Bài báo khoa học Tập 67 Số CĐ3-NCKH 02/04/2026

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ HÌNH ẢNH DERMOSCOPY CỦA TỔN THƯƠNG DÀY SỪNG ÁNH SÁNG TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƯƠNG

Nguyễn Thị Hải Linh1,2, Nguyễn Hữu Quang3,4, Đinh Hữu Nghị3,4,5,6, Ngô Thị Vân Anh3,4
1 Bach Mai Hospital
2 Bệnh viện Bạch Mai
3 National Dermatology Hospital
4 Bệnh viện Da Liễu Trung Ương
5 Hanoi Medical University
6 Trường Đại học Y Hà Nội
DOI: 10.52163/yhc.v67iCD3.4710
20 Lượt xem
5 Lượt tải xuống
Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và hình ảnh dermoscopy của dày sừng ánh sáng (actinic keratosis – AK) ở bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Da liễu Trung ương.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 57 bệnh nhân với 105 tổn thương được chẩn đoán lâm sàng là AK tại Bệnh viện Da liễu Trung ương từ 8/2024–8/2025. Thu thập các thông tin về tuổi, giới, vị trí và hình thái tổn thương, triệu chứng cơ năng và các đặc điểm dermoscopy.

Kết quả: Tuổi trung bình là 71,9 ± 13,9; tỷ lệ nam/nữ xấp xỉ 1/2. Tổng số 105 tổn thương được ghi nhận, chủ yếu vùng đầu – mặt (khoảng 92,4%), nhiều nhất ở vùng má, sau đó là mũi. Phần lớn tổn thương phân bố riêng rẽ (98,1%), diện tích trung bình khoảng 1,2 ± 0,5 cm². Tổn thương độ dày trung bình chiếm 74,3%. Triệu chứng ngứa (52,4%), 47,6% hoàn toàn không có triệu chứng cơ năng. Lâm sàng thể AK thể thông thường chiếm ưu thế (91,4%), và thể sắc tố 7,6%, thể sừng da 1,0%. Trên dermoscopy, các tổn thương AK thể thông thường biểu hiện mô hình “dâu tây” điển hình 78,1%. 8 tổn thương AK thể sắc tố đặc điểm có bề mặt thô ráp, vảy; mạng lưới giả màu nâu với các đường đa giác, mô hình vòng–hạt. Các dấu hiệu khác gồm vảy dày, vùng trắng không cấu trúc, dấu hoa thị, mạch chấm, mạch cầu thận, mạch kẹp tóc và mạch đa hình thái với tần suất thấp.

Kết luận: Dày sừng ánh sáng gặp chủ yếu ở người cao tuổi, phơi nhiễm ánh sáng mặt trời kéo dài, tổn thương thường khu trú vùng đầu–mặt. Trên dermoscopy, mô hình “dâu tây” ở AK thể thông thường và mạng lưới sắc tố ở AK thể sắc tố là các dấu hiệu đặc trưng.

Tài liệu tham khảo
[1]
Eisen DB, Asgari MM, Bennett DD, et al. Guidelines of care for the management of actinic keratosis: Executive summary. J Am Acad Dermatol. 2021;85(4):945-955. doi:10.1016/j.jaad.2021.05.056 Google Scholar
[2]
Kandolf L, Peris K, Malvehy J, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for diagnosis, treatment and prevention of actinic keratoses, epithelial UV-induced dysplasia and field cancerization on behalf of European Association of Dermato-Oncology, European Dermatology Forum, European Academy of Dermatology and Venereology and Union of Medical Specialists (Union Européenne des Médecins Spécialistes). J Eur Acad Dermatol Venereol. 2024;38(6):1024-1047. doi:10.1111/jdv.19897 Google Scholar
[3]
Jemec GBE, Soyer HP, Prow TW. Actinic Keratosis. Karger Medical and Scientific Publishers; 2014. Google Scholar
[4]
Zalaudek I, Giacomel J, Argenziano G, et al. Dermoscopy of facial nonpigmented actinic keratosis. Br J Dermatol. 2006;155(5):951-956. doi:10.1111/j.1365-2133.2006.07426.x Google Scholar
[5]
Casari A, Chester J, Pellacani G. Actinic Keratosis and Non-Invasive Diagnostic Techniques: An Update. Biomedicines. 2018;6(1):8. doi:10.3390/biomedicines6010008 Google Scholar
[6]
Li X, Sun J, Zhang H, Zhang C, Li W. Dermoscopy and Pathological Correlation in Different Grades of Actinic Keratosis and Squamous Cell Carcinoma. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2025;18:1359-1373. doi:10.2147/CCID.S521416 Google Scholar
[7]
Park HS, Baek DJ, Kim YC, Choi JW. High Risk of Non-Melanoma Skin Cancer in Actinic Keratosis Patients with Skin of Color: A Nationwide Register-Based Cohort Study. Dermatology. 2024;240(5-6):859-863. doi:10.1159/000539878 Google Scholar
[8]
Zalaudek I, Giacomel J, Schmid K, et al. Dermatoscopy of facial actinic keratosis, intraepidermal carcinoma, and invasive squamous cell carcinoma: A progression model. J Am Acad Dermatol. 2012;66(4):589-597. doi:10.1016/j.jaad.2011.02.011 Google Scholar
[9]
Huerta-Brogeras M, Olmos O, Borbujo J, et al. Validation of Dermoscopy as a Real-time Noninvasive Diagnostic Imaging Technique for Actinic Keratosis. Arch Dermatol. 2012;148(10):1159-1164. doi:10.1001/archdermatol.2012.1060 Google Scholar
[10]
Ciudad C, Avilés JA, Suárez R, Lázaro P. Diagnostic Utility of Dermoscopy in Pigmented Actinic Keratosis. Actas Dermo-Sifiliográficas. 2011;102(8):623-626. doi:10.1016/j.adengl.2010.11.001 Google Scholar
[11]
Sgouros D, Theofili M, Zafeiropoulou T, et al. Dermoscopy of Actinic Keratosis: Is There a True Differentiation between Non-Pigmented and Pigmented Lesions? J Clin Med. 2023;12(3). doi:10.3390/jcm12031063 Google Scholar