SỐT RÉT BIÊN GIỚI: GIA TĂNG VÀ THÁCH THỨC KIỂM SOÁT TẠI KHU VỰC HƯỚNG HOÁ, QUẢNG TRỊ NĂM 2025

Đàm Văn Hào1, Nguyễn Công Trung Dũng1, Nguyễn Duy Sơn1, Phan Minh Huấn1
1 Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Sốt rét liên quan di biến động biên giới là ưu tiên hiện nay; cần đánh giá xu hướng tăng, can thiệp và thách thức để cắt đứt lây truyền tại chỗ, góp phần lộ trình loại trừ sốt rét.


Mục tiêu: Mục tiêu 1: Đánh giá xu hướng gia tăng và đặc điểm dịch tễ học sốt rét tại khu vực Hướng Hoá năm 2025. Mục tiêu 2: Mô tả can thiệp và thách thức trong quản lý sốt rét liên quan di biến động biên giới tại Hướng Hoá.


Phương pháp nghiên cứu: Cắt ngang mô tả các ca sốt rét ghi nhận tại Hướng Hóa trong 10 tháng năm 2025.


Kết quả: Ghi nhận 47 ca, xuất hiện từ tháng 6-10; đỉnh tháng 8 (20 ca). Nam 55,3%; tuổi lao động 66,0%; dân tộc Vân Kiều 76,6%; làm rừng/rẫy 59,6%. P. vivax chiếm 93,7%; ca nội địa 63,8%, ca ngoại lai từ Lào 21,3%; có lây truyền tại chỗ, tập trung A Dơi. Can thiệp gồm điều tra ca bệnh chủ động phát hiện sớm, tăng cường phòng chống véc tơ, truyền thông và quản lý điều trị chặt (DOT), nhất là P. vivax.


Kết luận: Sốt rét Hướng Hóa năm 2025 gia tăng, chủ yếu ở nam >15 tuổi, làm rừng/rẫy và do P. vivax. Can thiệp có hiệu quả nhất định, nhưng di biến động biên giới, tuân thủ điều trị P. vivax dài ngày và hành vi phòng bệnh còn hạn chế cần phối hợp can thiệp liên tục.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Y tế (2021), Quyết định số 4922/QĐ-BYT về Hướng dẫn giám sát và phòng chống bệnh sốt rét, Hà Nội-2021.
[2] Nguyễn Công Trung Dũng, Đàm Văn Hào, Hồ Văn Hoàng, Nguyễn Duy Sơn, Một số đặc điểm dịch tễ của các ca bệnh sốt rét ngoại lai tại huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình và huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk năm 2017-2018, Tạp chí Y học Dự phòng: T. 33 S. 6 Phụ bản (2023): SỐ ĐẶC BIỆT - HỘI NGHỊ KHOA HỌC Y HỌC DỰ PHÒNG TOÀN QUỐC NĂM 2023.
[3] Hoàng Hà, (2013), Luận án tiến sĩ Y học “Nghiên cứu thực trạng sốt rét và đánh giá kết quả can thiệp phòng chống sốt rét tại một số xã biên giới của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị”.
[4] Hồ Văn Hoàng, Nguyễn Duy Sơn, (2012), Hiệu quả một số biện pháp phòng chống sốt rét cho cộng đồng dân vùng biên giới Việt-Lào huyện Hướng Hóa, Quảng Trị năm 2010-2011. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh. Số 3 tập 16 năm 2012. ISSN 1859-1779.
[5] Taofic Bouwe, (2025), “Asymptomatic malaria infections and associated risk factors in malaria-eliminating settings of Nong District, Savannakhet Province, Lao People’s Democratic Republic”, Tropical Medicine and Health