TỔNG QUAN VỀ NGHE KÉM BẨM SINH

Nguyễn Đức Hậu1, Phạm Văn Đếm2, Nguyễn Tuyết Xương2
1 Bệnh viện Sản – Nhi tỉnh Phú Thọ
2 Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc Gia Hà Nội

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Nghe kém bẩm sinh là một trong những rối loạn cảm giác thường gặp nhất ở trẻ em và có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển lời nói, ngôn ngữ, nhận thức và hòa nhập xã hội nếu không được phát hiện và điều trị sớm.


Mục tiêu: Tổng quan này nhằm tóm tắt các bằng chứng hiện nay về tỷ lệ hiện mắc, nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng, độ tuổi phát hiện và thời điểm can thiệp ở trẻ em nghe kém bẩm sinh.


Phương pháp: Thực hiện tổng quan tường thuật các tài liệu trong nước và quốc tế thông qua các cơ sở dữ liệu khoa học lớn và các báo cáo chính thức giai đoạn 1998–2025. Các nghiên cứu liên quan đến dịch tễ học, căn nguyên, đặc điểm lâm sàng, phát hiện sớm và kết quả can thiệp của nghe kém bẩm sinh được phân tích và tổng hợp.


Kết quả: Tỷ lệ nghe kém bẩm sinh ước tính khoảng 1–3 trên 1.000 trẻ sinh sống trên toàn thế giới. Yếu tố di truyền chiếm hơn một nửa số trường hợp, trong khi các nguyên nhân trước sinh và chu sinh như nhiễm trùng bẩm sinh, sinh non, vàng da sơ sinh nặng và phơi nhiễm thuốc độc tai vẫn là những yếu tố đóng góp quan trọng. Điếc tiếp nhận thần kinh là loại thường gặp nhất, thường không có biểu hiện rõ ràng ngay sau sinh, dẫn đến chẩn đoán muộn nếu không có chương trình sàng lọc thính lực sơ sinh. Phát hiện và can thiệp sớm, đặc biệt trong 6 tháng đầu đời, có liên quan chặt chẽ với kết quả thính giác và phát triển ngôn ngữ tốt hơn.


Kết luận: Nghe kém bẩm sinh là một vấn đề y tế công cộng quan trọng. Sàng lọc thính lực sơ sinh toàn dân, chẩn đoán sớm và can thiệp kịp thời đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa sự phát triển và cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ bị ảnh hưởng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Wroblewska-Seniuk KE, Dabrowski P, Szyfter W, Mazela J. Universal newborn hearing screening: methods and results, obstacles, and benefits. Pediatr Res. 2017 Mar;81(3):415–22. DOI: 10.1038/pr.2016.250
2. Yoshimura H, Okubo T, Shinagawa J, Nishio SY, Takumi Y, Usami SI. Epidemiology, aetiology and diagnosis of congenital hearing loss via hearing screening of 153 913 newborns. Int J Epidemiol. 2024 Apr 11;53(3):dyae052. DOI: 10.1093/ije/dyae052
3. Korver AMH, Smith RJH, Van Camp G, Schleiss MR, Bitner-Glindzicz MAK, Lustig LR, et al. Congenital hearing loss. Nat Rev Dis Primer. 2017 Jan 12;3:16094. DOI: 10.1038/nrdp.2016.94
4. Sökmen Y, Kaya Odabaş R, Taşpinar A. Prevalence and Risk Factors of Congenital Hearing Loss in Turkey: A Systematic Review. Neonatal Netw NN. 2025 June 1;44(3):197–209. DOI: 10.1891/NN-2024-0054
5. Year 2019 Position Statement: Principles and Guidelines for Early Hearing Detection and Intervention Programs. J Early Hear Detect Interv. 2019;4(2):1–44.
6. Deafness and hearing loss [Internet]. [cited 2026 Jan 22]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss
7. Oliveira T da S, Dutra MRP, Nunes-Araujo AD da S, Silva ARX da, Oliveira GBLL de, Silva GJPC, et al. The prevalence of risk for hearing impairment in newborns with congenital syphilis in a newborn hearing screening program (NHS). Front Public Health. 2023 Sep 21:11:1214762. DOI: 10.3389/fpubh.2023.1214762
8. Xiao J, Liu X, Cheng W, Liu J, Jiang J, Li H, et al. Downward trends in the global burden of congenital complete hearing loss in children younger than five years from 1990 to 2030. J Glob Health. 2023 Oct 13;13:04120. DOI: 10.7189/jogh.13.04120
9. Yang T, Guo L, Wang L, Yu X. Diagnosis, Intervention, and Prevention of Genetic Hearing Loss. Adv Exp Med Biol. 2019;1130:73–92. DOI: 10.1007/978-981-13-6123-4_5
10. Nazario AS, Abdul-Hadi S, March AR, Nazario AS, Abdul-Hadi S, March AR. Congenital Hearing Loss – Overview, Diagnosis, and Management Strategies. In: Updates on Hearing Loss and its Rehabilitation [Internet]. IntechOpen; 2023 [cited 2026 Jan 23]. DOI: 10.5772/intechopen.1002011
11. MSD Manual Professional Edition [Internet]. [cited 2026 Jan 22]. Hearing Impairment in Children - Pediatrics. Available from: https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/miscellaneous-ear-nose-and-throat-disorders-in-children/hearing-impairment-in-children
12. Tuyet Xuong N, Tran VD. Risk factors of hearing loss among preschool children in Hanoi, Vietnam. Int J Community Med Public Health. 2019 June 28;6(7):2778. DOI: https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20192597
13. Đỗ Hoàng Phong, Lương Hữu Đăng, Phạm Đoàn Tấn Tài và cộng sự. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trẻ nghe kém tiếp nhận thần kinh tại bệnh viện nhi đồng 1 từ 01/2022 đến 06/2023. 2023. Tạp chí Y học Việt Nam, 530(1): 372-377. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v530i1.6645
14. Genovese E, Segato E, Liberale C, Zampieri E, Monzani D, Apa E, et al. Congenital deafness and vestibular disorders: a systematic literature review. Front Neurol [Internet]. 2024 Sept 17. Front. Neurol. 15:1463234. DOI: 10.3389/fneur.2024.1463234
15. Şirolu S, Hamid R, Karagöz SH, Kargın OA, Salt V, Yener S, et al. Radiological Perspectives in Congenital Sensorineural Hearing Loss: Insights from Cochlear Implant Candidates. J Clin Med. 2024 Dec 16;13(24):7664. DOI: 10.3390/jcm13247664
16. Sommerfeldt J, Kolb CM. Hearing Loss Assessment in Children. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 [cited 2026 Jan 23]. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK580492/
17. Phanguphangu M, Kgare K, Ross AJ. Age of detection of congenital hearing loss in South Africa: A systematic review. J Public Health Afr. 2025 Jan 27. 16(1), a777. DOI: 10.4102/jphia.v16i1.777
18. Bush ML, Bianchi K, Lester C, Shinn JB, Gal T, Fardo DW, et al. Delays in Diagnosis of Congenital Hearing Loss in Rural Children. J Pediatr. 2014 Feb;164(2):393–7. DOI: 10.1016/j.jpeds.2013.09.047
19. Hofmann SP, Stoeckli SJ, Rosenfeld J. Age at diagnosis of paediatric unilateral and bilateral permanent hearing loss in Eastern Switzerland: a retrospective cohort study. Swiss Med Wkly. 2025 Mar 3;155:4014. DOI: 10.57187/s.4014
20. Culbertson SR, Dillon MT, Richter ME, Brown KD, Anderson MR, Hancock SL, et al. Younger Age at Cochlear Implant Activation Results in Improved Auditory Skill Development for Children With Congenital Deafness. J Speech Lang Hear Res JSLHR. 2022 Sept 12;65(9):3539–47. DOI: 10.1044/2022_JSLHR-22-00039
21. Hoàng Thị Phương, Võ Thị Bích Thủy, Bùi Thùy Linh và cộng sự. Khảo sát đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và khả năng phục hồi thính lực ở trẻ điếc bẩm sinh sau phẫu thuật cấy điện cực ốc tai. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 533(1). 349-353. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v533i1.7788
22. Neumann K, Euler HA, Chadha S, White KR. A Survey on the Global Status of Newborn and Infant Hearing Screening. The Journal of Early Hearing Detection and Intervention. 2020; 5(2): 63-84.
23. Geers AE. Speech, language, and reading skills after early cochlear implantation. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2004 May;130(5):634–8. DOI: 10.1001/archotol.130.5.634
24. Dahlby-Skoog M, Kalandadze T, Karltorp E, Lyxell B, Löfkvist U. Hearing Early Opens More Doors: Long-Term Effects of Age at Implantation on Metaphor Comprehension in Adolescents and Young Adults With Cochlear Implants. J Speech Lang Hear Res. 2025 Mar 5;68(3):1105–25. DOI: 10.1044/2024_JSLHR-24-00480