 10.1080/00332747.2022.2114270
[7] Nguyễn Thị Hương Giang, Bùi Hồng Ngọc. Thực trạng bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi và các yếu tố hành vi nguy cơ tại một số xã tỉnh hà nam năm 2018. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2021, 144 (8): 253-263.
[8] Nguyễn Thị Đào, Alison Merrill, Trần Thiện Trung. Các yếu tố liên quan đến việc tiếp tục uống rượu ở người mắc bệnh gan mạn. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2018, 22 (5): 152-157.
[9] Orbell S, Zahid H, Henderson CJ. Changing behavior using HBM and PMT. In: The Handbook of Behavior Change. Cambridge University Press, 2020. doi: 10.1017/9781108677318.004