Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ4-HN Ký sinh trùng-HN Hóa sinh 2026 14/04/2026

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ SỐT RÉT KHU VỰC NAM BỘ - LÂM ĐỒNG GIAI ĐOẠN NĂM 2021 - 2025

Minh Đoàn Bình1,2, Chiến Lê Thị1,2, Minh Giang Hán1,2, Như Phan Võ Quỳnh1,2, Vy Phạm Nguyễn Thúy1,2, Khởi Nguyễn Văn1,2, Vũ Trần Quang1,2, Hải Nguyễn Sỹ1,2, Hoàn Nguyễn Văn1,2, Chiến Lê Thị1,2, Lài Nguyễn Thị1,2, Hà Nguyễn Thị1,2, Ngọc Nguyễn Thị Bích1,2, Loan Thái Phan Thúy1,2, Bằng Lê Văn1,2, Thắng Mai Đình1,2, Kiệt Lê Tấn1,2, Nhung Phạm Thị1,2, Tây Lê Hồng1,2, Hường Cao Thị1,2, Linh Đỗ Thị Phượng1,2, Thắng Nguyễn Đức1,2, Phương Ngô Thị Hồng1,2, Oanh Hoàng1,2, Hiền Huỳnh Kha Thảo1,2, Trúc Ngô Hằng Thủy1,2, Yến Nguyễn Thị Ngọc3,4, Phong Trần Đỗ Thanh5,6, Dương Hà Thị Thùy5,6, Tuyền Nguyễn Thị Thanh5,6, Vy Lê Trần Thúy7,8, Dung Nguyễn Văn9,10
1 Institute of Malaria, Parasitology and Entomology, Ho Chi Minh City
2 Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TP. HCM
3 Faculty of Pharmacy, Nguyen Tat Thanh University
4 Khoa Dược, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành
5 Vo Truong Toan University
6 Đại học Võ Trường Toản
7 Tra Vinh University Hospital
8 Bệnh viện Trường Đại học Trà Vinh
9 District 10 Health Center, Ho Chi Minh City
10 Trung Tâm Y tế Quận 10, TP. HCM
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD4.4796
70 Lượt xem
27 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: đánh giá lại đặc điểm dịch tễ học sốt rét hiện nay và phân tích những khó khăn trong công tác loại trừ sốt rét và phòng sốt rét quay lại ở khu vực.

Phương pháp tìm kiếm và tổng quan tài liệu: Hồi cứu mô tả số liệu về tình hình sốt rét. Phân tích số liệu bệnh nhân sốt rét, sốt rét ác tính, tử vong sốt rét, đánh giá dịch tễ học, ký sinh trùng sốt rét, côn trùng sốt rét.

Kết quả: Tình hình sốt rét giảm, không có dịch sốt rét xãy ra, phân bố trường hợp bệnh đều theo các tháng trong năm, Có hơn 20 loài Anopheles (3 véc tơ chính truyền bệnh sốt rét), còn nhiều khó khan, thách thức trong công tác phòng chống và loại trừ sốt rét như hệ thống phòng chống sốt rét, sốt rét kháng thuốc, mỗi kháng hóa chất, nguy cơ sốt rét từ khỉ sang người

Kết luận: tình hình sốt rét ở khu vực có xu hướng giảm và giảm đều tất cả các chỉ số. Các trường hợp sốt rét nội địa chủ yếu tập trung ở tỉnh Bình Phước cũ. Năm 2025 có 19/20 tỉnh/thành đã đạt tiêu chí loại trừ sốt rét. Những khó khăn và thách thức cho công tác phòng chống và loại trừ sốt rét, phòng chống sốt rét quay lại hiện nay và thời gian tới như nguồn lực, tình hình sốt rét kháng thuốc, muỗi sốt rét kháng hóa chất, nguy cơ sốt rét từ khỉ (do ký sinh trùng P. knowlesi) sang người cao, sốt rét ngoại lại từ châu Phi và một sốt khu vực sốt rét lưu hành trong và ngoài nước luôn hiện hữu.

Tài liệu tham khảo
[1]
Thủ tướng chính phủ (2011), Phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống và loại trừ bệnh sốt rét ở Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và định hướng đến năm 2030. Google Scholar
[2]
QĐ 1920/QĐ-TTg, 27/10/2011, Hà Nội. Bộ Y tế (2017), Lộ trình loại trừ sốt rét của Việt Nam đến 2025 và định hướng 2030. Google Scholar
[3]
QĐ 08/QĐ BYT, 04/01/2017, Hà Nội. Bộ Y tế (2019), Kết quả phân vùng dịch tễ sốt rét tại Việt Nam năm 2019. QĐ 1609/QĐ-BYT, 08/4/2020, Hà Nội. Google Scholar
[5]
Viện sốt rét - KST - CT TP. HCM (2021), “Báo cáo tổng kết công tác phòng chống & loại trừ sốt rét năm 2020 khu vực Nam bộ - Lâm Đồng”. Viện sốt rét - KST - CT TP. HCM (2022), “Báo cáo tổng kết công tác phòng chống & loại trừ sốt rét năm 2021 khu vực Nam bộ - Lâm Đồng”. Viện sốt rét - KST - CT TP. HCM (2023), “Báo cáo tổng kết công tác phòng chống & loại trừ sốt rét năm 2022 khu vực Nam bộ - Lâm Đồng”. Viện sốt rét - KST - CT TP. HCM (2024), “Báo cáo tổng kết công tác phòng chống & loại trừ sốt rét năm 2023 khu vực Nam bộ - Lâm Đồng”. Viện sốt rét - KST - CT TP. HCM (2025), “Báo cáo tổng kết công tác phòng chống & loại trừ sốt rét năm 2024 khu vực Nam bộ - Lâm Đồng”. Google Scholar
[6]
Quyết định số 1609/QĐ-BYT ngày 08/4/2020 của Bộ Y tế về việc Phê duyệt Kết quả phân vùng dịch tễ sốt rét tại Việt Nam năm 2019 Google Scholar
[7]
WHO (2018), National Malaria Programme Review – Viet Nam Google Scholar
[8]
Hồ Văn Hoàng, Huỳnh Hồng Quang, Nguyễn Duy Sơn, Trịnh Hữu Toàn (2025). Phòng chống và loại trừ sốt rét, thành quả và thách thức trong phòng ngừa sốt rét quay trở lại khu vực miền Trung – Tây Nguyên Google Scholar
[9]
Myo Thura Zaw*, Zaw Lin (2019). Human Plasmodium knowlesi infections in South-East Asian countries. Journal of Microbiology, Immunology and Infection (2019) 52, 679e684 Google Scholar